Scrapie

Scrapie
Kilo kaybı ve kambur duruş gösteren, scrapie hastalığına yakalanmış bir koyun
Telaffuz	/ˈskreɪpi/
Olağan başlangıcı	Maruz kalma sonrası 2 ila 5 yıl
Uzmanlık	Veteriner hekimlik
Belirtiler	Davranış değişiklikleri, yürümede zorluk, sık sık uzanma.
Tipler	Klasik, klasik olmayan (atipik)
Nedenleri	Prion türü
Tanı	Belirtilere bakılarak şüphelenilir, ölümden sonra immünohistokimya ile teyit edilir
Ayırıcı tanı	Menenjit, listeriyoz, beyin apsesi, kuduz, paratüberküloz
Korunma	Seçici yetiştirme, hastalıklı hayvanların itlaf edilmesi
Tedavi	Yok
Prognoz	6 ay içinde ölüm

Scrapie, koyun ve keçileri etkileyen bir prion hastalığıdır. Belirtiler arasında genellikle davranış değişiklikleri, yürüme güçlüğü ve sık sık yere uzanma yer alır. Ayrıca, sabit nesnelere sürtünme davranışı da sıklıkla görülür. Bu durum zamanla kötüleşir.[2] Maruz kalma ile hastalık başlangıcı arasındaki süre genellikle 2 ila 5 yıldır. Ölüm ise 1 ila 6 ay arasında gerçekleşir.

Temel neden, prion adı verilen ve normalde vücutta bulunan, ancak yanlış katlanan ve diğer proteinlerin de yanlış katlanmasına neden olma özelliğine sahip bir proteindir. Bu hastalığın, doğum sırasında plasenta veya anne sütüyle temas yoluyla yenidoğanlara bulaştığına inanılmaktadır. Bununla birlikte, dışkı, tükürük ve idrar yoluyla da bulaşabilir. Hastalık, çevrede yıllarca veya on yıllarca varlığını sürdürebilir. Tanı, semptomlara dayanılarak şüphelenilir ve ölümden sonra immünohistokimya ile doğrulanır. Hastalığın klasik ve atipik olmak üzere iki türü vardır; atipik tür, hayvanlar arasında bulaşmaz.

Özel bir tedavisi yoktur. Hastalığı önleme çabaları arasında dirençli hayvanların seçici olarak yetiştirilmesi ve etkilenen hayvanların öldürülmesi yer almaktadır. Dekontaminasyon zordur. İnsanları etkilemediği görülmektedir.

Scrapie, Yeni Zelanda ve Avustralya hariç, dünyanın her yerinde karışlaşılan bir hastalıktır. 2016 yılı itibariyle Amerika Birleşik Devletleri'nde sürüden çıkarılan koyunlarda 100.000'de 1, keçilerde ise 100.000'de 2 oranında pozitif vaka tespit edilmiştir. Muhtemelen binlerce yıldır var olmuş olan hastalık 1732'de tanımlanmıştır. “Scrapie” adı için hayvanların kendilerini kazımaları veya sürtünmelerinden esinlenilmiştir. Geyiklerin scrapie hastalığına maruz kalması, kronik zayıflama hastalığına yol açmış olabilir. Deneysel yöntemlerle hastalık, domuzlar da dahil olmak üzere bir dizi başka hayvana bulaştırılmıştır.

Kaynakça