Tadao Andō

Tadao Andō
2004'te Andō
Doğum13 Eylül 1941 (85 yaşında)
Minato, Osaka, Japonya
MilliyetJapon
UğraşMimar
Etkin yıllar1969–günümüz
Tanınma nedeniAzuma Evi (1976)
Su Kilisesi (1988)
Işık Kilisesi (1989)
Chichu Sanat Müzesi (2004)
ÖdüllerPritzker Mimarlık Ödülü (1995)
Praemium Imperiale (1996)
Kraliyet Altın Madalyası (1997)
AIA Altın Madalyası (2002)
UIA Altın Madalyası (2005)

Tadao Andō (d. 13 Eylül 1941, Osaka), brüt beton kullanımı, geometrik yalınlığı ve doğal ışık ile mekân kurgusu üzerine odaklanan tasarımlarıyla tanınan Japon mimardır. Akademik bir mimarlık eğitimi almadan kendi kendini yetiştiren Andō, mimarlık tarihçisi Kenneth Frampton tarafından eleştirel bölgeselcilik akımının önde gelen temsilcileri arasında değerlendirilmektedir. 1995 yılında Pritzker Mimarlık Ödülü'ne layık görülmüştür.

Yaşamı ve kariyeri

Azuma Evi (Sumiyoshi Sıra Evi), Osaka, 1976

13 Eylül 1941 tarihinde ikiz kardeşi Takao ile birlikte Osaka'nın Minato semtinde doğan Andō, iki yaşındayken anneannesinin evlatlık edinmesiyle onun soyadını aldı. Çocukluk döneminde yaşadığı mahalledeki marangoz ve zanaatkâr atölyelerinde ahşap işçiliğini gözlemledi. Lise eğitiminin ardından kısa bir süre profesyonel boksör olarak çalıştı; üniversitede mimarlık eğitimi almak yerine akşam kurslarına katılarak, mimarlık yayınlarını inceleyerek ve Kyoto ile Nara'daki geleneksel Japon tapınakları ile çay evlerini yerinde etüt ederek mesleki formasyonunu oluşturdu.

1962–1969 yılları arasında Japonya'nın yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Afrika'yı kapsayan saha gezilerinde Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Frank Lloyd Wright ve Louis Kahn gibi modernist mimarların yapılarını inceledi. 1969 yılında Osaka'da kendi mimarlık bürosu Tadao Ando Architect & Associatesi kurdu.

1976'da Osaka'da tamamladığı ve dışa kapalı beton bir kabuk içerisinde gökyüzüne açık bir iç avlu barındıran Azuma Evi (Sumiyoshi Sıra Evi) ile Japonya Mimarlık Enstitüsü (AIJ) Yıllık Ödülü'nü (1979) kazandı. 1980'lerde Kobe'deki Rokko Konutları (1983) ile eğimli arazide modüler konut yerleşimi üzerine çalıştı; ardından Su Kilisesi (1988), Işık Kilisesi (1989) ve Awaji Adası'ndaki Su Tapınağı (1991) gibi dinî yapılarla uluslararası alanda tanınırlık kazandı.

1990'lı yıllardan itibaren Seto İç Denizi'ndeki Naoshima adasında Benesse House (1992) ve Chichu Sanat Müzesi (2004) başta olmak üzere çeşitli kültür ve sanat yapıları tasarladı. 2000'li yıllarda ise St. Louis'deki Pulitzer Sanat Vakfı (2001), Teksas'taki Modern Sanat Müzesi (Fort Worth) (2002), Venedik'teki Punta della Dogana (2009) ve Paris'teki Bourse de Commerce (2021) restorasyon ve müze projelerini gerçekleştirdi. Akademik alanda Yale Üniversitesi (1987), Columbia Üniversitesi (1988) ve Harvard Üniversitesi'nde (1990) konuk profesör olarak dersler verdi; 1997–2003 yılları arasında Tokyo Üniversitesi'nde profesörlük görevini yürüttü.

Galeri