| terminal sinir | |
|---|---|
Köpek balığı beyninin arkadan görünüşü | |
| Latince isim | nervus terminalis |
| Tanımlayıcılar | |
| Microsoft Academic | 2777600445 |
| TA | 6179 |
| FMA | 76749 |
| Kraniyal sinirler |
|---|
|
Terminal sinir veya "0. kranial sinir" olarak adlandırılan sinir ilk kez 1878 yılında bir Alman bilim insanı olan Gustav Fritsch tarafından köpek balığı beyninde keşfedilmiştir. İnsanlarda ilk kez 1913 yılında gösterilebilmiştir. 1990'da yapılan araştırmalarda insanlarda da görülen bir sinir olduğu tespit edilmiştir. Sinir "Kranial sinir XIII", "Sinir 0", "Sinir N" ve "NT" isimleri ile de kullanılmıştır.
Fritsch'in köpek balığı beyninden 1878'de şematize ettiği resmin orijinalinde terminal sinir görünmektedir. Terminal sinire ait mikroskopik lifler myelinsizdir ve gyrus rektusun etrafındaki subaraknoid alanda bulunmaktadır. Bu pleksus kribriform tabakadan olfaktor üçgenin arkasından, olfaktor gyrusun iç kısmından lamina terminalise ulaşır. Terminal sinir genellikle otopsi serilerinde izlenebilir. Normal bir kranial sinire göre çok ince olmasından dolayı otopsilerde izlenebilmesi için dikkatli diseksiyon yapılması gerekir. Bu sinirin fonksiyonları henüz tartışılmaktadır ve güncel anatomi kaynaklarında bahsi geçmemektedir.
2004'te zebrafish üzerinde bu sinirin gelişimsel özellikleri incelenmiştir. Terminal sinir ile olfaktor sinir arasındaki bağlantılar insan embriyolarında detaylı olarak çalışılmıştır.
Her ne kadar olfaktor bulbusa çok yakın olsa da kokunun değerlendirildiği bu ganglionda terminal sinirin bağlantısı bulunmamaktadır. Terminal sinirin feromonları algılama ile ilgili fonksiyonu olduğu düşünülmektedir. Bu hipotez daha sonra sinirin memelilerde cinsel davranışların düzenlendiği medial ve lateral septal çekirdekler, pre-optik çekirdekle bağlantısı olduğu ve bu sinirin kesildiği hamsterlarda karşı cins ile eşlemelerin azaldığı gösterilmesi üzerine güçlenmiştir.