Başlıca boya incelticileri
Tiner,anonim bir maddedir ve yapanı belli değildir nitekim 19.yüzyılın sonlarında üretilmiş ve kullanılmıştır.
Tiner, İngilizce thinner (inceltici) sözcüğünden gelmekte olup genellikle yağ bazlı boyaların inceltilmesinde kullanılan organik çözücüdür. Selülozik ve sentetik olmak üzere iki çeşidi vardır. İnşaat sonrası boya kalıntılarının temizlenmesinde kullanılır. Solunarak akciğerlere çekilmek suretiyle uyuşturucu olarak kullanımı ve bu amaçla satımı suçtur. Tiner yanıcı bir maddedir bu yüzden sıcaklığın 38° üzeri olduğu alanda kullanmamak gerekir.
Tiner,anonim bir maddedir ve yapanı belli değildir nitekim 19.yüzyılın sonlarında üretilmiş ve kullanılmıştır.
Tiner,türüne göre içeriği çok değişen bir maddedir.Sentetik tiner %90-95 oranında kerosen veya ağır nafta içerir.Toluen/Ksilen oranı çok azdır fakat selülozik tiner %70-90 arası Toluen/Ksilen içermektedir.Kalan oranda ise etil asetat,bütil asetat,propanon,metanol gibi çözücüler yer alır.
Sentetik tiner; solunum,emilim veya içme yoluyla alındığında miktara bağlı olarak baş dönmesi,sarhoşluk etkisi,ani psikolojik değişimler,bilinç kaybı ve ölüme sebep olurken Selülozik tiner ise aynı yollarla alındığında doku tahrişi(iki tiner de bu özelliğe sahiptir fakat selülozik tiner içeriği nedeniyle daha agresiftir.),organ kaybı,sarhoşluk,halisülasyon,psikolojik değişimler,bilinç kaybı,akciğer hasarı ve yüksek dozda ölüme sebep olur.
İki tiner türünün ortak etkileri vardır fakat selülozik tiner çok çok daha agresif davranır.
•Baş dönmesi
•Bilinç kaybı
•Bulantı ve kusma
•Ruh halinde değişiklik
•Ciltte kuruma,çatlama ve yanık
•Sinirlerin çevresindeki yağları çözmelerinden dolayı körlük,bazı organların işlev kaybı
•Karaciğer ve böbreklerde miktara bağlı olarak kalıcı hasar veya organ kaybı
•Özellikle Toluen maddesi kalp kasını adrenaline karşı savunmasız bırakır ki bu da heyecan,üzüntü veya korku sırasında aritmi,kalp krizi veya ani kalp durmasına sebep olur
Sentetik tiner genel olarak çok yavaş,etkisiz çözücüdür.Polistiren(Strafor)maddesine etkisi uzun sürer ve genelde çok fazla bir etki yapamaz buna içeriği sebep olur ayrıca uçuculuk konusunda Selülozik tinerden daha geridedir çünkü ağır nafta/kerosen bazlı olduğu için ağırdır ve uçması zordur fakat bu uçamadığı anlamına gelmez.
Selülozik tiner ise gerek insan cildine gerekse polistiren köpüğe ve düşük kalite plastiklere karşı oldukça hızlı,agresif ve tehlikeli tepkiler verir.İçeriği nedeniyle oldukça uçucudur ve yanıcıdır.Genelde metal tenekelerde satılır.
Organik kimya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.