Topuk dikeni topuk kemiğinde (kalkaneus) oluşan bir tür osteofittir. Genellikle radyolojik incelemelerle (röntgen) tespit edilebilir.
Ayak kemiği sürekli strese maruz kalırsa topuk kemiği altında artrit (kireçlenme) oluşur. Genelde günlük hayat üzerinde etkisi yoktur ancak stres faktörlerine sürekli maruz kalınırsa topuk kemiğinin alt kısmı diken benzeri bir şekilde çıkıntı yapar. Bu çıkıntının asıl sebebi topuk kemiğindeki tendonda enflamasyon (iltihap) meydana gelmesi ve kemiğe tutunduğu bölgenin sertleşerek kemikleşmesidir. Şişmanlık, düztabanlık, sert ve düz tabanlı ayakkabı giymek, yüksek topuklu ayakkabı giymek topuk dikeni riskini artırır.
Alt topuk dikeni plantar fasiit bir yanıtı olarak veya ankilozan spondilitle ilişkili olarak topuk kemiğinin alt kısmında oluşur (genellikle çocuklarda). Üst topuk dikeni Aşil tendonunun topuğa tutunduğu bölgede oluşur.

En belirgin semptom, topuk kemiği çevresinde hissedilen lokalize ağrıdır. Özellikle sabahları yataktan kalktıktan sonra atılan ilk adımlarda veya uzun süreli istirahat (dinlenme) sonrası ilk ağırlık aktarımında şiddetli bir ağrı meydana gelir; bu ağrı, ortalama 20 dakikalık bir mobilizasyonun (hareketin) ardından geçici olarak hafifleme eğilimi gösterir. Koşma, uzun süreli yürüme ve ağırlık taşıma gibi mekanik yüklenmeler ağrıyı şiddetlendirebilir. Ayrıca yalın ayak yürümek ya da babet ve sandalet gibi sert ve desteksiz tabana sahip ayakkabıların kullanımı, plantar fasyanın gerilimini artırarak ağrıyı doğrudan tetikleyebilir.
Birden fazla tedavi seçeneği vardır, bu tedavi yöntemlerinin hiçbirinde oluşan diken yok olmaz, ömür boyu sürer, tedavinin amacı ağrıyı geçirmektir. Tedavi seçenekleri arasında çeşitli egzersizler; ortopedik topukluklar; Kortikosteroid enjeksiyonu, PRP enjeksiyonu, Sinir blokajı (RFT Nörotomi), cerrahi operasyonlar vardır