Millî park

Arjantin Los Cardones Millî Parkı

Millî park veya ulusal park, doğal alanların ve ekosistemlerin korunmasına yönelik bir korunan alan türüdür. Millî parkların belirlenmesi ve yönetilmesine ilişkin düzenlemeler ülkeden ülkeye değişebilir. Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin (IUCN) korunan alan sınıflandırmasında “millî park” başlığını taşıyan II. kategori, büyük ölçekli ekolojik süreçlerin, türlerin ve ekosistemlerin korunmasını; bu amaçlarla uyumlu bilimsel, eğitsel ve rekreasyonel faaliyetlerle birlikte ele alır.

Koruma ve kullanım amaçları

IUCN'nin II. kategori yaklaşımında doğal veya doğala yakın alanların, bu alanlara özgü türlerin ve ekolojik süreçlerin korunması temel amaçtır. Bilimsel araştırma, çevre eğitimi ve ziyaretçi faaliyetlerinin alanın doğal ve kültürel özellikleriyle uyumlu biçimde yürütülmesi öngörülür.

IUCN kategorileri, korunan alanların temel yönetim amaçlarına göre belirlenir. Bu nedenle bir alanın ulusal mevzuattaki adı, tek başına uluslararası sınıflandırmadaki kategorisini belirlemez.

Tarihçe

Yellowstone Millî Parkı, 1 Mart 1872'de Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Ulysses S. Grant'in imzaladığı yasayla kuruldu. Dünyanın ilk millî parkı olarak kabul edilen Yellowstone'un kuruluş yasası, alanı yerleşim ve satıştan ayırarak halkın yararlanmasına yönelik bir park olarak belirledi.

Yellowstone'un kurulması, daha sonra dünya çapında yaygınlaşan millî park hareketinin başlangıcı oldu.

Türkiye'de millî parklar

Türkiye'de millî parkların yasal temeli, 1956 tarihli 6831 sayılı Orman Kanunu ile oluşturuldu. Bu düzenlemeye dayanılarak 1958'de ülkenin ilk millî parkı olan Yozgat Çamlığı Millî Parkı ilan edildi.

1983'te kabul edilen 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu ile millî parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları ve tabiatı koruma alanlarına ilişkin ayrı bir yasal çerçeve oluşturuldu.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1 2 3 Niğel Dudley, (Ed.) (2008). "Guidelines for Applying Protected Area Management Categories" (PDF) (İngilizce). IUCN. Erişim tarihi: 5 Kasım 2026.
  2. ↑ "Birth of a National Park" (İngilizce). National Park Service. Erişim tarihi: 5 Kasım 2026.
  3. ↑ "Quick History of the National Park Service" (İngilizce). National Park Service. Erişim tarihi: 5 Kasım 2026.
  4. 1 2 "Tarımsal Meteoroloji, Çevre ve Doğal Kaynakların Yönetimi Grubu Çalışma Belgesi" (PDF). Tarım ve Orman Bakanlığı. Erişim tarihi: 5 Kasım 2026.
Taslak madde  Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.