Urie Bronfenbrenner

Urie Bronfenbrenner (29 Nisan 1917 – 25 Eylül 2005), Rus İmparatorluğu doğumlu Amerikalı gelişim psikoloğudur. İnsan gelişimini çevresel faktörler üzerinden açıklayan Ekolojik sistemler kuramı ile tanınır. Kuramı, bireyin gelişiminde yalnızca biyolojik değil, ailesi, sosyal çevresi, kültürel yapılar ve tarihsel süreçlerin de belirleyici olduğunu savunur. Bronfenbrenner'ın bu yaklaşımı, gelişim psikolojisi alanında deneysel laboratuvar çalışmalarına yönelik eleştirileriyle birlikte geleneksel bakış açılarını dönüştürmüştür.

Bronfenbrenner, Amerika Birleşik Devletleri'nde yoksul çocukların gelişimini desteklemek amacıyla oluşturulan Head Start adlı erken müdahale programının kurucularındandır. Hayatı boyunca çocuk gelişimi, eğitim, sosyal politika ve psikoloji alanlarının kesiştiği konularda çok sayıda yayın yapmıştır.

Yaşamı

Urie Bronfenbrenner, 29 Nisan 1917'de Moskova'da doğdu. Altı yaşındayken ailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Babası Alexander Bronfenbrenner, zihinsel engelli bireylerle çalışan bir nöropatologdu.

Bronfenbrenner, 1938 yılında Cornell Üniversitesi'nden psikoloji ve müzik alanlarında çift anadal derecesiyle mezun oldu. 1940 yılında Harvard Üniversitesi'nde yüksek lisans yaptı. 1942 yılında ise Michigan Üniversitesi'nden gelişim psikolojisi alanında doktora derecesi aldı.

Akademik kariyeri

II. Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusunda askeri psikolog olarak görev yaptı. Savaş sonrası kısa bir süre Veterans Administration'da klinik psikolog olarak çalıştı. Ardından Michigan Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptıktan sonra, 1948 yılında Cornell Üniversitesi'ne katıldı ve kariyerinin geri kalanını burada sürdürdü.

Cornell'deki araştırmaları, bireyin gelişimini yalnızca içsel etmenlerle değil; aynı zamanda çevresi, toplumu ve kültürel yapılarla birlikte değerlendiren bir model geliştirmesine öncülük etti. Bu model daha sonra ekolojik sistemler kuramı olarak adlandırıldı.

Ayrıca bakınız

Ekolojik sistemler kuramı

Kaynakça