VOL•İ (Özgün adı: WALL-E), 2008 yapımı 3D animasyon filmi. Pixar Animation Studios tarafından yapılmıştır. Dağıtımı ise Walt Disney Pictures tarafından üstlenilmiştir. Film ilk kez 27 Haziran 2008'de ABD'de gösterime girmiştir. Yönetmenliğini daha önce Kayıp Balık Nemo filmini de yönetmiş olan Andrew Stanton yapmıştır. Film gelecekte geçmekte (kıyamet sonrası bir evrende) ve iki robot arasındaki romantik ilişkiyi anlatmaktadır. Filmin ana karakterlerinde hayvan sesi kullanılmamış, bunun yerine Ben Burtt tarafından tasarlanmış olan beden dili ve robotik sesler yer almıştır. Şu ana kadar yapılmış en yüksek maliyetli Pixar Animation Studios filmidir.
Rotten Tomatoes sitesinde yer alan 172 film eleştirisinden %97'si filmi olumlu yönde değerlendirmiştir.
Aralık ayı verilerine göre film ABD'de 224 milyon dolar kazanırken, dünya çapında 534 milyon dolar hasılata ulaşarak 2008'in en başarılı filmleri arasına girdi.
Konusu
Hikâye, harap edilmiş, kirli ve kuru bir dünyada başlar. Yüz yıllar önce bütün insanlar, çevrenin kesintisiz kötü kullanımı yüzünden yaşanamaz hâle gelen dünyayı BnL (Buy n Large) isimli bir mega şirketin inşa ettiği uzay gemileri ile terk etmiştir. Vol-İ dünyayı temizlemek için üretilmiş bir robottur. İnsanlar bir gün dünyayı terk etmek zorunda kalırlar ancak giderken tüm robotları kapatmışlardır, Vol-İ dışında. Gezegende bir başına kalan Vol-İ yüzyıllar boyunca gezinir durur. Ancak bir gün gezegene Eve adında bir arama robotu gönderilir. Vol-İ Eve'e âşık olur; 700 yıl öncesinden kalma plazma televizyonunda 1969 yapımı Cici Kız (Hello, Dolly!) filmini izlerken yaşadığı hislerin aynısını duyar. Vol-İ ile Eve galaksiler arası bir macera yaşarlar.
Filmdeki insanlar ise Axiom adlı gemilerde yaşarlar ve küçük çocuklara harfler öğretilirken "A is for AXIOM Your Sweet Home (A harfi AXIOM'un A'sıdır, Sizin Güzel Eviniz)" olarak öğretilmektedir. Axiom adlı geminin ilk kaptanı Captain Reardon'dır (2105-2248); en son kaptanı ise Captain B. McCrea (2775 -) olmuştur. Bir koltukta, yıllarca hareketsiz duran tembel ve obez insanlar yan yana otururken dahi birbirlerinin yüzüne bakmadan bir ekran aracılığıyla iletişim kurarlar. Burası insanların yiyecekleri yemekten giyecekleri renge kadar her şeyin yönetildiği otomatik bir gemidir. Burada insanlar obezite sorunu yaşamaktadırlar.
Geleceğin daha önce hiç hayal edilmemiş vizyonlarını içeren bu filmde Vol-İ'ye, aralarında bir hamam böceği ile bozuk robotlardan oluşan kahraman ruhlu bir topluluğun da yer aldığı ilginç karakterler eşlik eder.
Filmin video oyunu 4 Temmuz 2008 tarihinde satışa çıkmıştır.
Ödüller
Wall-e, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Orijinal Müzik, En İyi Orijinal Şarkı, Ses Düzenleme ve Ses Karıştırma ve En İyi Animasyon Akademi ödülleri için aday gösterilmiştir. Daha önce sadece bir animasyon filmi, 1991 yapımı Güzel ile Hayvan filmi, En İyi Görüntü Akademi Ödülü için aday gösterilmiştir.
Ayrıca Boston Society of Film Critics'ten, Chicago Film Eleştirmenleri Derneğinden, Ohio Merkez Film Eleştirmenleri'nden ve Online Film Eleştirmenleri Derneğinden ödül aldı. Ve en önemlisi de, Los Angeles Film Eleştirmenleri Derneğinden ödül almasıdır. Los Angeles Film Eleştirmenleri Derneğinden bu prestijli ödülü kazanan ilk animasyon filmidir.
BBC tarafından yayımlanan ve 117 sinema eleştirmeninin karşılıklı mülahazaları ile oluşturulan ''21. Yüzyılın En İyi 100 Filmi'' çalışmasında 29. sırada yer almıştır.
Yapım
Geliştirme ve senaryo
VOL-İ fikrinin kökeni, Oyuncak Hikayesi'nin yapımının tamamlanmak üzere olduğu 1994 yılında Pixar çalışanlarının düzenlediği bir öğle yemeğine dayanır. Bu toplantıda daha sonra Bir Böceğin Yaşamı, Sevimli Canavarlar ve Kayıp Balık Nemo filmlerine dönüşecek fikirlerin yanı sıra VOL-İ'nin temel düşüncesi de ortaya çıktı. Filmin gerçekleştirilmesi, öyküsünün alışılmadık yapısı nedeniyle diğer projelerden daha uzun sürdü.
Yönetmen Andrew Stanton, öyküyü geliştirirken çıkış noktasının çevresel bir mesaj vermek değil, görevini sürdürmesine rağmen yaptığı işin artık bir anlamı kalmamış olan “Dünya'daki son robot” düşüncesi olduğunu belirtti. Stanton, VOL-İ'nin bir çöp sıkıştırma robotu olmasını karaktere düşük bir toplumsal konum kazandırması ve seyircinin onunla duygusal bağ kurmasını kolaylaştırması nedeniyle tercih etti.
Filmin ilk bölümünde geleneksel diyaloğa çok az yer verildiğinden öykünün büyük kısmı hareket, bakış ve sesler aracılığıyla aktarıldı. Öykü sanatçısı Derek Thompson'a göre karakterlerin beden diliyle anlaşılabilmesi için her hareket ve oyunculuk vurgusunun ayrı ayrı taslaklaştırılması gerekti. Bir Pixar filmi için genellikle 50.000–75.000 arasında hikâye panosu çizimi hazırlanırken VOL-İ için 125.000'den fazla çizim üretildi.
Görsel tasarım ve animasyon
Stanton, robotların insan biçimli karakterlerden önce birer makine olarak algılanmasını istedi. VOL-İ'nin küp biçimindeki gövdesi çöp sıkıştırma işlevinden, paletleri ise farklı yüzeylerde hareket edebilmesi gereksiniminden doğdu. Karakterin dürbünü andıran gözleri, Stanton'ın bir beyzbol karşılaşması sırasında bir dürbünün iki parçasını hareket ettirerek farklı yüz ifadeleri oluşturabildiğini fark etmesi üzerine tasarlandı. Stanton, VOL-İ'nin köşeli biçimine karşılık EVE'nin daha yuvarlak ve pürüzsüz bir tasarıma sahip olmasını tercih etti.
Filmin yapım tasarımını Ralph Eggleston yönetti. Görüntü dünyasının oluşturulması sırasında görüntü yönetmenleri Roger Deakins ve Dennis Muren danışman olarak görev yaptı. Dünya'daki yıkıntıların sıcak ve tozlu renkleri ile Axiom'un temiz ve soğuk görünümü arasında belirgin bir karşıtlık kuruldu.
Ses tasarımı
Filmin ses ve robot karakterlerinin ses tasarımından Ben Burtt sorumluydu. Burtt, VOL-İ ile EVE'nin seslerinde mekanik özellikleri korurken karakterlerin duygularının da anlaşılmasını amaçladı. Film için motorlardan, uçaklardan, çeşitli makinelerden ve stüdyo araçlarından alınan kayıtların da bulunduğu yaklaşık 2.600 ses dosyası hazırlandı. Dünya'da duyulan rüzgâr sesi, Niagara Şelalesi kaydının işlenmesiyle; EVE'nin lazerinin sesi ise uzun bir metal yayın titreştirilmesiyle oluşturuldu.
Temalar
Film; tüketim kültürü, çevresel bozulma, şirket egemenliği ve insanların teknolojiye bağımlılığı gibi konuları işler. Dünya'nın atıklarla kaplanması ve Buy n Large şirketinin gündelik yaşamın bütün alanlarını denetlemesi, sınırsız tüketimin sonuçlarını gösteren bir gelecek tasviri oluşturur. Film, akademik çalışmalarda popüler kültürdeki tüketim karşıtlığının öne çıkan örneklerinden biri olarak incelenmiştir.
Stanton ise çevre temasının filmin başlangıç noktası olmadığını, terk edilmiş bir Dünya'da çalışmayı sürdüren son robot fikrini açıklayabilmek için bu ortamı geliştirdiğini söyledi. Buna karşın eleştirmenler, filmin tüketim fazlalığının ve çevrenin ihmal edilmesinin sonuçlarını güçlü bir distopik anlatımla yansıttığını belirtti.
Seslendirme kadrosu
Ben Burtt — VOL-İ ve temizlik robotu M-O. Burtt aynı zamanda filmin ses ve karakter sesi tasarımcısıdır.
Elissa Knight — Dünya'da bitki yaşamı aramak üzere görevlendirilen gelişmiş araştırma robotu EVE.
Jeff Garlin — Axiom uzay gemisinin kaptanı B. McCrea.
Fred Willard — Buy n Large şirketinin yöneticisi Shelby Forthright. Willard, filmde canlı çekimle görünen tek önemli oyuncudur.
↑"Pixar's Andrew Stanton, Animating From Life". Fresh Air Archive (İngilizce). NPR. 10 Temmuz 2008. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
↑Thompson, Derek (17 Haziran 2015). "Exclusive: The Storyboards of WALL-E". Rotten Tomatoes (İngilizce). Erişim tarihi: 7 Ekim 2026.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
↑"WALL·E". The Criterion Collection (İngilizce). Erişim tarihi: 2026-10-07.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
↑"WALL·E". The Criterion Collection (İngilizce). Erişim tarihi: 7 Ekim 2026.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
ABD