 | |
| Geliştirici | X.Org Foundation |
|---|---|
| Güncel sürüm | 21.1.25  7 Ekim 2026 |
| Kod deposu | |
| İşletim sistemi | Unix benzeri, Linux, BSD, macOS, Solaris |
| Tür | Pencere sistemi |
| Lisans | MIT Lisansı |
| Resmî sitesi | x |
X.Org Sunucusu, X Pencere Sistemi protokolünün bir uygulamasıdır ve Unix benzeri işletim sistemleri için en yaygın kullanılan X sunucusudur. X.Org Sunucusu, X.Org Foundation tarafından geliştirilmektedir ve özgür, açık kaynak kodlu bir yazılımdır.
X.Org Sunucusu, XFree86 projesinden ayrılarak 2004 yılında bağımsız bir proje olarak ortaya çıkmıştır. XFree86'nin lisans değişikliği ve topluluk ile yaşanan anlaşmazlıklar sonucunda, geliştiriciler X.Org Foundation çatısı altında yeni bir X sunucusu geliştirmeye başlamışlardır.
X.Org Sunucusu, istemci-sunucu mimarisi ile çalışır; grafiksel uygulamalar (istemciler), X sunucusu aracılığıyla ekran, klavye ve fare gibi donanımlara erişir. Sunucu, ağ üzerinden çalışmaya uygun şekilde tasarlanmıştır ve birden fazla istemcinin aynı anda grafiksel arayüzü kullanabilmesini sağlar.
Başlıca özellikleri şunlardır:
X.Org Sunucusu, başta Linux olmak üzere pek çok Unix benzeri işletim sisteminde çalışmaktadır. Ayrıca BSD türevleri, Solaris ve macOS gibi sistemlerde de kullanılabilir.
X.Org Sunucusu, özellikle GNOME, KDE, Xfce gibi popüler masaüstü ortamları tarafından varsayılan olarak kullanılmıştır. Son yıllarda Wayland gibi yeni nesil pencere sistemleri geliştirilmeye başlanmış olsa da, X.Org Sunucusu hâlâ birçok dağıtımda varsayılan olarak yer almaktadır.
X.Org Sunucusu, MIT Lisansı ile dağıtılmaktadır ve açık kaynak kodludur. Geliştirme çalışmaları X.Org Foundation tarafından yürütülmekte ve dünya genelinde birçok gönüllü katkıda bulunmaktadır.