| Kabupaten Banyumas ꦧꦚꦸꦩꦱ꧀ Regierungsbezirk Banyumas | |||
|---|---|---|---|
| Symbole | |||
|
| |||
| Wahlspruch „Rarasing Rasa Wiwaraning Pradja“ ‚Ein Gefühl der Harmonie unter den Menschen ist das Tor zum Eintritt in die angestrebte Nation‘ | |||
| Basisdaten | |||
| Staat | Indonesien | ||
| Provinz | Jawa Tengah | ||
| Sitz | Purwokerto | ||
| Fläche | 1.391,2 km² | ||
| Einwohner | 1.876.060 (12.2025) | ||
| Dichte | 1349 Einwohner pro km² | ||
| ISO 3166-2 | ID-JT | ||
| Webauftritt | www.banyumaskab.go.id (id) | ||
| Politik | |||
| Bupati | Sadewo Tri Lastiono | ||
| Partei | PDI-P | ||


Banyumas (Javanisch: ꦧꦚꦸꦩꦱ꧀) ist ein indonesischer Regierungsbezirk (Kabupaten) in der Provinz Jawa Tengah, im Zentrum der Insel Java. Ende 2025 leben hier knapp 1,9 Millionen Menschen. Hauptstadt und Regierungssitz des Verwaltungsdistrikts ist die Stadt Purwokerto, etwa 140 Kilometer Luftlinie in südöstlicher Richtung.
Der Begriff Banyumasan wird auch als Adjektiv verwendet, das sich auf die Kultur, die Sprache und die Menschen im weiteren Umkreis von Banyumas bezieht, was dem Territorium des Regierungsbezirks Banyumas vor der Unabhängigkeit entspricht. Die Sprache Banyumasan ist austronesischen Ursprungs und wird in der Regel als ein Dialekt des Javanischen angesehen.
Der im Westen der Provinz gelegene Kabupaten grenzt im Nordwesten an den Kabupaten Brebes, im Nordosten an Purbalingga, im Südosten an Banjarnegara und Kebumen sowie im Süden und Westen an Cilcacap. Das Meer (Indischer Ozean) ist sieben Kilometer (Luftlinie) entfernt.
Der Kabupaten hat folgende äußere Grenzpunkte:
| Richtung | Kode | Kecamatan | Desa | Koordinaten |
|---|---|---|---|---|
| N | 33.02.21.2016 | Sumbang | Gandatapa | 7°14′46,64″ s. Br. |
| O | 33.02.17.2005 | Rowokele | Bumlagung | 109°26′46,94″ ö. L. |
| S | 33.02.05.2006 | Nusawungu | Kedungbenda | 7°39′57,03″ s. Br. |
| W | 33.02.01.2010 | Lumbir | Cingebuhl | 108°53′21,38″ ö. L. |
Der Regierungsbezirk wird administrativ in 27 Kecamatan (Distrikte) unterteilt. Eine weitere Unterteilung erfolgt in 484 Dörfer (davon 15 Kelurahan mit urbanem Charakter).
| Code 1 | Kecamatan Distrikt | Ibu Kota Verwaltungssitz | Fläche (km²) |
Einwohner Census 2010 2 | Volkszählung 2020 | Anzahl der | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Einwohner 3 | Dichte 4 | Sex Ratio 5 | Desa 6 | Kel. 7 | |||||
| 33.02.01 | Lumbir | Lumbir | 102,66 | 43.330 | 49.870 | 485,8 | 101,8 | 10 | – |
| 33.02.02 | Wangon | Wangon | 60,78 | 73.048 | 83.695 | 1.377,0 | 102,1 | 12 | – |
| 33.02.03 | Jatilawang | Tunjung | 48,16 | 57.052 | 66.431 | 1.379,4 | 101,5 | 11 | – |
| 33.02.04 | Rawalo | Rawalo | 49,64 | 45.268 | 52.847 | 1.064,6 | 102,0 | 9 | – |
| 33.02.05 | Kebasen | Gambarsari | 54,00 | 55.746 | 67.140 | 1.243,3 | 102,6 | 12 | – |
| 33.02.06 | Kemranjen | Kecila | 60,71 | 62.385 | 72.383 | 1.192,3 | 102,9 | 15 | – |
| 33.02.07 | Sumpiuh | Kebokura | 60,01 | 49.790 | 57.717 | 961,8 | 102,1 | 11 | 3 |
| 33.02.08 | Tambak | Kamulyan | 52,03 | 41.913 | 50.158 | 964,0 | 100,5 | 12 | – |
| 33.02.09 | Somagede | Somagede | 40,11 | 31.827 | 37.540 | 935,9 | 99,6 | 9 | – |
| 33.02.10 | Kalibagor | Kalibagor | 35,73 | 45.956 | 56.800 | 1.589,7 | 101,7 | 12 | – |
| 33.02.11 | Banyumas | Sudagaran | 38,09 | 45.617 | 52.878 | 1.388,2 | 100,1 | 12 | – |
| 33.02.12 | Patikraja | Notog | 43,23 | 50.357 | 60.637 | 1.402,7 | 100,2 | 13 | – |
| 33.02.13 | Purwojati | Purwojati | 37,86 | 30.804 | 36.981 | 976,8 | 101,4 | 10 | – |
| 33.02.14 | Ajibarang | Ajibarang Kulon | 66,50 | 89.899 | 102.326 | 1.538,7 | 102,9 | 15 | – |
| 33.02.15 | Gumelar | Gumelar | 93,95 | 45.154 | 53.349 | 567,8 | 102,6 | 10 | – |
| 33.02.16 | Pekuncen | Banjaranyar | 92,70 | 64.424 | 75.576 | 815,3 | 102,7 | 16 | – |
| 33.02.17 | Cilongok | Pernasidi | 105,34 | 108.852 | 124.684 | 1.183,6 | 102,8 | 20 | – |
| 33.02.18 | Karanglewas | Karangkemiri | 32,50 | 57.195 | 67.269 | 2.069,8 | 102,9 | 13 | – |
| 33.02.19 | Sokaraja | Sokaraja Kulon | 29,92 | 76.903 | 89.184 | 2.980,8 | 100,4 | 18 | – |
| 33.02.20 | Kembaran | Kembaran | 25,92 | 72.148 | 81.737 | 3.153,4 | 102,6 | 16 | – |
| 33.02.21 | Sumbang | Sumbang | 53,42 | 74.638 | 93.160 | 1.743,9 | 102,6 | 19 | – |
| 33.02.22 | Baturraden | Rempoah | 45,53 | 47.152 | 53.514 | 1.175,4 | 100,9 | 12 | – |
| 33.02.23 | Kedungbanteng | Kedungbanteng | 60,22 | 51.118 | 61.771 | 1.025,8 | 101,8 | 14 | – |
| 33.02.24 | Purwokerto Selatan | Karangklesem | 13,75 | 70.519 | 72.304 | 5.258,5 | 99,4 | – | 7 |
| 33.02.25 | Purwokerto Barat | Rejasari | 7,40 | 49.083 | 52.802 | 7.135,4 | 98,1 | – | 7 |
| 33.02.26 | Purwokerto Timur | Purwokerto Wetan | 8,42 | 57.112 | 54.585 | 6.482,8 | 97,2 | – | 6 |
| 33.02.27 | Purwokerto Utara | Bancarkembar | 9,01 | 57.237 | 49.580 | 5.502,8 | 96,8 | – | 7 |
| 33.02 | Kab. Banyumas | Purwokerto * | 1.327,59 | 1.554.527 | 1.776.918 | 1.338,5 | 101,4 | 301 | 30 |
* Die vier Kecamatan von Purwokerto sind nach Himmelsrichtungen benannt: Selatan – Süden, Barat – Westen, Timur– Osten, Utara – Norden.
Zur Volkszählung im September 2020 lebten im Kabupaten Banyumas 1.776.918 Menschen, davon 882.223 Frauen (49,65 %) und 894.695 Männer. Gegenüber dem letzten Census (2010) sank der Frauenanteil um 0,29 Prozent. 68,95 % (1.225.244) gehörten 2020 zur erwerbsfähigen Bevölkerung; 22,40 % waren Kinder (bis 14 Jahre) und 8,65 % waren im Rentenalter (ab 65 Jahren).
Mitte 2022 waren von der Gesamtbevölkerung 40,89 % ledig; 52,14 % verheiratet; 2,44 % geschieden und 4,52 % verwitwet.
| SP/SUPAS | 1971 | 1980 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kab. Banyumas | 1.043.153 | 1.225.471 | 1.348.825 | 1.380.146 | 1.460.324 | 1.480.575 | 1.554.527 | 1.634.626 | 1.776.918 |
| Anteil in % | 4,77 % | 4,83 % | 4,73 % | 4,42 % | 4,92 % | 4,57 % | 4,26 % | 4,84 % | 4,84 % |
| Jawa Tengah | 21.877.081 | 25.372.889 | 28.521.692 | 31.223.258 | 29.653.266 | 32.382.657 | 36.516.035 | 33.753.023 | 36.742.501 |
| Kode Innenm. | Kecamatan | Fläche km² | Gesamtbe- völkerung |
Männer | Frauen | Dichte Einw. je km² | Sex Ratio M * 100 / F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 33.02.01 | Lumbir | 109,36 | 53.475 | 27.080 | 26.395 | 489,0 | 102,60 |
| 33.02.02 | Wangon | 67,82 | 88.489 | 44.673 | 43.816 | 1.304,8 | 101,96 |
| 33.02.03 | Jatilawang | 48,73 | 71.636 | 36.347 | 35.289 | 1.470,1 | 103,00 |
| 33.02.04 | Rawalo | 51,48 | 56.523 | 28.644 | 27.879 | 1.098,0 | 102,74 |
| 33.02.05 | Kebasen | 52,64 | 72.300 | 36.692 | 35.608 | 1.373,5 | 103,04 |
| 33.02.06 | Kemranjen | 62,86 | 77.544 | 39.264 | 38.280 | 1.233,6 | 102,57 |
| 33.02.07 | Sumpiuh | 61,96 | 61.375 | 31.089 | 30.286 | 990,6 | 102,65 |
| 33.02.08 | Tambak | 52,80 | 53.475 | 26.815 | 26.660 | 1.012,8 | 100,58 |
| 33.02.09 | Somagede | 43,70 | 39.938 | 19.973 | 19.965 | 913,9 | 100,04 |
| 33.02.10 | Kalibagor | 40,26 | 59.572 | 30.229 | 29.343 | 1.479,7 | 103,02 |
| 33.02.11 | Banyumas | 41,75 | 56.175 | 28.152 | 28.023 | 1.345,5 | 100,46 |
| 33.02.12 | Patikraja | 45,95 | 63.376 | 31.808 | 31.568 | 1.379,2 | 100,76 |
| 33.02.13 | Purwojati | 41,33 | 39.506 | 20.021 | 19.485 | 955,9 | 102,75 |
| 33.02.14 | Ajibarang | 69,84 | 108.739 | 55.114 | 53.625 | 1.557,0 | 102,78 |
| 33.02.15 | Gumelar | 92,40 | 56.066 | 28.305 | 27.761 | 606,8 | 101,96 |
| 33.02.16 | Pekuncen | 81,10 | 79.708 | 40.310 | 39.398 | 982,8 | 102,31 |
| 33.02.17 | Cilongok | 136,00 | 133.602 | 67.762 | 65.840 | 982,4 | 102,92 |
| 33.02.18 | Karanglewas | 33,43 | 70.189 | 35.685 | 34.504 | 2.099,6 | 103,42 |
| 33.02.19 | Sokaraja | 30,28 | 92.932 | 46.441 | 46.491 | 3.069,1 | 99,89 |
| 33.02.20 | Kembaran | 26,64 | 83.823 | 42.403 | 41.420 | 3.146,5 | 102,37 |
| 33.02.21 | Sumbang | 57,06 | 100.053 | 50.650 | 49.403 | 1.753,5 | 102,52 |
| 33.02.22 | Baturraden | 45,77 | 56.435 | 28.313 | 28.122 | 1.233,0 | 100,68 |
| 33.02.23 | Kedungbanteng | 56,34 | 65.484 | 33.162 | 32.322 | 1.162,3 | 102,60 |
| 33.02.24 | Purwokerto Selatan | 15,58 | 74.653 | 37.100 | 37.553 | 4.791,6 | 98,79 |
| 33.02.25 | Purwokerto Barat | 7,99 | 53.586 | 26.571 | 27.015 | 6.706,6 | 98,36 |
| 33.02.26 | Purwokerto Timur | 8,39 | 58.806 | 29.116 | 29.690 | 7.009,1 | 98,07 |
| 33.02.27 | Purwokerto Utara | 9,69 | 48.600 | 24.213 | 24.387 | 5.015,5 | 99,29 |
| 33.02 | Kab. Banyumas | 1.391,15 | 1.876.060 | 945.932 | 930.128 | 1.348,6 | 101,70 |
| 33 | Jawa Tengah | 34.337,51 | 38.649.532 | 19.442.761 | 19.206.771 | 1.125,6 | 101,23 |
| Jahr | Gesamt | männlich | weiblich | Sex Ratio |
| 2016 | 1.735.869 | 877.025 | 858.844 | 102,12 |
| 2017 | 1.743.328 | 881.645 | 861.683 | 102,32 |
| 2018 | 1.773.509 | 893.637 | 879.872 | 101,56 |
| 2019 | 1.799.149 | 906.423 | 892.726 | 101,53 |
| 2020 | 1.809.861 | 913.142 | 896.719 | 101,83 |
| 2021 | 1.819.710 | 917.608 | 902.102 | 101,72 |
| 2022 | 1.842.582 | 928.845 | 913.737 | 101,65 |
| 2023 | 1.857.211 | 936.332 | 920.879 | 101,68 |
| 2024 | 1.868.446 | 942.169 | 926.277 | 101,72 |
| Rang und Anteil unter den 29 Kabupaten der Provinz (2025) | ||
|---|---|---|
| Anteil (%) | Rang | |
| Fläche | 4,12 | 7 |
| Einwohner | 5,30 | 3 |
| Dichte | — | 6 |
| Einheit | Typ | Einwohner 2025 | Muslime | Protestanten | Katholiken | Hindus | Buddhisten | Konfuzio- nisten | Keper- cayaan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kab. Banyumas | Realwert | 1.876.060 | 1.847.510 | 15.721 | 10.622 | 305 | 1.659 | 116 | 127 |
| prozentual | 100,00 | 98,48 | 0,84 | 0,57 | 0,02 | 0,09 | 0,01 | 0,01 | |
| Provinz Jawa Tengah | Realwert | 38.649.532 | 37.647.828 | 591.587 | 339.622 | 13.750 | 49.088 | 1.256 | 6.401 |
| prozentual | 100,00 | 97,41 | 1,53 | 0,88 | 0,04 | 0,13 | <0,01 | 0,02 |