| 15 kilometer | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wereldrecords | ||||
| Mannen | 40.42 | Jacob Kiplimo | ||
| Vrouwen | 45.40 | Joyciline Jepkosgei | ||
| Europese records | ||||
| Mannen | 42.39 | Jon Brown | ||
| Vrouwen | 46.59 | Lornah Kiplagat | ||
| Nederlandse records | ||||
| Mannen | 43.13 | Khalid Choukoud | ||
| Vrouwen | 46.59 | Lornah Kiplagat | ||
| ||||
De 15 kilometer (15 km) is een door de World Athletics erkende afstand die als wegwedstrijd wordt gelopen en behoort tot de groep lange afstanden. Op de meeste wegwedstrijden bevindt zich rond het 5- en 10-kilometerpunt een drankpost en een tijdwaarneming.
Het wereldrecord van 41.05 bij de mannen is sinds 18 november 2018 in handen van Joshua Cheptegei, gelopen tijdens de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. Hij is de laatste officiële wereldrecordhouder op deze afstand, want per 1 november 2021 is dit onderdeel door World Athletics uit de lijst met officiële wereldrecords verwijderd. Sindsdien gelden de op deze afstand van de wegatletiek geleverde prestaties, voor zover het een evenaring of verbetering van genoemd wereldrecord betreft, alleen nog als beste wereldprestatie. Jacob Kiplimo, landgenoot van Cheptegei, evenaarde diens record op 19 november 2023, eveneens tijdens de Zevenheuvelenloop. Letesenbet Gidey bracht op 17 november 2019 bij hetzelfde evenement het wereldrecord bij de vrouwen naar 44.20. Zij is bij de vrouwen de laatste officiële recordhoudster.
De bekendste 15 km-wedstrijd in Nederland is de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. Het is een van de sterkst bezette 15 km-wedstrijden ter wereld. Andere grote 15 km-wedstrijden in Nederland zijn:
In Brazilië vindt jaarlijks de São Silvestre plaats en in de Verenigde Staten de Utica Boilermaker.
| # | naam | tijd | wedstrijd | jaar |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Mike Foppen | 42.42 | Zevenheuvelenloop | 2025 |
| 2 | Khalid Choukoud | 43.13 | Tilburg Ten Miles | 2019 |
| 3 | Richard Douma | 43.18 | Zevenheuvelenloop | 2022 |
| 4 | Abdi Nageeye | 43.29 | Tilburg Ten Miles | 2015 |
| 5 | Marco Gielen | 43.38 | Zevenheuvelenloop | 1999 |
| 6 | Kamiel Maase | 43.41 | Zevenheuvelenloop | 2002 |
| 7 | Greg van Hest | 43.45 | Bruggenloop | 2001 |
| 7 | Mohamed Ali | 43.45 | Dam tot Damloop | 2019 |
| 8 | Stan Niesten | 43.47 | Zevenheuvelenloop | 2024 |
| 9 | Luc Krotwaar | 43.48 | Zevenheuvelenloop | 2001 |
| 10 | Filmon Tesfu | 43.58 | Zevenheuvelenloop | 2022 |
| 11 | Bart van Nunen | 44.03 | Citylauf Dresden | 2021 |
Marti ten Kate liep in 1991 tijdens de Dam tot Damloop een tijd van 46.06 over 16,1 km. De tijd op het 15 kilometerpunt is niet geregistreerd, maar lag rond de 43 minuten, waarmee hij eveneens tot de snelste Nederlandse lopers behoort.
| jaar | naam | tijd |
|---|---|---|
| 2001 | Greg van Hest | 43.45 |
| 2002 | Kamiel Maase | 43.41 |
| 2003 | Marco Gielen | 44.13 |
| 2004 | Marco Gielen | 44.15 |
| 2005 | Jeroen van Damme | 44.38 |
| 2006 | Kamiel Maase | 44.06 |
| 2007 | Sander Schutgens | 46.14 |
| 2008 | Dennis Licht | 44.08 |
| 2009 | Patrick Stitzinger | 45.51 |
| 2010 | Koen Raymaekers | 44.52 |
| 2011 | Patrick Stitzinger | 44.28 |
| 2012 | Abdi Nageeye | 44.13 |
| 2013 | Jesper van der Wielen | 44.33 |
| 2014 | Khalid Choukoud | 43.38 |
| 2015 | Abdi Nageeye | 43.29 |
| 2016 | Abdi Nageeye | 43.45 |
| 2017 | Khalid Choukoud | 44.47 |
| 2018 | Mohamed Ali | 44.29 |
| 2019 | Khalid Choukoud | 43.13 |
| 2020 | Stan Niesten | 44.41 * |
| 2021 | Bart van Nunen | 44.03 |
| 2022 | Richard Douma | 43.18 |
| 2023 | Khalid Choukoud | 43.32 |
| 2024 | Mike Foppen | 43.19 |
| 2025 | Mike Foppen | 42.42 |
* Tussentijd tijdens CPC-loop
Bijgewerkt tot 1 april 2021
| # | naam | land | tijd |
|---|---|---|---|
| 1. | Jacob Kiplimo | 40.42 | |
| 2. | Joshua Cheptegei | 41.05 | |
| Jacob Kiplimo | 41.05 | ||
| 4. | Leonard Patrick Komon | 41.13 | |
| 5. | Felix Limo | 41.29 | |
| Deriba Merga | 41.29 | ||
| 7. | Haile Gebrselassie | 41.38 | |
| Sileshi Sihine | 41.38 | ||
| 9. | Victor Kipruto | 41.42 | |
| 10. | Stephen Kissa | 41.49 | |
| 11. | Edwin Kiptoo | 41.51 |
Bijgewerkt tot 1 september 2025
| # | naam | land | tijd |
|---|---|---|---|
| 1. | Letesenbet Gidey | 44.20 | |
| 2. | Joyciline Jepkosgei | 45.37 | |
| 3. | Florence Kiplagat | 46.14 | |
| 4. | Tirunesh Dibaba | 46.28 | |
| 5. | Eveline Chirchir | 46.33 | |
| 6. | Mizan Alem | 46.51 | |
| 7. | Zeineba Yimer | 46.52 | |
| 8. | Elana Meyer | 46.57 | |
| Mestawet Tufa | 46.57 | ||
| 10. | Lornah Kiplagat | 46.59 | |
| Priscah Jeptoo | 46.59 |
Bijgewerkt tot 19 september 2025
| # | naam | land | tijd |
|---|---|---|---|
| 1 | Lornah Kiplagat | 46.59 | |
| 2 | Constantina Diță | 47.10 | |
| 3 | Ingrid Kristiansen | 47.17 | |
| 4 | Paula Radcliffe | 47.29 | |
| 5 | Susan Krumins-Kuijken | 47.41 | |
| 6 | Liz McColgan | 47.43 | |
| 7 | Hanna klein | 47.47 | |
| 8 | Diane van Es | 47.51 | |
| 9 | Grete Waitz | 47.52 | |
| 10 | Hilda Kibet | 48.03 |