Adereindhuls

Enkelvoudige en dubbele, geïsoleerde en ongeïsoleerde adereindhulzen
Adereindhulzen met drie verschillende krimptangen aangebracht: midden met reliëf, rechts met zeskant
Drie verschillende krimptangen voor adereindhulzen (doorsneden tot 4 mm²)
Krimptang voor adereindhulzen van 60 tot 150 mm² (Klauke)
Adereindhulzen van 0,25, 2,5, 16 en 120 mm² in grootte vergeleken met een euromunt
Vier verschillende maten adereindhulzen elk in vijf kleuren, met de klok mee: 0,5, 0,75, 1,0 en 1,5 mm²
Een dispensercarrousel met verschillende maten adereindhulzen

Een adereindhuls is een speciaal busje van dun vertind koper dat om het uiteinde van de samengestelde kern van een elektrische draad wordt gekrompen. Het doel van het gebruik van een adereindhuls is om een optimaal elektrisch contact te realiseren tussen alle koperdraden in de kern en de klem waaronder het uiteinde wordt bevestigd. Door de toepassing van adereindhulzen is het gebruik van gesoldeerde uiteinden van draden met samengestelde kernen sterk teruggedrongen. Dat wordt al lang ontraden vanwege het nadeel dat het soldeer vervormt onder druk van de klem en als gevolg van temperatuurswisselingen, waardoor de stabiliteit van het contact in het geding is.

Uitvoeringen

Er bestaan verschillende soorten adereindhulzen, ongeïsoleerde en geïsoleerde, en enkelvoudige en dubbele typen. De ongeïsoleerde hebben een kraag, een licht trechtervormig einde, waarin de kern wordt gestoken. De uitstaande rand helpt om alle draden in de bus te krijgen. Geïsoleerde adereindhulzen hebben aan een zijde een hals, een soort kunststoffen trechtertje, waarin een stukje van de isolatiemantel van de ader steekt. Bij het enkelvoudige type is het trechtertje rond, bij de dubbele uitvoering is het in een richting breder en daartussen vlak. De hals kan extra isolatie geven van de spanningvoerende delen van de klem waaronder de ader wordt vastgemaakt. Als kunststof worden onder andere gebruikt polyamide, polypropyleen en andere plasticsoorten. Bekende merken zijn: Phoenix, Klemko, Multicomp, TE Connectivity, JST, Schneider Electric, GLW GMBH en LeGrand.

Maten

Een adereindhuls kent twee belangrijke maten, de diameter van de in te sluiten kern en de lengte van het in te sluiten deel. In plaats van diameter kan ook doorsnede gehanteerd worden aangezien deze twee een vaste onderlinge relatie hebben. Adereindhulzen zijn verkrijgbaar met diameters tussen 0,6 en ten minste 19,5 mm, met corresponderende doorsnedes tussen 0,25 en 150 mm² en met lengtes tussen 6 en 38 mm (afhankelijk van de andere maten). De dikte van het metaal stijgt bij oplopende diameters, maar wordt zelden expliciet vermeld. De dikte ligt tussen 0,15 en 0,5 mm. De lengte van de isolatiekraag en de diameter van de bovenrand van de kraag worden ook zelden apart vermeld. Alle uitvoeringsvormen hebben een unieke codering om het hanteren transparant te maken. De codering bestaat uit een of twee letters, gevolgd door vier of vijf cijfers. Ongeïsoleerde hulzen hebben de letters EN (van End terminal Non isolated), enkelvoudig geïsoleerde de letter E (van End terminal) en dubbele geïsoleerde de letters TE (van Twin End terminal). De eerste twee of drie cijfers geven de doorsnede aan (tot 6 mm² in 0,1 mm² en vanaf 10 mm² in hele mm²), de laatste twee cijfers de lengte van het te omvatten kerndeel (in mm). Adereindhulzen zijn doorgaans per maat in zakken van 50, 100, 500 of 1000 stuks te koop, of in een assortiment met diverse uiteenlopende maten, soms in een dispensercarrousel. Ook bestaan er systemen van aaneengeregen hulzen van een maat, die automatisch verwerkt kunnen worden.

Kleuren

De kunststoffen kraag van geïsoleerde adereindhulzen hebben specifieke kleuren gekregen. Aanvankelijk duidden de fabrikanten met deze kleurcode de doorsnede van de te omvatten kern aan. Hierbij worden een aantal systemen gehanteerd, de Franse en Duitse reeks en de DIN-reeks, zie de tabel hieronder. Recenter worden adereindhulzen met meer kleuren per maat gemaakt. Het voordeel daarvan is dat er met de verschillende kleuren verwezen kan worden naar verschillende functies van de draden waaraan ze worden gekrompen.

Aanbrengen

Het aanbrengen van een adereindhuls verloopt in een aantal stappen, het verwijderen van de isolatie, het aanbrengen van de adereindhuls en het krimpen om de kern.

Tabellen

Enkelvoudige geïsoleerde adereindhulzen

In de onderstaande tabel zijn enkele gegevens van vrijwel alle gangbare maten geïsoleerde enkelvoudige adereindhulzen verzameld:

CodeDiameterDoorsnedeLengteWanddikteStroomAWGKleuren
(mm)(mm²)(mm)(mm)max. (A)FransDuitsDINOverig
E02060,80,2560,153,526VioletLichtblauwGrijs
E02080,80,2580,155,526VioletLichtblauwGrijs
E03060,80,3460,155,524RoseTurquoiseBlauw
E03080,80,3480,155,524RoseTurquoise
E050610,560,15822WitOranjeWit
E050810,580,15822WitOranjeWitZwart, rood, geel, groen, blauw
E051010,5100,15822WitOranjeWit
E051210,5120,15822WitOranjeWit
E75081,20,7580,151020BlauwWitGrijsZwart, rood, geel, groen, blauw
E75091,20,7590,151020BlauwWitGrijs
E75101,20,75100,151020BlauwWitGrijsRood
E75121,20,75120,151020BlauwWitGrijs
E10061,4160,151218RoodGeelRood
E10081,4180,151218RoodGeelRoodZwart, rood, geel, groen, blauw
E10101,41100,151218RoodGeelRood
E10121,41120,151218RoodGeelRood
E10181,41180,151218RoodGeelRood
E15081,71,580,151916ZwartRoodZwartZwart, rood, geel, groen, blauw
E15101,71,5100,151916ZwartRoodZwart
E15181,71,5180,151916ZwartRoodZwart
E25082,32,580,152714GrijsBlauwBlauw
E25122,32,5120,152714GrijsBlauwBlauw
E25182,32,5180,152714GrijsBlauwBlauw
E40092,8490,23712OranjeGrijsGrijs
E40122,84120,23712OranjeGrijsGrijs
E40182,84180,23712OranjeGrijsGrijs
E60123,56120,24810GroenZwartGeel
E60183,56180,24810GroenZwartGeel
E10-124,510120,2627BruinIvoorRood
E10-184,510180,2627BruinIvoorRood
E16-125,816120,2885IvoorGroenBlauw
E16-185,816180,2885IvoorGroenBlauw
E25-167,525160,21154ZwartBruinGeel
E25-227,525220,21154ZwartBruinGeel
E35-168,335160,21602RoodBeigeRood
E35-258,335250,21602RoodBeigeRood
E50-2010,350200,32151BlauwOlijfgroenBlauw
E50-2510,350250,32151BlauwOlijfgroenBlauw
E70-2013,570200,4235-GeelGeelGeel
E95-2514,595250,4255-Rood
E120-2716,5120270,5300-Blauw
E150-3219,5150320,5350-Geel

Dubbele geïsoleerde adereindhulzen

In de onderstaande tabel zijn enkele gegevens van een aantal gangbare maten geïsoleerde dubbele adereindhulzen verzameld:

CodeDiameterDoorsnedeLengteWanddikteStroomAWGKleuren
(mm)(mm²)(mm)(mm)max. (A)FransDuitsDIN
TE05081,12 × 0,580,1582 × 22Wit
TE75081,42 × 0,7580,15102 × 20WitBlauwgroen
TE75101,42 × 0,75100,15102 × 20WitBlauwgroen
TE10081,62 × 1,080,15122 × 18Rood
TE10101,62 × 1,0100,15122 × 18Rood
TE150822 × 1,580,15192 × 16WitZwart
TE151222 × 1,5120,15192 × 16Zwart
TE151422 × 16140,15192 × 6Blauw
TE25082,52 × 2,580,15272 × 14Blauw
TE25102,52 × 2,5100,15272 × 14BlauwGrijs
TE25132,52 × 2,5130,15272 × 14Blauw
TE40123,22 × 4120,2372 × 12GrijsOranje
TE60143,92 × 6140,2482 × 10RoodGeelGroen
TE10-144,52 × 10140,2622 × 7BruingroenRood
TE16-145,62 × 16140,2882 × 5MelkwitWit

Ongeïsoleerde adereindhulzen

In de onderstaande tabel zijn enkele gegevens van vrijwel alle gangbare maten ongeïsoleerde adereindhulzen verzameld:

CodeDiameterDoorsnedeLengteWanddikteStroomAWG
(mm)(mm²)(mm)(mm)max. (A)
EN05060,80,560,15822
EN05080,80,580,15822
EN05100,80,5100,15822
EN750610,7560,151020
EN750810,7580,151020
EN751010,75100,151020
EN10061,1160,151218
EN10081,1180,151218
EN10101,11100,151218
EN10121,11120,151218
EN15071,41,570,151916
EN15081,41,580,151916
EN15101,41,5100,151916
EN15121,41,5120,151916
EN25071,82,570,152714
EN25081,82,580,152714
EN25101,82,5100,152714
EN25121,82,5120,152714
EN40102,34100,23712
EN40122,34120,23712
EN40182,34180,23712
EN60102,86100,24810
EN60122,86120,24810
EN60152,86150,24810
EN60182,86180,24810
EN10-123,610120,2627
EN10-153,610150,2627
EN10-183,610180,2627
EN16-124,516120,2885
EN16-154,516150,2885
EN16-184,516180,2885
EN25-165,625160,21154
EN25-225,625220,21154
EN35-166,735160,21602
EN35-256,735250,21602
EN50-20850200,252151
EN50-25850250,252151
EN70-229,470220,3235-
EN70-259,470250,3235-
EN95-251195250,4255-
EN95-321195320,4255-
EN120-3012,4120300,5300-
EN120-3212,4120320,5300-
EN120-3412,4120340,5300-
EN150-3213,8150320,5350-
EN150-3813,8150380,5350-

Zie ook