Ambulacraria is een clade waartoe twee ongewervelde dierstammen behoren: de stekelhuidigen (Echinodermata) en kraagdragers (Hemichordata). Moleculair onderzoek laat consistent zien dat deze twee groepen elkaars nauwste verwanten zijn. De gemeenschappelijke voorouder van de stekelhuidigen en kraagdragers leefde vermoedelijk zo'n 533 miljoen jaar geleden.
De Ambulacraria wordt gerekend tot de grotere groep Deuterostomia (nieuwmondigen), waaronder ook de Chordata (chordadieren) en mogelijk de uitgestorven Vetulicolia behoren.
Naam
De naam Ambulacraria is afgeleid van het Latijnse ambulacrum, dat vrij vertaald 'wandelplaats' betekent. De naam werd in 1881 geïntroduceerd door de bioloog Eli Metchnikoff, die ontdekte dat de larven van stekelhuidigen en kraagdragers opvallende overeenkomsten vertonen. Hoewel de volwassen dieren sterk van elkaar verschillen, hebben beide larven een geplooide band met trilharen (cilia). Ook de structuur van het coeloom is bij beide groepen hetzelfde.
Fylogenie en evolutie
Op basis van gedeelde ontwikkelingskenmerken en sterke genetische gelijkenis worden de stekelhuidigen en kraagdragers algemeen als zustergroepen beschouwd. De fylogenetische discussie heeft zich vooral toegespitst op de positie van de merkwaardige platwormachtige dierenstam Xenacoelomorpha. Er zijn sterke aanwijzingen dat dit de vroegste afsplitsing is binnen de Bilateria, maar recentere onderzoeken plaatsen deze groep als zustergroep van de Ambulacraria.
De bekendste fossiele vertegenwoordigers van de Ambulacraria zijn de Cambroernida, een uitgestorven groep zeedieren bestaande uit onder andere Herpetogaster, Eldonia en Phlogites. Tegenwoordig worden deze fossiele soorten beschouwd als de stamgroep van de Ambulacraria (morfologisch informatief voor de vroegste Deuterostomia).
Referenties
↑(en) Zhang X, Sun L, Yuan J, Sun Y, Gao Y, Zhang L, Li S, et al.(2017).The sea cucumber genome provides insights into morphological evolution and visceral regeneration. PLOS Biology15(10): e2003790. DOI: 10.1371/journal.pbio.2003790.
↑(en) Nielsen, C.(2012).Animal Evolution: Interrelationships of the Living Phyla, 3rd. Oxford University Press,p. 316.ISBN 978–0–19–960602–3.
↑(en) Edgecombe GD, Giribet G, Dunn CW, Hejnol A, Kristensen RM, Neves RC, Rouse GW, et al.(2011).Higher-level metazoan relationships: recent progress and remaining questions. Organisms Diversity & Evolution11(2): 151-172. DOI: 10.1007/s13127-011-0044-4.
↑(en) Cannon JT, Kocot KM, Waits DS, Weese DA, Swalla BJ, Santos SR, Halanych KM.(2014).Phylogenomic Resolution of the Hemichordate and Echinoderm Clade. Current Biology24(23): 2827-2832. DOI: 10.1016/j.cub.2014.10.016.
↑(en) Bromham LD, Degnan BM.(1999).Hemichordates and deuterostome evolution: robust molecular phylogenetic support for a hemichordate + echinoderm clade. Evolution & Development1(3): 166-171. DOI: 10.1046/j.1525-142x.1999.99026.x.
↑(en) Cannon JT, Vellutini BC, Smith J, Ronquist F, Jondelius U, Hejnol A.(2016).Xenacoelomorpha is the sister group to Nephrozoa. Nature530(7588): 89-93. DOI: 10.1038/nature16520.
↑(en) Philippe H, Poustka AJ, Chiodin M, Hoff KJ, Dessimoz C, Tomiczek B, Schiffer PH, et al.(2019).Mitigating Anticipated Effects of Systematic Errors Supports Sister-Group Relationship between Xenacoelomorpha and Ambulacraria. Current Biology29(11): 1818-1826.e6. DOI: 10.1016/j.cub.2019.04.009.
↑(en) Kapli P, Telford MJ.(2020).Topology-dependent asymmetry in systematic errors affects phylogenetic placement of Ctenophora and Xenacoelomorpha. Science Advances6(50). DOI: 10.1126/sciadv.abc5162.
↑(en) Li Y, Dunn FS, Murdock DJ, Guo J, Rahman IA, Cong P.(2023).Cambrian stem-group ambulacrarians and the nature of the ancestral deuterostome. Current Biology33(12): 2359-2366.e2. DOI: 10.1016/j.cub.2023.04.048.