Ank de Jonge

Ank de Jonge
Ank de Jonge (2026)
Ank de Jonge (2026)
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Janke de Jonge
Geboortedatum 5 januari 1967
Geboorteplaats Creil
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Beroep Verloskundige, wetenschapper, hoogleraar
Academische achtergrond
Alma mater Suffolk and Great Yarmouth College of Nursing and Midwifery
Universiteit van Edinburgh
Radboud Universiteit (Nijmegen)
Opleiding/studie­richting Verpleegkunde, Verloskunde, Public Health
Proefschrift Birthing positions revisited. Examining the evidence for a routine practice (2008)
Promotor prof. dr. A.L.M. Lagro-Janssen
prof. dr. P.L.H. Scheepers
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Verloskunde, volksgezondheid
Universiteit Amsterdam UMC
Rijksuniversiteit Groningen
Soort hoogleraar Verloskundige Wetenschap (Midwifery Science)
Bekend van Onderzoek naar baringshoudingen, geboortezorg en perinatale uitkomsten
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Janke (Ank) de Jonge (Creil, 5 januari 1967) is een Nederlandse verloskundige en de eerste hoogleraar Verloskundige Wetenschap van Nederland. Zij is verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en het Amsterdam UMC. Haar onderzoek richt zich onder meer op baringshoudingen, perinatale sterfte, ernstige maternale complicaties, geplande thuis- en ziekenhuisbevallingen en internationale vergelijkingen van geboortezorgsystemen. Daarnaast houdt zij zich bezig met de invloed van sociale omstandigheden op zwangerschap en geboorte.

Loopbaan

Jeugd, opleiding en klinisch werk

De Jonge groeide op in Drenthe. Haar vader was leraar en haar moeder tandartsassistent. De Jonge behaalde in 1985 het vwo-diploma aan het Menso Alting College in Hoogeveen. Ze werd ingeloot voor Geneeskunde, maar ze koos voor de hbo-opleiding Verpleegkunde in Zwolle om "dicht bij de mensen te zijn". Ze volgde deze opleiding van 1985 tot 1989 en maakte in die jaren haar eerste bevalling mee.

Na enkele jaren werkervaring in de verpleging in Nederland en Engeland volgde zij van 1992 tot 1994 de opleiding Verloskunde aan het Suffolk and Great Yarmouth College of Nursing and Midwifery in Ipswich. Tijdens deze opleiding werkte zij als student-verloskundige in Bury St. Edmunds en bleef daarna tot 1995 werkzaam als verloskundige in het West Suffolk Hospital aldaar.

Van 1995 tot 1998 werkte De Jonge als wijkverloskundige en verloskundig docent in verschillende dorpen in Nigeria. In haar laatste jaar zette ze er een kleine kliniek op.

Vervolgens volgde zij van 1998 tot 2000 de masteropleiding Public Health aan de Universiteit van Edinburgh, waar zij daarnaast als verloskundige werkte in Edinburgh en Livingston. Vanaf 2000 werkte De Jonge als verloskundige in Nederland, onder meer in praktijken in Nijmegen en in het westen van het land. Sinds 2010 werkt De Jonge als verloskundige in Amsterdam, eerst in Amsterdam-West en sinds 2025 in Amsterdam Zuidoost. Ze combineert praktijkwerk en onderzoek om verloskundige zorg te verbeteren door wetenschappelijke inzichten te verbinden met ervaringen uit de dagelijkse praktijk.

Onderzoek en onderwijs

De Jonge deed vanaf 2001 promotieonderzoek naar baringshoudingen, dat zij in 2008 verdedigde aan de Radboud Universiteit (Nijmegen) onder de titel Birthing positions revisited. Examining the evidence for a routine practice. De aanleiding voor dit onderzoek lag in haar opleiding en werkervaring in Engeland, waar zij zag dat verloskundigen een actievere rol hadden in wetenschappelijk onderzoek dan in Nederland. Tijdens haar masteropleiding zocht zij actief naar een mogelijkheid om in Nederland te promoveren. Uiteindelijk kon zij haar promotieonderzoek uitvoeren in Nijmegen, waar Toine Lagro-Janssen werkte aan het opzetten van vrouwenstudies binnen geneeskunde.

In haar proefschrift onderzocht zij of verschillende baringshoudingen samenhangen met verschillen in maternale en neonatale uitkomsten. Zij concludeerde dat er geen wetenschappelijke onderbouwing is om vrouwen routinematig liggend op de rug te laten bevallen. Daarnaast liet het onderzoek zien dat vrouwen meer regie en controle ervaren wanneer zij vrij zijn in hun keuze van baringshouding. Haar promotoren waren de eerder genoemde hoogleraar Vrouwenstudies Medische Wetenschappen en huisarts prof. dr. A.L.M. (Toine) Lagro-Janssen en hoogleraar Methodologie prof. dr. P.L.H. (Peer) Scheepers.

Van 2003 tot 2006 was zij werkzaam bij de afdeling richtlijnontwikkeling van de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV). Van 2006 tot 2009 werkte zij als verloskundige-onderzoeker bij TNO Kwaliteit van Leven, sector Voortplanting en Perinatologie. Vanaf 2009 was zij verbonden aan het VU medisch centrum (VUmc), waar zij uitgroeide tot universitair hoofddocent en coördinator van de afdeling Verloskundige Wetenschap.

De onderzoeksafdeling Verloskundige Wetenschap is gebaseerd op een samenwerkingsverband tussen het Amsterdam UMC (ontstaan in 2018 uit de fusie van het VUmc met het Academisch Medisch Centrum), het UMCG en de Academie Verloskunde Amsterdam Groningen (AVAG) van Hogeschool Inholland. Met haar team werkt De Jonge samen met ervaringsdeskundigen, waaronder zwangeren met ervaring met financiële problemen, stress of woonproblematiek. Deze samenwerking heeft geleid tot nieuwe vormen van onderwijs voor verloskundigen en aanpassingen in onderzoeksopzet en vragenlijsten, met als doel de aansluiting op de praktijk te verbeteren. Dit krijgt onder meer vorm binnen het Childbirth Network, dat fungeert als platform waarin onderzoek wordt verbonden met kennisdeling en maatschappelijke toepassing en zich richt op informatievoorziening aan zwangeren en verloskundigenpraktijken.

Hoogleraarschap

De Jonge is de eerste verloskundige in Nederland die is benoemd tot hoogleraar. In 2019 werd zij aangesteld als hoogleraar Verloskundige Wetenschap aan het Amsterdam UMC en op 22 januari 2021 hield zij haar inaugurele rede (online vanwege de coronapandemie): Tijd voor Verloskundige Zorg met Vrouwen. In haar leerstoel staat het vakgebied midwifery centraal, dat zij omschrijft als zorg die 'met de vrouw' is en is gericht op ondersteuning, autonomie en positieve gezondheid. Zij pleit voor meer aandacht voor deze benadering, als tegenwicht tegen de toegenomen medicalisering, gefragmenteerde zorg en stijgende zorgkosten.

Sinds 2023 bekleedt zij ook een leerstoel met hetzelfde thema aan het UMCG en op 14 juni 2024 hield ze haar oratie: Bekend maakt bemind. Het belang van goede relaties in de geboortezorg, in de aula van de Rijksuniversiteit Groningen. Hierin pleitte zij voor een relationele benadering van de geboortezorg, geïnspireerd op de Ubuntu-filosofie, waarin onderlinge verbondenheid en menselijkheid centraal staan. Volgens De Jonge draagt het versterken van relaties tussen zorgverleners en zwangeren bij aan betere zorgervaringen en zorguitkomsten, in het bijzonder voor vrouwen in kwetsbare omstandigheden. Zij zette deze benadering af tegen een sterk individualistische benadering van zorg en benadrukte het belang van cultuurresponsieve zorg en sociale verloskunde, waarbij naast medische uitkomsten ook leefomstandigheden, autonomie en regie van vrouwen worden meegenomen.

Nevenactiviteiten

De Jonge is bestuurslid van de Frederik Ruysch Stichting, die zich inzet voor het bevorderen van onderwijs en onderzoek rond eerstelijns verloskundige zorg.

Persoonlijk

De partner van De Jonge is Charles Agyemang (1968), hoogleraar migratie, etniciteit en gezondheid aan het Amsterdam UMC; zij leerden elkaar kennen tijdens hun masteropleiding Public Health aan de Universiteit van Edinburgh.

Publicaties (selectie)

Artikelen

Boeken

Proefschrift

Oraties