Appels

**Appels**
Deelgemeente in België
	; (details)
	;
Situering
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Oost-Vlaanderen
Gemeente	Dendermonde
Fusie	1971
Coördinaten	51° 2′ NB, 4° 3′ OL
Algemeen
Oppervlakte	3,98 km²
Inwoners ; (01/01/2025)	2.999 ; (754 inw./km²)
Overig
Postcode	9200
Netnummer	052
NIS-code	42006(B)
Detailkaart
	;
Foto's
Portaal	België

Appels is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Dendermonde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1971. Het is een typisch woon- en landbouwdorp in de Denderstreek, in de Schelde- en Dendervallei. De Oude Schelde is een meander die van die stroom werd afgesneden om het de scheepvaart gemakkelijker te maken.

Geschiedenis

Bij baggerwerken in de Schelde is in 1934 een boegbeeld uit de late oudheid (ca. 500) bovengehaald. De eikenhouten sculptuur, gekend als de Drakenkop van Appels, stelt een dier met een bekachtige kop en tanden voor.

De betekenis van de benaming Appels (gebruikt vanaf de 13e eeuw) is tot vandaag onbekend. De naam wordt soms verondersteld een verbastering te zijn van de Heilige Apollonia. In 1125 wordt de plaats echter aangeduid als Apls wat vermoedelijk een Keltisch woord voor water was. De naam komt dus mogelijk van een beek of rivier die vroeger door haar grondgebied liep.

Appels bleef, op een paar onderbrekingen na, bezit van de abdij van Zwijveke (Dendermonde) tot de Franse Revolutie. Het kerkelijk bezit werd verkocht, de toenmalige pastoor terechtgesteld in 1796. Van 1924 tot 1965 woonde in Appels de kunstschilder Piet Gillis, die vooral stillevens en landschappen schilderde. Inwoners van dit dorp aan de Schelde worden Appelsenaren genoemd. Door de toenemende bouw van appartementen wordt het landelijke karakter van Appels stilaan verdrongen.

Bezienswaardigheden

In het dorp staat de beschermde Sint-Apolloniakerk (1786-1788) met meubilair, schilderijen en beelden uit de achttiende eeuw. Ook een orgel van de bekende orgelbouwers Van Peteghem uit 1779, afkomstig uit het door Jozef II opgeheven Birgittinessen Klooster Maria Troon van Dendermonde.
Herenhuis De Rijcke, een als monument beschermde woning.
Het Kasteel Denderhof
In Appels staan nog talrijke, vaak schilderachtig gelegen kapellen, waaronder de Vredekapel (toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van de Vrede), de Schipperskapel, de Sint-Antoniuskapel en de in 2022 gerestaureerde Theresiakapel.
Voormalig klooster van de zusters van de Congregatie van Onze-Lieve-Vrouw-Presentatie van Beveren-Waas, gelegen in de Vrijstraat vlak bij de Sint-Appoloniakerk.
De oude pastorie die sinds 2020 het archief en de bibliotheek van de Vereniging voor Familiekunde van Dendermonde huisvest.

Natuur en landschap

Appels ligt aan de Schelde en aan de Dender. De bodem is zandig en zandlemig en de hoogte bedraagt ongeveer 5 meter. Een belangrijk natuurgebied is de Sint-Onolfspolder langs de schelde. In deze polder werden tijdens zandwinningswerken beenderen van een mammoet gevonden.

Verkeer en vervoer

Het Appels Veer zet fietsers en voetgangers over de Schelde naar Berlare.

Evenementen

Elk jaar (op de maandag van de week waarin 21 juli valt, de Belgische feestdag) wordt er ook een jaarmarkt georganiseerd (de grootste van Dendermonde), met op zaterdag voordien traditionele volksspelen, op zondag voordien de Ommegang van Appels (waarbij het Peird van Appels, een meer dan 5 m hoog Ros Beiaard-paard, door de straten trekt) en om de jaarmarkt op maandagavond af te sluiten wordt muzikaal vuurwerk afgestoken aan de kerk. Gedurende het weekend organiseert Chiro Kadee, een lokale afdeling van Chirojeugd Vlaanderen haar driedaags openluchtfestival 'Stamenee Kadee' in de Hoofdstraat.
Appelse Feesten
Landbouwdagen (Vroeger Boerefeesten), sinds 1988
Kerstmarkt

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen

Politiek

Lijst van burgemeesters (onvolledig)

Philippe de Burbure de Wesembeek
L. Van Bocxstael
De Ryck
Joannes Segers
Prosper Segers
1904-1921: Léon Cesar Hermans
1921-1938: Isabella Segers
1947-1952: Luc Hermans (CVP)
1953-1964: Johannes Scholliers (CVB)
1965-1970: Albert Cool (CVP)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen tussen 1946 en 1965

Partij		24-11-1946		12-10-1952		12-10-1958		11-10-1964		04-04-1965
Stemmen / Zetels		%	9	%	9	%	9	%	9	%	9
	CVP	30,14	3	36,34	4	36,46	4	34,93	4	34,79	4
	CVB	25,52	2	17,83	1	35,82	4	30,79	3	31,22	3
	PVV	22,60	2	36,41	4	13,25	0	19,32	1	18,64	1
	BSP	21,75	2	9,43	0	14,47	1	14,96	1	15,35	1
Lijststemmen		891		535		465		250
Voorkeurstemmen		505		926		1130		1388
Blanco en ongeldig %		1,40		1,41		0,98		1,35

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.

Nabijgelegen kernen

Dendermonde, Berlare (voetveer), Schoonaarde, Oudegem

Zie de categorie Appels van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Bronnen, noten en/of referenties

↑ k, British Museum
↑ https://www.all-archeo.be/rapporten/0168_Appels_Bevrijdingslaan/Rapport168%20Appels%20-%20Bevrijdingslaan.pdf
↑ Parochie Sint-Apollonia Appels, Thuis komen bij elkaar! (1995), p39.
↑ Van Overstraeten, Stef, "Geert restaureert Theresiakapelletje: “Nu kan het er weer honderd jaar tegen”", 13 januari 2023. “Geert De Boeck heeft het kapelletje op de hoek van de Vrijstraat en de Bevrijdingslaan in Appels grondig gerestaureerd. “Het was er erg aan toe, maar nu kan het er weer voor honderd jaar tegen.””
↑ Dooms, Nele, "Vereniging Familiekunde stelt uitgebreide bibliotheek open voor publiek", hln.be, 5 november 2022. Geraadpleegd op 7 november 2023. “Met een verhuis naar de oude pastorie in Appels heeft de Vereniging voor Familiekunde naast een goede thuis ook voldoende ruimte gevonden om al haar documentatie op te slaan. Een uitgebreide bibliotheek is uitgebouwd. Die bevat een schat aan informatie, documentatie en titels die van pas komen voor iedereen die zijn stamboom wil samenstellen en familiegeschiedenis wil uitpluizen.”
↑ Nieuwen utilen almanach en wegwyzer der stad Gend ..., Volume 53, F.J. Bogaert-de-Clercq, 1823 p.75
↑ Almanach royal et du commerce de Belgique. Pour l'an 1838 p.408
1 2 Familiegrafsteen tegen de muur van Sint-Apolloniakerk, foto genomen op 14 augustus 2022, Geneanet
↑ INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2024: Burgerhuis (geraadpleegd op 2 april 2024).
↑ Albert Cool (1917-2003), Grafsteen, foto genomen op 14 augustus 2022, Geneanet
↑ Waegeman, Ewout (2010). Studie van het machtsverwervingsproces op lokaal vlak in Dendermonde 1946-2006. Universiteit Gent, Gent. Gearchiveerd op 19 januari 2017.

Inventaris Onroerend erfgoed

[1] , British Museum

[2] ttps://www.all-archeo.be/rapporten/0168_Appels_Bevrijdingslaan/Rapport168%20Appels%20-%20Bevrijdingslaan.pdf

[3] Parochie Sint-Apollonia Appels, Thuis komen bij elkaar! (1995), p39.

[4] Van Overstraeten, Stef, "Geert restaureert Theresiakapelletje: “Nu kan het er weer honderd jaar tegen”", 13 januari 2023. “Geert De Boeck heeft het kapelletje op de hoek van de Vrijstraat en de Bevrijdingslaan in Appels grondig gerestaureerd. “Het was er erg aan toe, maar nu kan het er weer voor honderd jaar tegen.””

[5] Dooms, Nele, "Vereniging Familiekunde stelt uitgebreide bibliotheek open voor publiek", hln.be, 5 november 2022. Geraadpleegd op 7 november 2023. “Met een verhuis naar de oude pastorie in Appels heeft de Vereniging voor Familiekunde naast een goede thuis ook voldoende ruimte gevonden om al haar documentatie op te slaan. Een uitgebreide bibliotheek is uitgebouwd. Die bevat een schat aan informatie, documentatie en titels die van pas komen voor iedereen die zijn stamboom wil samenstellen en familiegeschiedenis wil uitpluizen.”

[6] Nieuwen utilen almanach en wegwyzer der stad Gend ..., Volume 53, F.J. Bogaert-de-Clercq, 1823 p.75

[7] Almanach royal et du commerce de Belgique. Pour l'an 1838 p.408

[Segers-8] 1 2 Familiegrafsteen tegen de muur van Sint-Apolloniakerk, foto genomen op 14 augustus 2022, Geneanet

[LeonCesarHermans-9] INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2024: Burgerhuis (geraadpleegd op 2 april 2024).

[10] Albert Cool (1917-2003), Grafsteen, foto genomen op 14 augustus 2022, Geneanet

[11] Waegeman, Ewout (2010). Studie van het machtsverwervingsproces op lokaal vlak in Dendermonde 1946-2006. Universiteit Gent, Gent. Gearchiveerd op 19 januari 2017.