Lucius Apuleius Madaurensis

Lucius Apuleius Madaurensis
Portret van Apuleius. Gravure
Portret van Apuleius. Gravure
Persoonsgegevens
Ook bekend als Apuleius
Geboortedatum ca. 123-125
Geboorteplaats Madauros, Numidië
Overlijdensdatum ca. 170-180
Overlijdensplaats Roman CarthageBewerken op Wikidata
Geboorteland Romeinse Keizerrijk
Opleiding en beroep
Beroep schrijver, platonische filosoof en redenaar
Werkveld(en) filosofie, advocatuur, retorica, creatief en professioneel schrijvenBewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Jaren actief 2e eeuw
Werken
Periode Romeinse KeizerrijkBewerken op Wikidata
Genre(s) Schelmenroman, satire, filosofische literatuur
Stroming(en) Platonisme, Latijnse literatuur
Bekende werken Metamorphoses (De Gouden Ezel)
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie National Gallery of VictoriaBewerken op Wikidata
Links
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Romeinse Rijk
Titelblad van John Price's versie van Apuleius' Metamorphoses (Gouda, 1650)
Titelblad van de editie van Apuleius' werken van Bohn's Libraries (1902): portret van Apuleius, geflankeerd door Pamphile die in een uil verandert en Lucius' in ezelsgedaante.

Lucius Apuleius Madaurensis (circa 123-125 - Madauros, Numidië (het huidige M'daourouch, in het noordoosten van Algerije), ca. 170-180) was een Numidisch schrijver, platonische filosoof en redenaar, die voornamelijk in het Latijn schreef. Hij is vooral bekend om zijn Latijnse 'schelmenroman' Metamorphoses, beter bekend onder de naam De Gouden Ezel. Het is de enige Latijnse roman die in zijn geheel de tijd heeft doorstaan. De schrijver had met die roman veel invloed op de Westerse literatuur.

Leven

Jeugd in Madaurus

Zijn eerste opvoeding kreeg hij in zijn thuisstad Madauros, een Numidische Romeinse kolonie, ver van de sterk geromaniseerde Middellandse Zeekust. Madauros is dezelfde stad waar Augustinus van Hippo later zijn vroege studie zou volgen. In een van zijn bekendste werken, Apologia, beschreef hij zichzelf als 'half Numidiër en half Gaetuliër'.

Carthago, Athene, Rome

Na de dood van zijn vader, een provinciale magistraat, erfde Apuleius een substantieel fortuin. Hiermee betaalde hij zijn verdere studies. Hij trok naar Carthago en Athene om zich verder te bekwamen in allerlei onderwerpen, waaronder de neoplatoonse filosofie. Vervolgens reisde hij naar Rome om Latijnse retoriek te bestuderen. Daar werkte hij waarschijnlijk ook een tijdje als redenaar in de rechtbanken, alvorens terug te keren naar Noord-Afrika. Verder maakte hij rondreizen in Klein-Azië en Egypte, waar hij zich verder verdiepte in filosofie en de destijds florerende mysteriecultussen. Meer details over zijn leven zijn er niet bekend, hoewel velen van mening zijn dat ze biografische gegevens uit zijn werken kunnen halen.

Terug in Noord-Afrika

Toen hij naar zijn land terugkeerde werd hij verdacht van toverij: hij zou magie hebben bedreven om het fortuin van een rijke weduwe te bekomen. Hij moest in Sabratha zichzelf verdedigen voor een rechtbank van magistraten, voorgezeten door de proconsul. Zijn verdediging (Apologia) is een hilarisch werk waarin hij zijn tegenstanders volkomen belachelijk maakt: het is een van de grappigste werken die ons uit de Oudheid overgeleverd zijn.

Werk

Nederlandse vertalingen

van de Metamorphosen:

van de Apologia:

van de filosofische werken:

Noten

  1. ↑ Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 5 juli 2025; NKC-identificatiecode: jn19981000130.
  2. 1 2 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 12 juli 2025; NKC-identificatiecode: jn19981000130.
  3. ↑ Engelse vertaling van Apologia. Gearchiveerd op 8 juli 2010.
Zie de categorie Apuleius van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.