Arie Pos

Vestiging in Portugal en docentschap

In 1989 vestigde Pos zich in Portugal; hij woont in Cete en is getrouwd met een Portugese. Vanaf 1995 was hij als freelance docent letterkunde verbonden aan de afdeling Nederlands van de Universiteit van Coimbra, die in 1991 als bijvak was begonnen. Hij doceerde daarnaast aan de universiteiten van Lissabon en Porto.

Vertaalpraktijk

Pos werkt als literair vertaler voor verscheidene Portugese uitgeverijen, waaronder Afrontamento, ASA, Dom Quixote, 7 Nós, Porto Editora, Relógio d'Água en Teorema.

Onder de Nederlandstalige fictieschrijvers wier werk hij in het Portugees vertaalde, bevinden zich Abdelkader Benali, Jeroen Brouwers, Hella S. Haasse, Harry Mulisch, Cees Nooteboom, Paul Van Ostaijen, Anne Provoost, Jan Slauerhoff, Dimitri Verhulst en Stefan Hertmans. Daarnaast vertaalde hij poëzie van Hugo Claus, Arjen Duinker, Gerrit Komrij en J. Slauerhoff, en toneelteksten en libretti van onder anderen Komrij en Verhulst.

In omgekeerde richting vertaalde Pos uit het Portugees in het Nederlands werk van onder anderen Luís de Camões (De Lusiaden), Fernão Mendes Pinto (Pelgrimsreis), Miguel Torga, Jorge de Sena, José Cardoso Pires, João Cabral de Melo Neto, Cristovão Tezza, Ana Luísa Amaral, Guilherme Mendes da Silva en J. Rentes de Carvalho.

De Lusiaden

In 2000 besloten Pos en August Willemsen elk een deel van het werk van Luís de Camões in het Nederlands te vertalen. Willemsen maakte een selectie uit diens lyrische gedichten (Ware voor zo lange liefde niet zo kort het leven, 2007) en Pos vertaalde het Portugese nationale epos De Lusiaden (2012, Os Lusíadas, 1572). In 2012 verscheen de integrale vertaling, voorzien van noten en een nawoord, bij uitgeverij L.J. Veen in Amsterdam (383 pagina's). Het werk wordt traditioneel in één adem genoemd met Dantes Divina Commedia en Miltons Paradise Lost; Slauerhoff zinspeelde op de Portugese dichter en diens werk in gedichten en in de roman Het verboden rijk. Een herziene heruitgave verscheen in het voorjaar van 2025.

Stefan Hertmans en de Grande Prémio (2020)

In 2019 publiceerde uitgeverij Dom Quixote in Lissabon Pos' Portugese vertaling van Stefan Hertmans' Oorlog en terpentijn (origineel: 2013). De Grande Prémio de Tradução Literária Francisco Magalhães 2020, gezamenlijk toegekend door de Portugese vertaalvereniging Associação Portuguesa de Tradutores (APT) en de auteursvereniging Sociedade Portuguesa de Autores (SPA), bekroonde Pos voor deze vertaling.

Aanstelling

In november 2014 maakte uitgeverij De Bezige Bij bekend dat Pos de biografie van Gerrit Komrij zou schrijven. Pos was reeds vicevoorzitter van Stichting Het Komrijk – Stichting Gerrit Komrij Huis in Vila Pouca da Beira, dat het literaire erfgoed en de bibliotheek van Komrij beheert, en hield zich onder meer bezig met de reorganisatie en ontsluiting van Komrij's archief. Hij maakte daarvoor reeds Portugese vertalingen van Komrij's operalibretto Vreemde melodieën en van de gedichtencyclus Faust, zoveelste deel.

Bezorging en biografisch portret

In 2017 bezorgde Pos Komrij's verloren gewaande debuutroman De lange oren van koning Midas (1965), die hij voorzag van een uitgebreide inleiding.

Op 23 juni 2022 — tien jaar na Komrij's dood — verscheen bij De Bezige Bij Pos' De wording van Gerrit Komrij. Een biografisch portret (272 p.), een eerste biografisch deel dat zich richt op Komrij's jonge jaren in Amsterdam.

Overstap naar Prometheus

In februari 2023 verliet Pos De Bezige Bij. Na ook bij De Arbeiderspers geen aanvullende subsidiemogelijkheden te vinden, stapte hij in januari 2025 over naar uitgeverij Prometheus van Mai Spijkers.

De biografie zal in de Boekenweek van 2027 (10–21 maart) bij Prometheus verschijnen, in vijf delen ondergebracht in één band: Onder een glazen stolp (1944–1963), En daarvan wilde hij leven! (1963–1972), De wilde jaren (1973–1983), Over de bergen (1984–1999) en Onder de mensen (2000–2012). Voor de voltooiing van de biografie en de daarbij behorende culturele activiteiten werd in 2025 de culturele ANBI-stichting Vrienden van Gerrit Komrij opgericht. In aanloop naar de Boekenweek voerde Pos in maart en april 2026 op de website Neerlandistiek en in HP/De Tijd een meerdelig debat met historicus Lotfi El Hamidi, die in zijn boek Stakkers en wolven een zin uit Komrij's NRC-column van 1989 in zijn boektitel had opgenomen; Pos verweet El Hamidi dat hij de woorden uit hun historische context lichtte.

In de zomer van 2025 was Pos, samen met Arthur van Amerongen en Nick Muller, een van de redactionele initiatiefnemers van de eenmalige vriendenglossy VIC ter gelegenheid van de 75e verjaardag van uitgever Vic van de Reijt; het tijdschrift werd vormgegeven door Piet Schreuders en bevatte bijdragen van onder anderen Arnon Grunberg, A.F.Th. van der Heijden, Jean Pierre Rawie, Frits Spits en Arjan Peters.