Een beeldenpark of beeldentuin is een permanente tentoonstelling van beeldhouwwerken in een landschappelijke of parkachtige omgeving.
Musea of instellingen stellen (delen van) hun permanente collectie soms tentoon in een beeldenpark, variërend van een tuin met gazons en bloemperken tot een wild begroeid terrein, waar sculpturen min of meer hun eigen plek vinden of zelfs voor de plek worden aangekocht, dan wel er worden geïnstalleerd door de kunstenaar zelf.
Er zijn ook permanente solo-exposities in een parkachtige omgeving van museale collecties van beelden uit nalatenschappen van vooraanstaande beeldhouwers, die of zijn nagelaten aan de staat of worden beheerd door stichtingen. Enkele voorbeelden: Barbara Hepworth in Engeland en Eduardo Chillida in Spanje. Ook zijn er tijdelijke, al of niet periodieke buitenexposities van beeldhouwwerken.
Geschiedenis
Het exposeren van beelden in de openlucht nam eerst na de Tweede Wereldoorlog een grote vlucht, zowel in binnen- als in buitenland. Het tijdelijk exposeren, zoals in Sonsbeek en Middelheim leidde al snel tot het ook permanent willen tentoonstellen, voor het eerst in 1951 in het Belgische Middelheimmuseum, waarbij met name modernebeeldhouwkunst werd getoond van beroemde kunstenaars als Auguste Rodin, Jacques Lipchitz, Henry Moore en Fritz Wotruba.
In het klassieke beeldenpark was het beeldhouwwerk eerder een versiering of ornament; een van de elementen der tuinarchitectuur. Het nieuwe beeldenpark stelde de beeldhouwkunst evenwel centraal, waarbij de natuur een gelijkwaardige of zelfs een ondergeschikte rol ging spelen. Het ging vanaf nu meer om de ruimtewerking en het wisselende effect van het licht op de sculpturen.
Pas met de komst van de zogenaamde land art speelde het landschappelijke element weer een overheersende rol.
Lijst van beeldenparken
Deze lijst is (mogelijk) incompleet. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om de lijst uit te breiden.
Het Middelheimmuseum in Antwerpen. Na een tijdelijke tentoonstelling in 1950, opende een jaar later het museum op dezelfde locatie. Dit is het oudste openluchtmuseum voor beeldhouwkunst ter wereld, en heeft internationaal aanzien.
Commerciële beeldentuinen, waaronder Interart, 15a, Dehullu in Gees, De Beeldenstorm in Bosschenhoofd en De Amsteltuin te Amstelveen stellen wel beelden tentoon, maar voor de verkoop en altijd als wisselexpositie. Deze tuinen komen niet voor vermelding in onderstaande lijst in aanmerking.
Een aparte plaats wordt ingenomen door internationale beeldententoonstellingen in de open ruimte, zoals:
Sonsbeek, een zevenjaarlijkse manifestatie (reeds vanaf 1949 en daarmee de eerste in Europa), de huidige editie is Sonsbeek 2008 op diverse locaties in Arnhem en in Park Sonsbeek.
Jaarlijkse beeldententoonstelling op Landgoed Anningahof in Zwolle.
Hortus Oculus in Delft. De Hortus Oculus is een belevingstuin met beeldende kunst voor zowel mensen met een visuele beperking als de ziende mens. Het park is gratis te bezoeken.
Memento Park is een beeldenpark in Érd bij Boedapest met standbeelden uit het communistische tijdperk.
Szoborpark Nagyharsány is een beeldenpark in het dorp Nagyharsány dicht bij de stad Villány, waar sinds 1968 het International Sculpture Symposion Villány wordt gehouden.
Beeldenpark Jardins de Cap Roig toont de permanente collectie moderne en hedendaagse beeldhouwkunst van de Fundació Caixa Girona in de tuinen van kasteel Cap Roig in het stadsdeel Calella de Palafrugell van de gemeente Palafrugell in de Catalaanse provincie Girona
ParcArt in Cassà de la Selva, Girona. Jaume Roser toont in zijn beeldentuin (aangelegd door Manuel Pradell) een prachtige collectie van vele tientallen beelden van onder andere kunstenaar Domènec Fita .
