Beijnen

Geslacht Bijnen
Wapen­beschrijving	Van azuur met een slechtvalk, zittend op een uit de punt oprijzende rots, alles van goud
Land	Nederland
Stamvader	Jannen Wouter
Zijtakken	Beijnen van Duijfhuijs Beijnen Koolemans Beijnen Beenen

Bijnen (ook: Beijnen ; Van Duijfhuijs Beijnen ; Koolemans Beijnen en : Beenen) is een Nederlands geslacht afkomstig uit Waalre.

Naam

In Pruisische archieven met betrekking tot de valkerij werd de naam "Bijnen" vaak getranscribeerd als "Bienen". In het Duits komt deze spelling overeen met "Bijnen". In Oostenrijkse documenten komt de naam voor als "Bunnen", en soms ook als "Beijnen". In Franse documenten is de spelling "Bijnen" geleidelijk vervangen door "Beenen", vanwege de vergelijkbare uitspraak.

• Bijnen: /ˈbɛi.nə(n)/
• Beenen: /ˈbeː.nə(n)/, met een Franse "é"-klank

Geschiedenis

De oudste tak van het geslacht gaat terug op Jannen Wouter, in de tweede helft van de 15e eeuw woonachtig te Waalre. Zijn nakomelingen verhuisden eerst naar Leende en Valkenswaard, en omstreeks 1600 naar Eersel en Bergeijk. Vanaf de vierde generatie raakte de familienaam Bijnen in gebruik. Een opvallend beroep binnen deze tak was dat van valkenier, uitgeoefend door verschillende leden in de 17e en 18e eeuw. Leden van deze tak bekleedden onder meer de functies van keizerlijk reigermeester, valkenier van de koning van Pruisen, en valkenier in dienst van Lord Oxford in Engeland, alsook bij de aartshertog van Keulen, de keurvorst van Keulen, de hertog van Lüneburg-Celle, de prins-bisschop van Luik en de prins van Saksen-Gotha. Andere leden bekleedden lokale functies, zoals schepen en valkenier te Valkenswaard.

Een verwante tak, waarvan de verwantschap met bovengenoemde valkeniers teruggaat op een gemeenschappelijke voorvader — Bartholomeus Gijsbert B. Bijnen (1520–1566) en Anna Bijnen (1525–1612), wier zonen Aert Bartholomeus Gijsberts Bijnen (1548–1636) en Bartelmeus Bartholomeus Bijnen (1555–1615) aan de oorsprong zouden liggen van de twee takken —, begint met de omstreeks 1650 geboren Christiaan Beijnen, schoolmeester te Waalre. Diens nazaat, apotheker Christiaan Beijnen (1784-1856), trouwde in 1810 met Agatha Sophia van der Graaff (1783-1851), dochter van Leendert van der Graaff en Maria Jannetta van Peursum; Maria Jannetta van Peursum (1749-1830) hertrouwde in 1792 met Gijsbertus Koolemans (1768-1841), welke laatste daardoor dus de stiefgrootvader werd van de kinderen van het echtpaar Beijnen-van der Graaff.

Een zoon van het echtpaar Beijnen-van der Graaff, apotheker Gijsbertus Johannes Willem Koolemans Beijnen (1818-1874), verkreeg in 1829 bij Koninklijk Besluit naamswijziging tot Koolemans Beijnen en werd zo de stamvader van de tak met die naam.

Een andere telg van de valkeniersstam, François Hubert (Franciscus Hubertus) Beenen, geboren in 1853 (of 1862, zie noot), vestigde zich eind 19e eeuw in Frankrijk. Zijn zeven kinderen waren de eersten in de familie die de Franse nationaliteit verkregen.

Geslachtslijn en takken