Belcampo

Belcampo
	Belcampo in 1965, tijdens het 60-jarig jubileum van de Vereniging van Letterkundigen
Persoonsgegevens
Volledige naam	Herman Pieter Schönfeld Wichers
Geboortenaam	Herman Pieter Schönfeld Wichers
Pseudoniem(en)	Belcampo, A.B.C., Plofteboene en R.D.
Geboortedatum	21 juli 1902
Geboorteplaats	Naarden
Overlijdensdatum	2 januari 1990
Overlijdensplaats	Groningen
Geboorteland	Nederland
Opleiding en beroep
Beroep	Schrijver
Oriënterende gegevens
Jaren actief	1934 - 1989
Werken
Genre(s)	fantastische literatuur
Uitgeverij(en)	Querido
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen	Tollensprijs (1983), Marianne Philipsprijs (1956), Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet (1959), Hendrik de Vriesprijs (1960)
Opgenomen in	Canon van de Nederlandse letterkunde (2002, MNL)
Links
	Dbnl-profiel
	(en) IMDb-profiel
	RKD-profiel
Portaal	Literatuur

Belcampo (Naarden, 21 juli 1902 – Groningen, 2 januari 1990) was het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Herman Pieter Schönfeld Wichers. "Belcampo" is de Italiaanse vertaling van zijn achternaam Schönfeld (= mooi veld). Verder gebruikte Belcampo ook de volgende pseudoniemen: A.B.C., Plofteboene en R.D.

Loopbaan

Belcampo groeide op in Rijssen, studeerde rechtsgeleerdheid en notarieel recht in Leiden en Amsterdam en werkte korte tijd op een advocatenkantoor.

In de jaren dertig ging hij op reis door Europa. De neerslag daarvan is De zwerftocht van Belcampo, een bundel verhalen die hij in 1938 uitgaf in eigen beheer, net als eerder De verhalen van Belcampo. In 1937 ging hij geneeskunde studeren en op 13 april 1949 legde hij het artsexamen af. Daarna was hij enige jaren huisarts in Bathmen en van 1953 tot 1967 studentenarts in Groningen.

Intussen was in 1946 in Nieuwe verhalen van Belcampo Het grote gebeuren verschenen, een novelle die zich afspeelt in Rijssen. Met enige ironie beschrijft Belcampo de Apocalyps zoals die er volgens hem uit zal zien. Daarin zagen de Rijssenaren hun angsten uitgebeeld in legers van duivels en engelen die op de dag des oordeels de rekening komen vereffenen. Dit werd hem in het christelijke bastion niet in dank afgenomen. Jaap Drupsteen bewerkte het verhaal op magisch-realistische wijze voor televisie. De uitzending op Oudejaarsavond 1975 was een groot succes.

Op 2 januari 1990 overleed Belcampo. Zijn stoffelijk overschot werd, nadat het met een platte boerenkar was vervoerd, op 5 januari 1990 naast dat van zijn vader begraven op de Oude algemene begraafplaats in Rijssen.

Dochter Maartje Arian-Schönfeld Wichers beschreef haar herinneringen aan haar vader in 1996 in het literair tijdschrift Bzzlletin.

Eerbewijzen

Een door de provincie Groningen ingesteld stipendium is vernoemd naar Belcampo. Het Belcampo-Stipendium is bedoeld om literair talent te stimuleren en wordt eens in de twee jaar toegekend aan een schrijver of dichter. De winnaar krijgt als opdracht een novelle te schrijven die iets te maken heeft met de provincie Groningen. Voor deze opdracht krijgt de winnaar zes maanden de tijd. Leerlingen van het regionaal opleidingencentrum (ROC) Noorderpoort verzorgen de vormgeving van de novelle. Winnaars waren onder anderen Nanne Tepper, Anneke Claus, Jan Glas, Nyk de Vries en Erik Nieuwenhuis.
In Bathmen, waar Belcampo van 1949 tot 1953 huisarts was, is het pad van zijn voormalige woning naar de dorpskerk naar hem vernoemd. Ook stond sinds 2004 hoog op een stevige zijtak van een kloeke kastanjeboom een bronzen beeldje van de schrijver die in zijn Bathmense jaren een boomhut gebruikte om aan zijn boeken te werken. Nadat de boom gekapt moest worden kwam de bronzen dokter in 2018 in een stevige eik aan het Belcampo-Pad te staan.
Pogingen hem in Rijssen te eren met een standbeeld of straatnaam stuitten bij het gemeentebestuur op verzet. In het dagblad De Twentsche Courant Tubantia liet CDA-wethouder Wim Markvoort aantekenen: "Schönfeld Wichers heeft hier in zijn jeugd inderdaad gewoond en zijn boek Het grote gebeuren speelt zich ook in onze stad af, maar verder staat hij als schrijver toch vrij ver van ons, als gemeente, af". In het najaar van 2007 was een borstbeeld van Belcampo voor de duur van een kleine tentoonstelling over zijn schrijverschap te zien in de Openbare bibliotheek van Rijssen.
Vervoerbedrijf Arriva, dat zijn treinstellen van de Noordelijke Nevenlijnen genoemd heeft naar bekende personen die in Noord-Nederland gewoond en gewerkt hebben, heeft Spurt-treinstel 10351 vanaf 2014 de naam Belcampo gegeven.
Het Nederlands Letterkundig Museum in Den Haag bewaart de kampeerbroek die Belcampo op zijn reizen droeg.

Prijzen

1956 - Marianne Philipsprijs voor zijn gehele oeuvre
1959 - Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 voor zijn prozawerk
1960 - Hendrik de Vriesprijs voor zijn gehele oeuvre
1983 - Tollensprijs voor zijn gehele oeuvre

Bibliografie

Fictie

1934 - De verhalen van Belcampo, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
1938 - De zwerftocht van Belcampo Kosmos, Amsterdam/Antwerpen (Digitale versie)
1946 - Nieuwe verhalen van Belcampo, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen. (Digitale versie)
1950 - Sprongen in de branding, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
1953 - Liefdes verbijstering, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
1958 - Groningen
1958 - De fantasieën van Belcampo, bundeling van De verhalen, Nieuwe Verhalen, Sprongen in de branding, Liefdes verbijstering, Kosmos, Amsterdam/Antwerpen
1958 - Het grote gebeuren, met zeven houtsneden van Hans Peter Doebele
1959 - Het grote gebeuren. Een verhaal, met illustraties van E. Puettmann
1959 - Tussen hemel en afgrond
1962 - Bevroren vuurwerk. Een keuze uit de verhalen van Belcampo
1963 - Luchtspiegelingen van Belcampo, alle verhalen uit de bundels Verhalen, Nieuwe verhalen, Sprongen in de branding, Liefde's verbijstering, Tussen hemel en afgrond
1964 - Verborgenheden. Bevat: De houthakker. Sprookje. Bladzijde uit het dagboek van een waarnemend arts. Het verzuim. Herwonnen jeugd. Witte mier. De sneeuwpop
1968 - De ideale dahlia. Verhalen
1975 - De toverlantaarn van het christendom, ISBN 90-215-0538-X
1975 - Kruis of munt. De wijsgerige verhalen, ISBN 90-215-0469-3
1975 - Het grote gebeuren. De verhalen van Rijssen en Amsterdam, ISBN 90-215-0470-7
1975 - Het woeste paard. De bizarre verhalen, ISBN 90-215-0471-5
1976 - De dingen de baas, verhalen. Bevat ook artikel over Belcampo door Theo Knippenberg
1979 - Rozen op de rails. Vervolg op: De toverlantaarn van het Christendom, ISBN 90-214-5163-8
1979 - Al zijn fantasieën. Bevat: De verhalen, 1936; Nieuwe verhalen, 1947; Sprongen in de branding, 1950; Liefde's verbijstering, 1953; Tussen hemel en afgrond, 1959; Verborgenheden, 1964; De ideale dahlia, 1968, ISBN 90-214-5164-6
1982 - De drie liefdes van tante Bertha, ISBN 90-214-5162-X
1983 - De eerste Nederlandse tiftie, Wim G.J. van Dijk & Belcampo, ISBN 90-214-5161-1
1983 - Sint Joris, ISBN 90-214-5160-3
1985 - Koningin Vozenkone. Eerder verschenen in: Propria Cures, 24 november 1923, onder het pseud. A.B.C
1989 - Pandora's album, ISBN 90-214-5205-7
1991 - Het grote gebeuren en andere verhalen. Keuze uit: De verhalen; Nieuwe verhalen; Sprongen in de branding; Tussen hemel en afgrond
1991 - De achtbaan
1996 - De wondere wereld van Belcampo. De keuze uit zijn werk. Gebaseerd op: Al zijn fantasieën, 1979, ISBN 90-214-5224-3 (geb.), ISBN 90-214-5226-X (pbk.)
2012 - Een vriendelijk woord
2015 - De surprise en andere bizarre verhalen, ISBN 978-90-214-5709-3
2022 - Drie brieven aan Vader

Vertalingen

1964 - Het bloed van het lam. Vert. van: "Le sang de l'agneau". Verschenen in Le musée noir van André Pieyre de Mandiargues
1966 - Het zwarte schaap en andere verhalen. De eerste vier verhalen zijn ontleend aan "Le musée noir", het laatste aan "Soleil des loups" van André Pieyre de Mandiargues. Bevat: 1. Het bloed van het lam. 2. De man van het Parc Monceau. 3. Het zwarte schaap. 4. De brug. 5. Clorinde

Non-fictie

1966 - Rijswijk in zijn historie bezien
1972 - De filosofie van het belcampisme, ISBN 90-215-0320-4

Literatuur

1996 - Op reis met Belcampo. Herinneringen van Jean-Paul Franssens, ISBN 90-214-5225-1
2002 - Literaire stadswandeling. Gebroeders Schönfeld Wichers. Herman (Belcampo) & Karel : (de twee buitenbeentjes in Rijssen)

Verfilming

Bloedverwanten, Wim Lindwer, John Brason- Frankrijk/Nederland, 1977 - met Maxim Hamel, Sophie Deschamps, Ralph Arcis, Wim Kouwenhoven, Eddie Constantine, Robert Dalban.
Het Grote Gebeuren, magisch-realistische tv-film met animatie gemaakt door Jaap Drupsteen, uitgezonden in 1975 door de VPRO.

Publicaties over Belcampo

Nico Keuning: Groots en onbekommerd. Leven en werk van Belcampo. Amsterdam, Querido, 2024, ISBN 9789021463445
Jean-Paul Franssens: Op reis met Belcampo. Herinneringen van Jean-Paul Franssens. Amsterdam, Querido, 1996, ISBN 90-214-5225-1
Maartje Arian-Schönfeld Wichers, [herinneringen aan haar vader], 1996, Bzzlletin.

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 22 december 2014.
↑ http://www.dutchheights.nl/prijzen/tollensprijs; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Belcampo.
↑ https://www.dbnl.org/letterkunde/enquete/enquete_dbnlmnl_21062002.htm#10; Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren; gearchiveerde URL: https://web.archive.org/web/20190309214957/https://www.dbnl.org/letterkunde/enquete/enquete_dbnlmnl_21062002.htm#10; archiveringsdatum: 9 maart 2019; geraadpleegd op: 19 september 2020.
↑ Wim Hazeu, Het literair pseudoniemen boek, 1987, De Bijenkorf, blz. 31
↑ Maartje Arian-Schönfeld Wichers, Herinneringen aan mijn vader, Bzzlletin, 1996. Gearchiveerd op 22 maart 2023.
↑ Bathmensekrant.nl, 21 juli 2018, Belcampobeeld in Bathmen terug op waardige plaats. Gearchiveerd op 9 april 2022.
↑ https://www.youtube.com/watch?v=EJAihluRtbs. Gearchiveerd op 9 april 2022.

Zie de categorie Belcampo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[wikidata-e2a65b7f705ebd3a56889441e273293e44dcb5cb-v3-1] Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 22 december 2014.

[wikidata-ab160cbf4634911609e635699a306f19b7a3221a-v3-2] ttp://www.dutchheights.nl/prijzen/tollensprijs; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Belcampo.

[wikidata-8a54540e15d5db50ad3721234e7fe3468b549e14-v3-3] ttps://www.dbnl.org/letterkunde/enquete/enquete_dbnlmnl_21062002.htm#10; Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren; gearchiveerde URL: https://web.archive.org/web/20190309214957/https://www.dbnl.org/letterkunde/enquete/enquete_dbnlmnl_21062002.htm#10; archiveringsdatum: 9 maart 2019; geraadpleegd op: 19 september 2020.

[4] Wim Hazeu, Het literair pseudoniemen boek, 1987, De Bijenkorf, blz. 31

[5] Maartje Arian-Schönfeld Wichers, Herinneringen aan mijn vader, Bzzlletin, 1996. Gearchiveerd op 22 maart 2023.

[6] Bathmensekrant.nl, 21 juli 2018, Belcampobeeld in Bathmen terug op waardige plaats. Gearchiveerd op 9 april 2022.

[7] ttps://www.youtube.com/watch?v=EJAihluRtbs. Gearchiveerd op 9 april 2022.