| Brigit Toebes | ||
|---|---|---|
| Persoonlijke gegevens | ||
| Titulatuur/graad | Master of Laws, Doctor of Philosophy | |
| Volledige naam | Brigit Catharina Antonia Toebes | |
| Geboortedatum | 9 april 1969 | |
| Geboorteplaats | Hattem | |
| Overlijdensdatum | 8 mei 2026 | |
| Nationaliteit | ||
| Academische achtergrond | ||
| Alma mater | Universiteit Utrecht | |
| Proefschrift | The Right to Health as a Human Right in International Law (1999) | |
| Promotor | G.J.H. van Hoof | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied | Gezondheidsrecht en mensenrechten | |
| Universiteit | Rijksuniversiteit Groningen | |
| Instituten | T.M.C. Asser Instituut | |
| Erkenning en lidmaatschap | ||
| Lid van | Gezondheidsraad (2018) | |
Brigit Catharina Antonia Toebes (Hattem, 9 april 1969 – 8 mei 2026) was een Nederlands rechtsgeleerde gespecialiseerd in gezondheidsrecht, in het bijzonder de mensenrechten en volksgezondheid. Toebes was hoogleraar Gezondheidsrecht in internationaal perspectief aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze verwierf bekendheid door haar onderzoek naar het recht op gezondheid, preventiebeleid en de verhouding tussen individuele vrijheid en overheidsingrijpen.
Toebes studeerde rechten aan de Universiteit Utrecht. Ze promoveerde in 1998 te Utrecht bij Fried van Hoof op het proefschrift The Right to Health as a Human Right in International Law, een onderzoek naar het recht op gezondheid binnen internationale mensenrechtenverdragen. In de jaren daarna werkte zij bij verschillende academische en juridische instellingen, waaronder het T.M.C. Asser Instituut, de Raad van State en buitenlandse universiteiten in onder meer Schotland en Denemarken.
Vanaf 2012 was zij verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar zij in 2018 werd benoemd tot hoogleraar aan de faculteit Rechtsgeleerdheid. In juni 2019 hield zij haar oratie Law in the Time of Chronic Disease. Zij richtte zich daar op internationaal gezondheidsrecht en bouwde mee aan het Groningen Centre for Health Law. Daarnaast was zij wetenschappelijk directeur van de Aletta Jacobs School of Public Health.
In 2018 werd Toebes lid van de Gezondheidsraad. Ze was commissielid van de vaste commissie Ethiek en recht en van de tijdelijke commissie Alcohol. In 2022 werd Toebes benoemd tot voorzitter van de Vereniging voor Gezondheidsrecht.
Van 2023 tot 2025 was Toebes voorzitter van de Nederlandse staatscommissie MDMA. Deze commissie onderzocht de risico’s, mogelijke therapeutische toepassingen en reguleringsopties rond MDMA (XTC). Het eindrapport kreeg brede aandacht vanwege de aanbevelingen voor een meer wetenschappelijk onderbouwd drugsbeleid.
In april 2026 was Toebes "Mr. van de Week".
Brigit Toebes overleed op 8 mei 2026, op 57-jarige leeftijd, aan de gevolgen van borstkanker. De uitvaart vond plaats op 16 mei 2026 in de Martinikerk in Groningen.
Toebes publiceerde diverse wetenschappelijke artikelen en bijdragen over gezondheidsrecht, mensenrechten en internationaal recht.
Kort voor haar overlijden verscheen haar publieksboek Dat maak ik zelf wel uit – reflecties over gezondheid, vrijheid en recht (Boom Juridisch, 2026, isbn: 9789047302995). In dit werk behandelde zij de spanning tussen persoonlijke keuzevrijheid en collectieve gezondheidsbescherming.
Tijdens de lancering van haar laatste boek, in 2026, werd Toebes benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege haar verdiensten voor gezondheidsrecht, mensenrechten en volksgezondheid.