| Charlie Chan | ||||
|---|---|---|---|---|
Warner Oland als Charlie Chan in Charlie Chan's Secret (1936) | ||||
| Debuut | The House Without a Key (roman, 1925) | |||
| Laatst gezien | Keeper of the Keys (roman, 1932) | |||
| Bedacht door | Earl Derr Biggers | |||
| Gespeeld door | ||||
| Persoonsinformatie | ||||
| Geslacht | Man | |||
| Nationaliteit | Chinees-Amerikaans | |||
| Beroep | Rechercheur | |||
| Relatiebanden | ||||
| Kinderen | 14 | |||
| ||||
Charlie Chan is een personage dat bedacht werd door de Amerikaanse auteur Earl Derr Biggers voor een serie misdaadromans. Het personage debuteerde in de roman The House Without a Key uit 1925 en verscheen vervolgens als centrale held in talrijke films, radiospelen en stripverhalen.

Charlie Chan is een fictieve Chinees-Amerikaanse rechercheur die bij de politie van Honolulu werkt en bekend staat om zijn intelligentie, morele integriteit en vermogen om complexe zaken op te lossen met observatie en logisch redeneren. Het personage werd oorspronkelijk geïnspireerd door de echte Hawaiiaanse politieagent Chang Apana en was bedoeld om een positief contrast te bieden met de negatieve Aziatische stereotypen die destijds in populaire verhalen voorkwamen. In veel verhalen verlaat Chan zijn thuisbasis Hawaï en reist hij de wereld rond terwijl hij mysteries onderzoekt en misdaden oplost.
In de Hollywood-films, waarin hij vaak wordt vergezeld door een van zijn vele kinderen, werd Chan echter meestal gespeeld door niet-Aziatische acteurs, wat later controverse opriep over de representatie van Aziatische personages in de media. Ondanks zijn populariteit heeft het personage daardoor een dubbelzinnige culturele nalatenschap gekregen, waarin hij enerzijds een pionier was als Aziatisch-Amerikaanse held en anderzijds bekritiseerd werd vanwege stereotiepe elementen in zijn portrettering.
Het personage Charlie Chan werd gecreëerd door Earl Derr Biggers. De "minzame Chinees" maakte zijn eerste verschijning in The House Without a Key (1925). Het personage stond niet centraal in de roman en werd zelfs niet bij naam genoemd op de omslag van de eerste editie. Biggers beeldde het personage af als niet-bedreigend, het tegenovergestelde van kwaadaardige Chinese personages zoals Fu Manchu, terwijl hij tegelijkertijd vermeende Chinese eigenschappen zoals onbewogenheid en stoïcisme benadrukte.
Biggers schreef zes romans waarin Charlie Chan voorkomt:
De eerste film met Charlie Chan als bijpersonage was The House Without a Key (1926), een tiendelige serial film geproduceerd door Pathé Studios, met de Japanse acteur George Kuwa in de rol van Chan. Een jaar later bracht Universal Pictures The Chinese Parrot uit, met de Japanse acteur Kamiyama Sojin als Chan, wederom in een bijrol. Beide producties kregen destijds slechte recensies.

De eerste film die zich voornamelijk rond het personage Chan afspeelde, was Charlie Chan Carries On uit 1931 van Fox Film Corporation met de blanke acteur Warner Oland in de hoofdrol. Deze film werd een groot succes. Bij zijn overlijden in 1938 had Oland zestien keer het personage Chan gespeeld. Deze films behoorden tot de meest succesvolle in de reeks. Oland werd opgevolgd door acteur Sidney Toler, die de hoofdrol zou spelen in nog elf Chan-films van 20th Century Fox.
In 1942 hield 20th Century Fox ermee op, maar Toler speelde het Chan-personage nog in een hele reeks films van Monogram Pictures. Na Tolers dood in februari 1947 werd hij opgevolgd door karakteracteur Roland Winters voor nog zes Monogram-films. In 1949 viel met Sky Dragon het doek over de Charlie Chan-filmreeks.
In 1981 keerde Charlie Chan terug naar het witte doek in Charlie Chan and the Curse of the Dragon Queen met Peter Ustinov in de hoofdrol, maar deze film wordt beschouwd als een "rampzalige mislukking".
In 1933 werd een toneeladaptatie van de roman Keeper of the Keys gemaakt. De productie werd 23 keer opgevoerd op Broadway.
Tussen 1932 en 1948 werden er op de radio diverse series luisterspelen uitgezonden met Charlie Chan in de hoofdrol.
In 1938 werd een krantenstrip uitgebracht rond het personage Charlie Chan. De krantenstip werd in 1942 stopgezet na de aanval op Pearl Harbor. In de daaropvolgende decennia werden diverse Charlie Chan-stripverhalen gepubliceerd.