Circus Ronaldo

Circus Ronaldo
Circus Ronaldo
Locatie
Hoofdkantoor MuizenBewerken op Wikidata
Industrie en producten
Werkveld podiumkunstBewerken op Wikidata
Producten/diensten circus, theater, Commedia dell'arteBewerken op Wikidata
Status en tijdlijn
Vernoemd naar Jan Van den BroekBewerken op Wikidata
Oprichting 1971Bewerken op Wikidata
Bedrijfsstructuur
Rechtsvorm vereniging zonder winstoogmerkBewerken op Wikidata
Oprichter(s) Jan Van den Broek, Herman van den BroekBewerken op Wikidata
Sleutelfiguren Danny Ronaldo, Nanosh Ronaldo, Pepijn Ronaldo, David RonaldoBewerken op Wikidata
Links
Website link
Portaal  Portaalicoon   Economie

Circus Ronaldo is een Belgisch rondreizend circus, met als thuisbasis Muizen bij Mechelen. Het circus heeft een uitgebreid aantal producties, die zowel in België als internationaal opgevoerd en erkend worden. Het werd in 1998 benoemd tot Cultureel Ambassadeur van Vlaanderen, Johnny Ronaldo werd verkozen tot meest verdienstelijke Mechelaar 2011 en Danny Ronaldo kreeg in 2018 de Ultima voor Circus.

Geschiedenis

Het gezelschap werd opgericht in 1971 door de broers Jan (1933-2020) en Herman (1937) Van den Broeck onder de naam Circus Ricardo. Enkele jaren later stapte Herman Van den Broeck uit het circus om zelfstandig muzikant te worden. Vanaf 1975 kreeg het gezelschap de naam Circus Ronaldo, naar Jans artiestennaam Johnny Ronaldo. In deze periode presenteerde het circus vooral eenvoudig, op kinderen gericht amusement en behield het tot het einde van de jaren 1980 deze traditionele vormgeving. Het onderscheidde zich echter van het klassieke dierencircus door zijn nauwere aansluiting bij het variétégenre. Kenmerkend was bovendien het gebruik van een rond podium in plaats van een piste, wat de eigen speelstijl onderstreepte.

Op 11 februari 1988 werd de non-profitorganisatie (vzw) Circus van Vlaanderen opgericht, die Circus Ronaldo blijft gebruiken als naam.

De kinderen van Jan Van den Broeck en Maria Van Vlasselaer (1942), Danny en David, kozen ervoor om in het circusleven te stappen. Zij zouden het circusgezelschap een nieuwe artistieke wending geven door terug te grijpen naar de foortheatertraditie van hun voorvaderen, Adolf-Peter Van den Berghe, Willem Van den Berghe en Jan Van den Berghe. Sinds 1995 maakt het gezelschap circustheater, gebaseerd op de commedia dell'arte, een vorm van improvisatietheater die uit Italië stamt en serieuze en komische elementen combineert. Johnny zei hierover:

Het circus boerde enorm slecht, dus waagden we het er maar op. Nooit gedacht dat het zo’n schot in de roos zou zijn. Uiteindelijk zijn we gered door die "back to the roots".

Vanaf 1996 werden regelmatig buitenlandse theaterfestivals aangedaan. Vanaf dat jaar namen ze ook Frans Brood als spreidingsbureau aan boord, voor de nationale en internationale spreiding van de voorstellingen. In 1998 werd het circus benoemd tot Cultureel Ambassadeur van Vlaanderen. Johnny Ronaldo kwam toen aan bod in een Terzake-reportage.

In 2001 verscheen het eerste fotoboek Circus Ronaldo. Op 28 januari 2009 kwamen Danny en David samen met hun vader Johnny Ronaldo aan bod in het VRT CANVAS-programma Mijn Vader van Phara de Aguirre.

In 2011 verscheen naar aanleiding van de veertigste verjaardag een tweede fotoboek De illusie voorbij: Circus Ronaldo - spiegel van het leven. Begin 2012 werd Johnny Ronaldo verkozen tot meest verdienstelijke Mechelaar 2011 door het Koninklijk Verbond der Mechelse Geburenkringen. Johnny Ronaldo overleed op 7 december 2020 op 87-jarige leeftijd. De stad Mechelen legde een digitaal rouwregister aan. Ze wou in de toekomst een straat naar hem noemen, maar het werd in 2021 de nieuwe brug over de spoorweg in Muizen, die als eerbetoon naar hem werd vernoemd.

Pepijn is de eerste van de Ronaldo’s die een circusopleiding buiten de familie volgde. Hij begon aan de circushumaniora te Leuven en in 2019 studeerde hij af aan de internationale theaterschool Lassaad in Brussel.

Begin februari 2021 kocht Nanosh Ronaldo de oude cinema Rex te Berlaar aan. Hij zal die renoveren om er een theaterzaal van te maken met ruimte voor circus, voorstellingen, film en verenigingen. Datzelfde jaar vierde Circus Ronaldo hun 50-jarige bestaan met een 10-daags festival in Mechelen, waarbij 6000 bezoekers dit evenement bezocht hebben.

Herdenkingskaart Creemers

In 2022 bracht Circus Ronaldo hun derde boek uit: Karavaan der verwondering. Een gesprek met Danny Ronaldo over het boek had plaats in de VRT 1 podcast Voorproevers.

In 2023 vierde circus Ronaldo de 20ste verjaardag van La Cucina dell'Arte, de voorstelling die in 2003 in première ging. Ze speelden intussen al meer dan 600 keer deze succesvoorsteling. In november 2025 overleed Karel Creemers op 61-jarige leeftijd aan longkanker. Hij had een carrière van meer dan dertig jaar in het Circus Ronaldo.

Medewerkers

Familie Ronaldo: Danny, Nanosh en Pepijn

Circus Ronaldo werkt volgens een hybride model met de familiale kern bestaande uit meerdere generaties Ronaldo (ps. Van den Broeck), die zorgen voor de continuïteit van het gezelschap, aangevuld met freelance performers en technici, alsook externe regisseurs en theatermakers.

Voor individuele producties nemen tijdelijke medewerkers deel. Bij Swing waren dit Laura Gekiere (1993) en Laure Osselin (1994), beide als performer en actrice. Bij Da Capo waren dit:

En tot slot als technieker en performer sinds de voorstellingen vanaf 2025: Bram Brasseur (1984) en Liesbeth Coenen (1993).

Producties

Productie Sono io? met Danny en Pepijn

Overzicht

Recensies

De producties van Circus Ronaldo worden in recensies en perscommentaren doorgaans gekenmerkt door een sterke waardering voor hun hybride vorm van circustheater, waarin traditie en vernieuwing samenkomen. Critici benadrukken herhaaldelijk dat het gezelschap een unieke positie inneemt als “missing link” tussen klassiek circus en hedendaags theater, mede door de integratie van elementen als commedia dell’arte, (panto)mime (gebarentheater) en muziek.

Recensies prijzen vooral de poëtische beeldtaal en emotionele gelaagdheid van producties zoals Da Capo, dat wordt omschreven als een “hartverwarmende karavaan” vol “ontroering” en visuele inventiviteit. Tegelijk wordt het werk vaak gekarakteriseerd door een subtiele balans tussen humor en melancholie, waarbij een “lach in een traan” een terugkerend kritisch cliché is. Ook eerdere producties tonen deze dubbele bodem: in Applaus signaleren critici een combinatie van maatschappelijke reflectie en toegankelijk entertainment, waarbij de voorstelling zowel “raakt én vermaakt”. De thematiek van vergankelijkheid, familie en artistiek bestaan wordt daarbij vaak expliciet benoemd als kern van hun oeuvre.

In kleinere, intiemere producties zoals Sono io? ligt de nadruk volgens recensenten op generatieoverdracht en spelplezier, met een fijnzinnige uitwerking van relationele spanningen tussen ouder en kind. Critici waarderen hierbij vooral de precieze timing en het fysieke spel, dat tegelijk ingetogen en expressief is.

Internationale recensies, zoals bij Amortale, benadrukken de eclectische mengvorm van disciplines en het vermogen van het gezelschap om uiteenlopende theatrale tradities samen te brengen tot een coherent geheel. Daarbij wordt hun werk vaak als universeel leesbaar beschouwd, mede door het gebruik van non-verbale expressie en muzikaliteit.

Erkenning

Het circus kreeg verschillende prijzen als circus, voor zijn producties, maar ook voor individuele artiesten.

Individueel

Producties

Circus

Subsidies

Sinds het eerste Circusdecreet (1 maart 2019) krijgt het, samen met twee andere circusgezelschappen, structurele werkingssubsidies. Voor de periode 2026-2030 (beslist in november 2025 op basis van het Circusdecreet) heeft de Vlaamse Regering structurele werkingssubsidies toegekend aan vijf circusgezelschappen, waaronder Circus Ronaldo.

In 2023 ontving het circus een subsidie binnen de “Pilootprojecten Nalatenschappen Kunstenerfgoed” om hun archief te inventariseren.

Podiumkunstenerfgoed

Inventarisatie en archivering

In september 2013 startte vrijwilligers van de Erfgoedcel Mechelen met het registreren van oude decordoeken van Circus Ronaldo (ca.1910-1960). In september 2014 waren ze klaar met het inventariseren van maar liefst 173 decordoeken. In 2001 waren de broers Ronaldo de decordoeken geschilderd door hun voorouders op het spoor gekomen via een ver familielid. In de voorstelling Amortale werden enkele decordoeken van Jan Van den Berghe opnieuw gebruikt.

In 2023 ontving het circus projectsubsidies binnen een piloottraject Nalatenschappen Kunstenerfgoed, gericht op het beheer van het omvangrijke familiearchief. In samenwerking met Erfgoedcel Mechelen, het Circuscentrum en CEMPER (Centrum voor muziek- en podiumerfgoed in Vlaanderen) werd hun archief geïnventariseerd, deels gedigitaliseerd en ontsloten met behulp van vrijwilligers. Het project, dat liep van oktober 2023 tot oktober 2024, omvatte onder meer de verwerking van uiteenlopende documenten (2000 in totaal) zoals affiches, productiedossiers en administratieve stukken, evenals de ontwikkeling van een podcast rond Johnny Ronaldo. Met de toegekende middelen konden Frauke Verreyde als archiefzorgmedewerker worden aangesteld, waardoor de interne expertise en duurzame omgang met het erfgoed verder werden versterkt.

In verschillende (circus)archieven zijn stukken gerelateerd aan Circus Ronaldo beschikbaar. Het Gentse Huis van Alijn bezit een digitale collectie met affiches, foto's, kostuums (van Johnny) en attributen van het circus. De Theatercollectie Allard Pierson van de Universiteit van Amsterdam heeft vier affiches en twee foto's in zijn collectie. Het circusarchief van André Van Camp bevat foto’s, strooibriefjes, artikelen en programma’s uit de periode 1991-2009, alsook de video van de CANVAS-uitzending ‘Mijn Vader’. In het circusarchief van André De Poorter zitten 125 foto’s en vijf programmaboekjes. Tot slot bevat het archief van Eddy Ruyssinck zes stuks rond het circus.

Podcast "Op zoek naar Johnny Ronaldo"

De Podcast "Op zoek naar Johnny Ronaldo" vertelt in acht afleveringen het verhaal van de grondlegger van het circus, waarbij familie en vrienden hun beeld schetsen van de cowboy die leefde in zijn eigen imaginaire wereld. Een wereld waar werkelijkheid en illusie balanceren op een slappe koord en bij elk verhaal 50% procent wordt bij verzonnen. Dat is volgens Johnny immers niet liegen, dat is het schetsen van het decor.

De podcast kon ontwikkeld worden als onderdeel van het piloottraject rond circuserfgoed. Acteur Kobe Van Herwegen leende zijn stem voor de podcast, maar hij was ook verantwoordelijk voor de scenario's en de interviews die er aan voorafgingen. De montage gebeurde door David Ronaldo en de productie door Lesley Verbeeck. De podcast kon van maart tot juli 2025 beluisterd worden in de Mechelse bibliotheek Het Predikheren naar aanleiding van een mini-tentoonstelling. Nanosh Ronaldo en zijn vrouw Frauke bouwden zelfs een kleine circustent op in de binnentuin van de bibliotheek.

De podcast is nog steeds te beluisteren op de meest gangbare streamingplatforms zoals Spotify en YouTube.

Galerij

Circus Ronaldo op de Grote Markt van Mechelen (december 2025)
Circus Ronaldo op de Grote Markt van Mechelen (december 2025)

Band David Ronaldo & The Dice

Naast zijn werk in het Circus Ronaldo is David ook muzikaal actief als frontman van de band David Ronaldo & The Dice, een Belgische bluesy rootsband, met gitaar-georiënteerde southern rootsrock. De volledige bezetting bestaat uit vijf leden, maar in de Almost Unplugged setting beperkt de band zich tot de kern: drie mannen met drie gitaren.

Bibliografie

Zie de categorie Circus Ronaldo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.