Ciudad Rodrigo is een gemeente in de Spaanse provincie Salamanca in de regio Castilië en León met een oppervlakte van 240,13 km². Ciudad Rodrigo telt 11.750 inwoners (2025).
Voor de komst van de Romeinen bewoonden de Vessones de streek. Uit de Romeinse tijd stammen de drie tempelzuilen die in het stadswapen zijn opgenomen. Als stad is Ciudad Rodrigo gesticht door Ferdinand II van León. Hij wilde na de Reconquista de streek herbevolken en tevens zijn aanspraken op het zuidelijk deel van zijn koninkrijk kracht bijzetten tegen de Portugezen in het westen en de Almohaden in het zuiden. Hij liet vanaf 1161 een twee kilometer lange stadsmuur bouwen, met daarin zeven tot negen poorten. Ook liet hij Ciudad Rodrigo verheffen tot bisschopszetel. De bouw van de kathedraal begon onder zijn bewind, al duurde de bouw tot in de dertiende en veertiende eeuw. In de veertiende eeuw liet koning Hendrik II van Castilië een vesting (alcázar) bouwen in Ciudad Rodrigo. De stad kende haar bloeitijd in de late vijftiende en in de zestiende eeuw. Toen liet de plaatselijke adel paleizen en kerken bouwen in de stad. Binnen en buiten de stadsmuren werden kloosters gebouwd.
De stad had een aanzienlijke Joodse gemeenschap, die afkomstig was uit het naburige Portugal. Na 1492 werd de synagoge omgebouwd tot een kapel. De overblijvende conversos, Joden die (al dan niet voor de schijn) het christendom hadden aangenomen, werden scherp in de gaten gehouden door de inquisitie. Dit was vooral het geval aan het einde van de zestiende en het begin van de zeventiende eeuw.
In de zeventiende tot de negentiende eeuw was de streek onrustig, door de Portugese Restauratieoorlog, de Spaanse Successieoorlog en de Spaanse onafhankelijkheidsoorlog. In die periode werd de stadsomwalling gemoderniseerd. In 1810 werd de stad belegerd door een Frans leger onder leiding van de maarschalken Ney en Masséna. Pas na 75 dagen gaf het Spaanse garnizoen van generaal Andrés Pérez de Herrasti zich over en wist zo de Franse opmars naar Portugal te vertragen. Begin 1812 veroverde de Britse generaal Wellington de stad op de Fransen na een kort beleg. Bij deze belegeringen leed de stad aanzienlijke schade.
Opm.: In 1857 werd Valdecarpinteros aangehecht; in 1877 werd Bocacara aangehecht
Geografie
Ciudad Rodrigo ligt in het zuidwesten van de provincie Salamanca, op 30 kilometer van de Portugese grens en 89 kilometer van Salamanca. De gemeente ligt in het Castiliaanse hoogland in een landschap met dehesas (beboste weidegronden) en eikenbossen. De Águeda stroomt door de gemeente. Deze zijrivier van de Duero ontspringt ten zuiden van de stad in de Sierra de Gata.
De stadsomwalling van Ciudad Rodrigo gaat terug tot de tweede helft van de twaalfde eeuw. In de veertiende eeuw werd een alcázar gebouwd die bestond uit een donjon en een weermuur met verschillende verdedigingstorens. In de achttiende eeuw werd de omwalling aangepast aan de nieuwe krijgstechnieken en de moderne artillerie. De versterkte plaats kreeg toen haar stervormig uiterlijk met de aanleg van grachten, bastions en ravelijnen. Van de stadspoorten bleven er zes bewaard: de Puerta de Santiago, de Puerta del Sol, de Puerta del Conde, de Puerta de Amayuelas, de Puerta de Santa Cruz en de Puerta de la Colada.
De kathedraal van Ciudad Rodrigo (Catedral de Santa María) werd gebouwd in de twaalfde eeuw in romaanse stijl, maar omdat de bouw gebeurde over verschillende eeuwen, heeft het gebouw verschillende stijlkenmerken. De kathedraal heeft de plattegrond van een Latijns kruis. Het koor is vijftiende-eeuws en de kloostergang dateert uit de veertiende en zestiende eeuw. Andere kerkgebouwen binnen de stadsmuren zijn:
Iglesia El Sagrario (zestiende eeuw) met het mausoleum van de markiezen van Cerralbo in een zijkapel;
Iglesia de San Pedro y San Isidoro (twaalfde eeuw, maar grotendeels herbouwd in de zestiende en achttiende eeuw);
Iglesia San Agustín (zestiende eeuw), de kloosterkerk van het voormalige augustijnenklooster.
De Plaza Mayor is het centrale plein van de stad. Aan dit plein liggen onder andere het stadhuis, het voormalige gerechtsgebouw (Audiencia) en het stadspaleis van de markies van Cerralbo (Casa del Marqués de Cerralbo). De drie tempelzuilen afgebeeld op het stadswapen werden gevonden onder de Plaza Mayor bij opgravingen. Ze werden in de jaren 1970 langs de toegangsweg N-620 geplaatst.
.svg)
