Het Leids Universiteits Fonds (LUF) is een stichting die via een sterke band met de alumni van de Universiteit Leiden subsidies verleent aan projecten, faculteiten, wetenschappelijk medewerkers en studenten ten behoeve van uitstekend wetenschappelijk onderwijs.
Geschiedenis
Eind negentiende eeuw was er nood aan vernieuwing op de Universiteit Leiden: uitbreiding van leerstoelen, meer aandacht voor onderzoek en de oprichting van werkgroepen. Hiervoor was veel geld nodig en bij de overheid aankloppen was niet mogelijk. In 1890 nam prof. mr. Pieter Antonie van der Lith samen met vijf collega's van verschillende faculteiten het initiatief voor een fonds. Het Leids Universiteits Fonds (LUF) moest fondsen verzamelen bij particulieren en hiervoor werden studenten, docenten en alumni benaderd. Het opgehaalde geld werd belegd en het rendement werd besteed aan subsidies voor onderwijs en onderzoek.
Donateurs werven (1985)
Het beginkapitaal van vijftienhonderd gulden is dankzij de vele donaties van alumni door de jaren heen inmiddels [(sinds) wanneer?] uitgegroeid tot een som van 22 miljoen euro. Ruim 9.000 studenten hebben het LUF Student-lidmaatschap. Zij betalen 5 euro en kiezen een eigen doel voor hun bijdrage: het Mandela Scholarship Fund of de eigen studievereniging of studentenvereniging. Student-leden krijgen met hun LUF-pas o.a. korting bij bepaalde winkels in Leiden. Sinds 2008 is het LUF erkend als algemeen nut beogende instelling.
Van het kapitaal worden subsidies verstrekt aan medewerkers en wetenschappers verbonden aan de Universiteit Leiden, maar ook aan studenten en studentactiviteiten. Er zijn verschillende commissies actief:
CASSA
De Commissie Algemene Subsidies Studenten Activiteiten steunt algemene studentactiviteiten, zoals subsidies voor studentenverenigingen, studieverenigingen en disputen. Zo werd er onder andere al subsidie gegeven voor lezingen, congressen en symposia, lustrumboeken, studiereizen, theatervoorstellingen en concerten. CASSA-leden zijn studenten onder begeleiding van drie senior-leden, een secretaris en een voorzitter. Naast het verstrekken van subsidies organiseert CASSA ook het jaarlijkse Cleveringadebat, werft de commissie Student-leden en representeert zij het LUF.
CWB
De Commissie Wetenschappelijke Bestedingen beoordeelt aanvragen voor subsidies aan medewerkers en wetenschappers van de Universiteit Leiden zoals deelname aan of organisatie van een congres voor wetenschappers, vergoeding van (een deel van) de kosten van de accommodatie of uitgaven voor een studiereis (phd studenten). De commissie bestaat uit hoogleraren van de verschillende Leidse faculteiten.
De CWB verleent ook grotere subsidies voor wetenschappelijke projecten. Dit doet zij door jaarlijks de verleende subsidies van de Gratama Stichting te matchen en uit het Byvanck Fonds een archeologisch project te financieren.
Het LUF subsidieert ook 22 bijzondere leerstoelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe wetenschapsgebieden. Gewaardeerde specialisten, van binnen of buiten de universiteit, kunnen zo als bijzonder hoogleraar hun vakgebied uitbouwen. Een bijzondere leerstoel is tijdelijk. Als blijkt dat de leerstoel voorziet in een structurele behoefte, is het aan de universiteit om een gewone leerstoel in te stellen. Bekende LUF hoogleraren zijn Albert Einstein (1920), Cees Fasseur (1977) en Bas Haring (2006).
Het LUF beheert bovendien Fondsen op Naam met een specifieke bestemming. De naam, doelstelling en het vermogen van een dergelijk Fonds worden bepaald door de oprichter. De werkzaamheden worden verricht door het bureau van het LUF. Uit de opbrengsten van het vermogen in een Fonds worden jaarlijks subsidies verleend aan projecten of initiatieven binnen de omschreven doelstelling. Zo kan tot in lengte van jaren de eigen naam, of die van een ander, aan het werk van het Leids Universiteits Fonds en de Universiteit Leiden verbonden blijven.
LISF
Het LUF Internationaal StudieFonds verleent subsidies aan studenten met een origineel idee of onderzoeksproject in het buitenland. Een goede motivatie en uitwerking zijn wel essentieel voor het verkrijgen van subsidie. Uitzonderlijk goede onderzoeksprojecten kunnen daarnaast nog in aanmerking komen voor de Janneke Fruin-Helb beurs. Na afloop van hun buitenlandverblijf leveren de studenten die LISF-subsidie kregen een persoonlijk verslag in bij het LUF. Jaarlijks wint het beste verslag de LISF-prijs.
Activiteiten
Het Cleveringadebat wordt jaarlijks in november georganiseerd door CASSA: studenten en kopstukken uit de Nederlandse samenleving gaan er in discussie over de vrijheid van meningsuiting. Dit debat is een jaarlijkse herdenking van de rede die professor Cleveringa in 1940 hield als protest tegen het ontslag van zijn Joodse collega’s tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was een voorvechter van het universitair motto 'praesidium libertatis' en speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van de universiteit en het Leids Universitair Fonds.
De jaarlijkse Cleveringalezingen van Leidse wetenschappers in binnen- en buitenland worden eveneens gehouden ter nagedachtenis van Cleveringa.
Dies Natalis voor Alumni vindt plaats op de zaterdag na de Dies Natalis (geboortedag) van de Universiteit Leiden op 8 februari. Vooraanstaande Leidse hoogleraren houden er lezingen over hun vakgebied en achteraf is er gelegenheid voor de alumni om elkaar te ontmoeten. Sinds 2012 is er ook een juniorprogramma voor kinderen van alumni.
Nederland
