Commandantswoning Westerbork

Commandantswoning Westerbork
De bewaard gebleven commandantswoning waar onder andere Albert Konrad Gemmeker, commandant van het voormalige Kamp Westerbork, woonde. Het pand is het enige overgebleven bouwwerk van kamp Westerbork dat nog op zijn originele plek staat.
Locatie
Locatie	Kamp Westerbork
Land	Nederland
Adres	Schattenberg 4
Coördinaten	52° 55′ NB, 6° 36′ OL
Onderdeel van	Kamp Westerbork
Status en tijdlijn
Gereed	1939
Gebruik
Oorspr. functie	directeurswoning
Huidig gebruik	bijeenkomsten
Bouwkundige informatie
Architect(en)	L. Bok (Rijksgebouwendienst)
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	rijksmonument
Monumentnummer	479656
Kaart
Portaal    Civiele techniek en bouwkunde

De commandantswoning Westerbork is de voormalige directeurswoning van Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork en van 1942 tot 1945 de woning van de kampcommandant van doorgangskamp Westerbork. Het is een van de weinige nog bestaande gebouwen van het kamp en een rijksmonument. Om de houten woning tegen verder verval te beschermen is deze overspannen door een glazen kasconstructie.

Geschiedenis

De als semi-permanent bedoelde, grotendeels uit hout opgetrokken villa werd in 1939 gebouwd door de Rijksgebouwendienst voor de directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork, een Nederlands kamp voor Joodse vluchtelingen uit Duitsland. In 1942 werd Westerbork onder de Duitse bezetting een doorgangskamp naar de concentratiekampen. De woning het onderkomen van kampcommandant Albert Konrad Gemmeker.

Vanaf 1949 werd het pand bewoond door kolonel Van der Speck Obreen, die eind jaren 1940 uit Nederlands-Indië repatrieerde. Het werd 58 jaar bewoond door leden van deze familie, wat het huis in 1971 van de slopershamer heeft gered. Alle andere kampgebouwen binnen een straal van twee kilometer van radiotelescoop Dwingeloo werden toen afgebroken. In 2007 verliet de laatste telg van de familie het huis en kwam het leeg te staan. Staatsbosbeheer, de eigenaar van het pand, droeg het beheer in 2010 over aan Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Renovatie

In 2011 werd besloten om het pand te conserveren door middel van de plaatsing van een glazen koepel over het gebouw een naar ontwerp van Oving Architecten b.v. Er werd 1,6 miljoen euro voor beschikbaar gesteld. De houten villa onderging eerst een bouwbiografisch onderzoek naar sporen van de bewoners en in de tuin werd gezocht naar archeologische sporen van het originele tuinontwerp van de Joodse tuinman Fuchs. Een aantal authentieke ornamenten van Fuchs werden teruggevonden, waaronder een door hem aangelegd grindpaadje. In 2014 werd de overkapping geplaatst.

Zie de categorie Westerbork commanders house van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.