Christopher C. Cowan, ook bekend als Chris Cowan (geboren in de jaren veertig; overleden op 15 juli 2015 in Santa Barbara, Californië) was een Amerikaans communicatiewetenschapper, auteur en adviseur. Samen met Don Edward Beck, van wie hij promovendus was, ontwikkelde Cowan op basis van de ideeën van Clare W. Graves en in samenwerking met hem het model van Spiral Dynamics.
Het model is gebaseerd op het idee dat de mens zich stapsgewijs ontwikkelt. Iedere fase vertegenwoordigt een ander niveau van bewustzijn of een andere manier waarop de wereld wordt waargenomen en waarop de mens daarin kan handelen.
Cowan behaalde in 1972 een mastergraad (M.A.) in "Speech Communications" aan de University of North Texas. Vervolgens was hij daar werkzaam als docent op het gebied van communicatiewetenschap, groepsdynamica en communicatie binnen het bedrijfsleven. In 1979 richtte hij samen met Don Edward Beck het National Values Center op, dat zich bezighield met de toepassing en verdere ontwikkeling van de theorie van Graves, de zogenoemde "Emergent Cyclical Levels of Existence". In 1981 verliet Cowan de academische loopbaan om zich volledig op dit werk te richten..
Samen met Don Edward Beck publiceerde Cowan in 1996 het boek Spiral Dynamics: Mastering Values, Leadership, and Change, waarin het model van Spiral Dynamics aan een breder publiek werd voorgesteld. Het werk werd later verschillende malen heruitgegeven en ook in andere talen vertaald. Naast zijn publicaties was Cowan actief als adviseur en opleider. Na zijn samenwerking met Beck was hij vanaf het einde van de jaren negentig werkzaam bij het door hem medeopgerichte adviesbureau NVC Consulting, dat zich bezighield met de toepassing van de Spiral-Dynamics-theorie op vraagstukken rond organisaties en leiderschap.
Na de professionele breuk met Beck aan het einde van de jaren negentig zette Cowan zijn werk op het gebied van theorieontwikkeling en advies voort binnen NVC Consulting. In 1998 richtte hij samen met zijn partner en echtgenote Natasha Todorovic-Cowan NVC Consulting op. Daar bleef hij tot aan zijn overlijden in 2015 actief met het ontwikkelen en onderwijzen van de theorie van Graves en de toepassing daarvan.
Aan het einde van de jaren negentig werkten Don Beck en Cowan gedurende enige tijd nauw samen met Ken Wilber om Spiral Dynamics onder te brengen in Wilbers "AQAL-/Integral Model". Cowan stond steeds kritischer tegenover deze ontwikkeling. Volgens bronnen hield de breuk tussen Beck en Cowan in 1998/99 onder meer verband met Cowans afwijzing van Wilbers sterker spiritueel georiënteerde "Integral Theory". Daarna vertegenwoordigden Cowan en Wilber uitdrukkelijk verschillende opvattingen over Spiral Dynamics..
De door Christopher C. Cowan en Don Edward Beck ontwikkelde theorie van Spiral Dynamics is gebaseerd op het werk van de psycholoog Clare W. Graves. Zijn theorie van de "Emergent Cyclical Levels of Existence" beschrijft de ontwikkeling van verschillende waarden- en bewustzijnssystemen die ontstaan als reactie op veranderende levensomstandigheden.
Beck en Cowan bewerkten de onderzoeksresultaten van Graves en ontwikkelden daaruit het model van Spiral Dynamics, dat zij in 1996 publiceerden. Daarbij zetten zij de door Graves gebruikte letter- en cijferaanduidingen om in een kleurgecodeerd model en introduceerden zij de metafoor van een spiraal om de ontwikkeling van waardesystemen weer te geven. Daarnaast introduceerden zij de term "vMemes" (Value Memes) voor de verschillende waardestructuren.
Terwijl Graves zijn theorie in de eerste plaats had geformuleerd als een model voor individuele en maatschappelijke ontwikkeling, pasten Beck en Cowan Spiral Dynamics ook toe op gebieden zoals organisatieontwikkeling, leiderschap, politiek en maatschappelijke verandering. Na de breuk met Beck benadrukte Cowan vooral het belang van aansluiting bij het oorspronkelijke onderzoek van Graves en zette hij zich in voor de wetenschappelijke duiding en verdere ontwikkeling daarvan.
De mede door Cowan ontwikkelde Spiral-Dynamics-theorie werd vooral toegepast op het gebied van management, coaching en organisatieontwikkeling. Tegelijkertijd wordt het model binnen de wetenschappelijke psychologie en communicatiewetenschap gedeeltelijk kritisch besproken, met name wat betreft de empirische toetsbaarheid en de theoretische classificatie ervan.