Dagvaart
Een dagvaart was een vergadering waarvoor personen uit verschillende plaatsen werden opgeroepen. Het ging hierbij voornamelijk om vergaderingen met een juridisch of bestuurlijk karakter. De in de vroegmoderne tijd gebruikte term gedeputeerde ter dagvaart betekende een vertegenwoordiger bij een vergadering.
De oorspronkelijke betekenis van dagvaart in de middeleeuwen was een dagreis, oftewel een reis die een dag duurt. Omdat het woord dag tevens zittingsdag of vergadering betekende, kreeg het woord dagvaart een bredere betekenis: het ging ook staan voor het reizen naar de bewuste vergadering of rechtszitting. Later werd het woord ook gebruikt om de vergadering zelf aan te duiden.
Van het woord dagvaart zijn de woorden dagvaarden en dagvaarding afgeleid.
In de context van binnenvaart was dagvaart een exploitatiewijze waarbij de vaartijd van een schip per 24 uur beperkt was tot ten hoogste veertien uur, in bepaalde gevallen zestien uur, in tegenstelling tot semi-continuvaart en continuvaart. Het besluit waarin deze begrippen waren vastgelegd, is per 1 juli 2009 vervallen.
- Instituut voor de Nederlandse Taal (1909) Dagvaart. Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT).
- Instituut voor de Nederlandse Taal (z.j.) Dachvaert. Middelnederlandsch Woordenboek (MNW).
- Taaladviesdienst (2010) Herkomst dagvaarding, Onze Taal, 79 (Nummer 4), p. 89. Den Haag: Genootschap Onze Taal. Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren (DBNL)
- dagvaarden - (oproepen voor het gerecht), Etymologiebank
- ↑ vaartijden en bemanningssterkte binnenvaart (1994). Overheid.nl, Wettenbank. (geraadpleegd 1 november 2026).
