De Bikkels

De Bikkels (historisch De Beukels) is een natuurgebied van circa 5 hectare in de gemeente Deurne, gelegen tussen Vlierden en Brouwhuis (historisch een gehucht van Deurne) in het beekdal van de Oude Aa (Vloeieindse Loop). Het maakt deel uit van het complex van de Vlierdense Bossen en de Brouwhuissche Heide.

Natuur en beheer

Het gebied bestaat uit een kleinschalig relictlandschap van heide en stuifzandduinen. De Bikkels staat vooral bekend om zijn dicht begroeide jeneverbesstruweel (Juniperus communis), dat geldt als een van de omvangrijkste en best bewaarde van Noord-Brabant. Het terrein biedt onder meer een biotoop aan de zandhagedis, zwarte specht en boomvalk. Eigenaar en beheerder is de gemeente Deurne, die met actief beheer overwoekering door grove dennen tegengaat.

Etymologie

De naam Bikkels is een dialectale variant van De Beukels. De benaming is een samenstelling van het Middelnederlandse boeke- (beuk) en -el (< -lo, bos) en betekent etymologisch beukenbos. Nadat de oorspronkelijke beukenbossen op de leemhoudende gronden al vroeg (vermoedelijk vóór 1200) werden gerooid, ging de naam over op de beemden en weilanden in het beekdal.

Via dialectische umlaut en klinkerverschuiving evolueerde de naam in archieven van Bokel (1340) via Bueckel (1394) en Beukels (1775) naar Bikkels (1958). In de lokale volksmond staat de jeneverbesstruik ook wel bekend als békel.

Cultuurhistorie en recreatie

Een verhoging in het terrein staat bekend als de Tutjesberg. Volgens volksverhalen zag men in de grillige contouren van de jeneverbessen bij mist of maanlicht 'tutjes' (oude vrouwen of spookgestalten). Het gebied is opengesteld voor wandelaars en maakt deel uit van het lokale wandel- en fietsnetwerk.