De Blauwe Reiger

Zie Blauwe reiger voor de vogel

De Blauwe Reiger
De Blauwe Reiger (2009)
Basisgegevens
Plaats	Haaften  Nederland
Adres	Waalbandijk 249
Bouwjaar	1856 / 1955
Type	stellingmolen
Kenmerken	ronde stenen molen
Vlucht	23,0 m
Stellinghoogte	5,00 m.
Functie	korenmolen
Bestemming	het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Restauraties	1955, 1976, 1991
Huidig gebruik	korenmolen
Monumentstatus	Rijksmonument (24 maart 1971)
Monumentnummer	30346
Externe link(s)
Molendatabase
Portaal    Molens

De Blauwe Reiger is een in 1856 gebouwde korenmolen aan de Waalbandijk in Haaften, een dorp in de Nederlandse gemeente West Betuwe. De ronde, gemetselde stellingmolen staat op een belt die binnendijks uitstulpt en verving een eerdere standerdmolen, die in april 1856 in de nacht uitbrandde. De molen heeft twee koppels maalstenen, waarmee op vrijwillige basis graan wordt gemalen voor veevoer. Het wiekenkruis is oud-Hollands en de kap is van hout, gedekt met dakleer. De Blauwe Reiger is een rijksmonument en is sinds 24 maart 1971 opgenomen in het monumentenregister.

Onderhoud en herstel

In de eerste helft van de jaren 1950 was er in Nederland aandacht voor het herstellen van molens, mede doordat overheden bijsprongen, van gemeenten tot het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen.

• In 1953 besloot een nieuwe eigenaar de molen om economische redenen maalvaardig te laten maken, waarbij het wiekenkruis tijdelijk verwijderd werd.
• In 1955 werd de gerestaureerde molen feestelijk ingehuldigd door burgemeester H.A. van Willigen en driehonderd genodigden. Het jaarboek van De Hollandsche Molen suggereert dat de molen toen zijn naam kreeg: Op de nieuwe baard, een geschenk van de Rotaryleden uit de omtrek, prijkt zijn naam „De Blauwe Reiger”. Het is de heer F. M. N. Hattink uit Buurmalsen, die voor baard en naam het initiatief nam. In hetzelfde jaar werd enkele kilometers verderop de korenmolen bij Kasteel Waardenburg hersteld door Julie Elise van Pallandt (1898-1971), vrouwe van Waardenburg en Neerijnen.
• De toenmalige gemeente Haaften kocht de molen in 1973 en liet in 1975/1976 grote herstelwerken uitvoeren: het metselwerk en de stelling werden gedeeltelijk gerenoveerd en de kap werd naar beneden gehaald voor herstel. Ook werden de Van Busselneuzen vervangen door nieuwe, Oud-Hollands gehekte roeden.
• In 1984 is het bovenwiel geheel vernieuwd
• In 1991 is de molen nogmaals gerestaureerd.
• Op 25 november 2010 heeft de molen twee nieuwe roeden gekregen, geleverd door de firma Vaags.

Waardering

Samen met de protestantse kerk en kasteel Goudenstein bepaalt De Blauwe Reiger de horizon van Haaften: alle drie de gebouwen zijn redelijk vrij van omringende bebouwing en begroeiing. Doordat Haaften in een uitstulping van de Waalbandijk ligt, zijn ze vanuit allerlei richtingen op verscheidene kilometers afstand te zien, bijvoorbeeld vanaf de dijken in Waardenburg en Herwijnen en vanaf de overkant van de Waal van Zaltbommel tot Nieuwaal; bij helder weer zelfs vanaf de dijk tussen Zuilichem en Brakel. De landschappelijke waarde van De Blauwe Reiger is dan ook zeer groot en de molenbiotoop is goed.

Eigenaren

Het eigendom van de huidige molen is zesmaal gewisseld, afgezien van vererving en rechtsopvolging:

1. J. van Flier (1856 - 1872)
2. H. Sterrenberg (1872 - 1873)
3. J.C. Verploeg en erven (1873 - 1941)
4. D. Koek (1941 - 1953)
5. Firma G. van Tuyl en Co. (1953 - 1965)
6. H. Timmer (1965 - 1973)
7. Gemeente Haaften en haar rechtsopvolgers: gemeente Neerijnen, gemeente West Betuwe (1973 tot heden)

Externe link

• Ronald Stenvert e.a., De Blauwe Reiger in: Monumenten in Nederland - Gelderland. Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Waanders uitgeverij, Zwolle 2000, bladzijde 176