De Vlouw

De Vlouw
De Vlouw in 2009
De Vlouw in 2009
Locatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Delft
Stadsdeel Binnenstad
Begin Choorstraat
Eind Vrouwjuttenland
Parallel aan Voldersgracht
Postcode(s) 2611EW, 2611EX, 2611EZBewerken op Wikidata
BAG-informatie 0503300000005312
Tijdlijn
Naam sinds 1352
Genoemd naar vermoedelijk een vlouw (vogelvangnet)

De Vlouw is een korte straat in de historische binnenstad van Delft. De straat loopt van de Choorstraat naar het Vrouwjuttenland, ongeveer evenwijdig aan de Voldersgracht. De naam is in elk geval sinds het midden van de veertiende eeuw overgeleverd.

Geschiedenis en naam

In een bron uit 1352 is de straatnaam opgetekend als (Den) Vluwe. Een vlouw, ook vluwe, was een tussen bomen of staken uitgespannen net waarmee vogels, vooral snippen, werden gevangen. Omdat het gebied rond 1400 nog als buitendijks land werd omschreven, is geopperd dat langs een vroege laan op deze plaats zulke netten stonden.

Op het terrein tussen De Vlouw en de Voldersgracht werd in 1411 het Oude Mannenhuis gesticht. Het bleef er tot 1792 gevestigd en raakte beschadigd bij de stadsbrand van 1536. Archeologisch onderzoek in 2005 bracht bewoningssporen vanaf omstreeks 1225 aan het licht.

Bedrijvigheid en bebouwing

De Vlouw had vanouds een gemengd ambachtelijk karakter. Omstreeks 1600 woonden er onder anderen viskopers, schoenmakers, zwaardvegers, kuipers en een confitemaecker, die suikerwerk voor feestmaaltijden vervaardigde. Een trouwinschrijving uit 1690 vermeldt daarnaast een stoffenwerker in de straat.

Een begraafregister noemt in 1644 een platielbacker als bewoner van De Vlouw. In 1838 werd aan de zuidzijde van de straat bovendien een pand geveild dat als plateelbakkerij of aardewerkfabriek was ingericht, inclusief gereedschappen en materialen.

In de twintigste eeuw waren er eveneens kleinschalige productiebedrijven. In het huidige nummer 48 maakte een stoomwattenfabriek medicinale watten; vanaf 1918 verwerkte de firma Gebroeders Ammerlaan er boter, die onder meer naar Nederlands-Indië en Suriname werd uitgevoerd. Het keramische opschrift van de boterhandel is op de gevel bewaard gebleven. Op nummer 33 bevond zich in de jaren 1920 een tabak- en sigarenwerkplaats. In de gevel van nummer 14 zit een gevelsteen uit 1659 met een kookpot en het opschrift DE. RECHTE POT.

Noten

  1. 1 2 P.C.J. van der Krogt (1986). Persoonsstraatnamen in Delft in de veertiende en vijftiende eeuw. Naamkunde 18: 166–181, in het bijzonder p. 170
  2. ↑ Vlouw. Woordenboek der Nederlandsche Taal. Instituut voor de Nederlandse Taal. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
  3. ↑ René en Peter van der Krogt, De Vlouw. De Straten van Delft. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
  4. ↑ Merit Hondelink (2018). Aan tafel in het Oude Mannenhuis te Delft. Paleo-aktueel 29: 103–114
  5. ↑ Stadswandeling 1600 – Vlouw. Achter de gevels van Delft. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
  6. ↑ Trouwen op 17 december 1690. Open Archieven. Archief Delft. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
  7. ↑ Archief voor Nederlandsche kunstgeschiedenis (1879–1880), p. 9.
  8. ↑ "Verkoopadvertentie van een plateelbakkerij of aardewerksfabriek aan de Vlouw", Opregte Haarlemsche Courant, 27 maart 1838, p. 4.
  9. ↑ Henk Groenendaal (2023). Drie generaties Ammerlaan Boterhandel – deel 2. Historisch Jaarboek Schipluiden
  10. ↑ Vrouwjuttenland 15 en De Vlouw 33. Achter de gevels van Delft (7 april 2017). Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
  11. ↑ Delft. Kerninventarisatie gevelstenen. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
Zie de categorie De Vlouw, Delft van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.