Deltatheroida
| Deltatheroida Status: Uitgestorven Fossiel voorkomen: Vroeg-Krijt - Laat-Paleoceen | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Taxonomische indeling | ||||||||
| ||||||||
| Orde | ||||||||
| Deltatheroida Gregory & Simpson, 1926 | ||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||
 Deltatheroida op Wikispecies | ||||||||
| ||||||||
De Deltatheroida zijn een orde van uitgestorven zoogdieren die tot de Metatheria behoren. De soorten uit deze orde kwamen van het Vroeg-Krijt tot Laat-Paleoceen voor in Azië en Noord-Amerika. De deltatheroiden waren carnivoren die vermoedelijk konden klimmen.
Classificatie
De positie van de Deltatheroida binnen de Theria was lang onduidelijk. Aanvankelijk werd de groep ingedeeld bij de Insectivora en later als basale groep in de Eutheria of Boreosphenida. Tegenwoordig wordt de Deltatheroida beschouwd als zustergroep van de buideldierachtigen.
De Deltatheroida omvat twee families, de Pappotheriidae en de Deltatheridiidae:
Ontwikkeling
Archetheridium uit het Vroeg-Krijt van oostelijk Azië is de oudst bekende vertegenwoordiger van de Deltatheroida. Later in het Vroeg-Krijt verscheen de groep ook in Noord-Amerika met Atokatheridium en Oklatheridium uit de Antlersformatie in Oklahoma uit het Aptien. De Deltatheroida overleefde op dit continent tot in het Maastrichtien, maar had een lage diversiteit met enkel Nanocuris. In oostelijk Azië waren de deltatheroiden echter de algemeenste metatheriën in het Laat-Krijt met Sulestes uit het Turonien van Oezbekistan en Deltatheridium en Deltatheroides uit het Campanien van Mongolië. Tijdens de massa-extinctie bij de overgang van het Krijt naar het Paleoceen stierven de Deltatheroida vrijwel volledig uit. Gurbanodelta uit Azië is de enige bekende overlever uit het Paleoceen.
- ↑ Fossilworks: Deltatheroida. www.fossilworks.org. Gearchiveerd op 20-11-2022. Geraadpleegd op 12-04-2023.
- ↑ (en) The origin and early evolution of metatherian mammals: the Cretaceous record. TE Williamson, SL Brusatte & GP Wilson. Zookeys (2014).
- ↑ (en) Affinities of the Mongolian Cretaceous insectivores. GG Simpson. American Museum Novitates (1928).
- ↑ (en) Is Deltatheridium a marsupial?. PM Butler & Z Kielan-Jaworowska. Nature (1973).
- ↑ (en) New specimen of Deltatheroides cretacicus (Metatheria, Deltatheroida) from the late Cretaceous of Mongolia. GW Rougier et al. Bulletin of Carnegie Museum of Natural History (2004).
- ↑ (en) A late Paleocene probable metatherian (?deltatheroidan) survivor of the Cretaceous mass extinction. X Ni et al. Scientific Reports (2016).