| Moerashoningzwam | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Moerashoningzwam | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Desarmillaria ectypa (Fr.) R.A. Koch & Aime (2017) | ||||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||||
|
Armillaria ectypa | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
De moerashoningzwam (Desarmillaria ectypa, voorheen Armillaria ectypa) is een schimmel die behoort tot de familie Physalacriaceae. De soort leeft saprotroof op dood organisch materiaal in veen, gewoonlijk tussen levend veenmos (Sphagnum) in matig voedselarme veenmosrietlanden. Hij onderscheidt zich van de meeste andere honingzwammen door het ontbreken van een ring aan de steel en zijn voorkeur voor moerassige standplaatsen.
De hoed heeft een diameter van 3,5 tot 10 cm. Hij is aanvankelijk gewelfd, later uitgespreid tot vrijwel vlak, soms met een lage, stompe bult of een iets verdiept centrum. De kleur varieert van geelbruin en okerbruin tot bleek- of rossig bruin, meestal met een donkerder centrum. In het midden bevinden zich fijne, donkerbruine, vezelige schubjes. Naar de rand toe is het oppervlak gladder of fijnvezelig. De hoedrand is vaak doorschijnend gestreept en kan enigszins golvend zijn.
De lamellen staan matig dicht opeen en zijn aangehecht tot bochtig aangehecht, soms met een kort aflopend tandje. Ze zijn aanvankelijk crèmeachtig en krijgen later een roze-crème tot lichtbruine tint. Tussen de volledige lamellen bevinden zich kortere tussenlamellen.
De steel is 5 tot 10 cm lang en ongeveer 0,7 tot 1,5 cm dik. Hij is cilindrisch, soms enigszins versmald of verdikt aan de basis. De kleur is lichtbruin tot geelbruin, vaak donkerder naar de basis toe, met fijne bruine lengtevezels. Een ring ontbreekt.
Het vlees is dun en witachtig tot crèmekleurig. De geur is zwak melig of enigszins fruitig, maar kan ook onopvallend zijn. De smaak is zwammig en soms licht bitter.
De sporenprint is wit tot crèmekleurig.
De sporen zijn elliptisch tot breed elliptisch, vrijwel kleurloos en meten 6–9 × 4,5–7 µm. De lengte-breedteverhouding (Q) bedraagt 1,1–1,6. De sporen zijn niet amyloïd. De basidiën zijn twee- tot viersporig en bezitten een basale gesp. Cystiden ontbreken.
De moerashoningzwam vertoont bioluminescentie. Zowel het mycelium als de vruchtlichamen kunnen licht uitstralen. Bij de vruchtlichamen is de lichtuitstraling van de lamellen zwak. Dit verschilt van veel andere honingzwammen, waarbij vooral het mycelium licht produceert.
De moerashoningzwam is een bodembewonende saprotroof die leeft van dood organisch materiaal in vochtige veenbodems. De soort komt vooral voor in laagveenmoerassen, veenmosrietlanden en zeggemoerassen, waar de vruchtlichamen tussen veenmossen en andere moerasplanten verschijnen. Hij groeit solitair of in kleine groepjes, zowel in open moerasvegetaties als in lichte moerasbossen.
De soort is afhankelijk van vochtige veenmilieus. Ontwatering, vermesting en het verdwijnen van geschikte moerasvegetaties vormen belangrijke bedreigingen.
De moerashoningzwam heeft een verspreidingsgebied dat grote delen van Eurazië omvat. De soort is bekend uit verschillende Europese landen en delen van Azië, maar is binnen zijn verspreidingsgebied doorgaans zeldzaam.
In Nederland is de moerashoningzwam zeer zeldzaam. De soort is onder meer bekend uit laagveengebieden bij Kortenhoef en in Noordwest-Overijssel, waaronder De Wieden en De Weerribben. Hij staat op de Nederlandse Rode Lijst in de categorie 'bedreigd'.