Dick Matena
| Dick Matena | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
Dick Matena (2014) | ||
| Persoonsgegevens | ||
| Pseudoniem(en) | A. den Dooier, John Kelly, Dick Richards | |
| Geboortedatum | 24 april 1943 | |
| Geboorteplaats | Den Haag | |
| Overlijdensdatum | 26 april 2026 | |
| Overlijdensplaats | Amsterdam | |
| Nationaliteit | Nederland | |
| Opleiding en beroep | ||
| Beroep | striptekenaar, stripschrijver | |
| Werkveld(en) | karikatuur, Nederlandse literatuur, stripverhaal, jeugdliteratuur | |
| Oriënterende gegevens | ||
| Jaren actief | 1960–2026 | |
| Floruit | 1963 | |
| Werken | ||
| Genre(s) | Stripverhaal | |
| Erkenning en lidmaatschap | ||
| Werken in collectie | Stadsarchief Rotterdam, Eye Filmmuseum | |
| Prijzen en onderscheidingen | Stripschapprijs (1986) Bronzen Adhemar (2003) | |
| Links | ||
| Dbnl-profiel | ||
| RKD-profiel | ||
Dick Matena (Den Haag, 24 april 1943 – Amsterdam, 26 april 2026) was een Nederlandse striptekenaar en scenarist van stripverhalen. Behalve onder zijn echte naam publiceerde hij onder de pseudoniemen A. den Dooier, John Kelly en Dick Richards.
Biografie en werken
In 1959/60 deed hij een avondcursus tekenen aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Matena begon in 1960 op 17-jarige leeftijd onbetaald bij de Toonder Studio's. In het begin werkte hij vooral mee aan tekenprojecten van Tom Poes (1962-1963) en Panda (1961-1968). In 1964 ging hij freelance werken, in eerste instantie alleen voor de Toonder studio's. Hij tekende in het begin onder andere zijn eerste eigen strip Polletje Pluim. In 1968 verscheen de eerste strip van zijn eigen hand in het jeugdtijdschrift Pep.
Voor Pep tekende hij de strips De Argonautjes (1968-1973) en Ridder Roodhart (1969-1971), naar scenario's van Lo Hartog van Banda. Zelf schreef hij de scenario's voor de Macaroni's (1971-1975) en Blook (1972-1973). Later tekende en schreef hij de strip Grote Pyr (1971-1975) die werd opgevolgd door de strip Kleine Pier (1975-1976) in het blad Eppo. Voor Eppo maakte Matena ook drie verhalen van de strip Dandy (1979-1981), en een aantal korte verhalen onder pseudoniem A. den Dooier.
Gedurende de periode dat hij voor Eppo werkte schreef hij vier scenario's voor de strip Storm (1978-1980) en onder pseudoniem Dick Richards acht scenario's voor de strip De Partners (1976-1984), getekend door Carry Brugman.
In 1977 tekende Matena zijn eerste realistische strip, Virl, voor Mickey Maandblad. Met zijn realistische werk ontwikkelde hij een geheel eigen, soepele stijl. In hetzelfde jaar begon hij met het tekenen van korte verhalen voor een volwassen publiek. Al snel werden deze verhalen ook in het buitenland gepubliceerd, en naderhand zijn ze verzameld in albums als Amen en Mythen. Vanaf nu kenmerkte zijn werk zich door bizarre gebeurtenissen en het gebruik van zware symboliek.
Buitenlandse periode
In de periode van 1982 tot 1984 woonde Matena in Spanje waar hij voor het Spaanse agentschap Selecciones Ilustradas de strips Het Web en De Prediker tekende.
In het stripblad Titanic verschenen twee verhalen van Sterrenschip.
Na zijn verhuizing naar België maakte hij De laatste dagen van Edgar Allan Poe voor Casterman, en voor uitgeverij Lombard tekende hij Gauguin en Van Gogh en Mozart & Casanova.
Spin-off Storm en verder
Van 1993 tot en met 1996 maakte Matena de sciencefictionstrip Alias Ego voor het striptijdschrift SjoSji. Op scenario's van Martin Lodewijk tekende Matena vanaf 1996 een drietal spin-off verhalen van Storm. In eerste instantie deed hij dit onder het pseudoniem John Kelly. Het laatste deel verscheen onder zijn eigen naam. Deze albums zijn onderdeel van de reeks Kronieken van de Tussentijd.
Op verzoek van de Toonder studio's blies hij in 1997 Tom Poes nieuw leven in. Hiervan zijn twee verhalen verschenen in de Donald Duck. Op 19 oktober 2012 verscheen de eenmalige Bommelglossy. Matena tekende voor deze glossy het omslag en diverse illustraties. Vanaf 8 maart 2013 verscheen een nieuw Tom Poes verhaal, "de Pas-Kaart", waarvan Matena zowel de schrijver als de tekenaar was.
Klassieke romans uit de literatuur
Een ambitieus project van Matena is het in stripvorm gieten van klassiek geworden romans uit de (internationale) literatuurgeschiedenis.
Vanaf 2001 werkte Matena aan een bewerking van de roman De Avonden van Gerard Reve. Deze strip kreeg een voorpublicatie in Het Parool en werd vervolgens door de Bezige Bij in vier delen in albumvorm uitgebracht, later ook in één deel.
Verschenen zijn:
- Pietje Bell, Chris van Abkoude, Big Balloon, 1992
- Dik Trom, C. Joh. Kieviet, Oberon, 1993
- Eric de Noorman. Mijmeringen bij een oeuvre, Tutti Frutti Productions/Het Raadsel, 1998
- Kruimeltje, Chris van Abkoude, Big Balloon, 1999
- De avonden (4 delen), Gerard Reve, De Bezige Bij, 2003-2004
- A Christmas Carol (Een kerstvertelling), Charles Dickens, 2004
- Kort Amerikaans (3 delen), Jan Wolkers, De Bezige Bij, 2006
- Mijmeringen bij een mythe. Hans G. Kresse's Eric de Noorman, (herziene versie), Atlas Contact, 2007
- Kaas, Willem Elsschot, Athenaeum, 2008
- Het dwaallicht, Willem Elsschot, Athenaeum, 2008
- De komiek, stripbewerking van de eerste cabaretvoorstelling van Freek de Jonge, 2009
- Kees de jongen. Een beeldroman. Theo Thijssen/Dick Matena, Athenaeum, 2012
- een plaatje hieruit werd in 2025 als muurschildering gezet in de Tuinstraat
- De jongen met het mes, Remco Campert, kerstgeschenk bij de HP/De Tijd, 2012
- Turks fruit, Jan Wolkers, Meulenhoff, 2016
- Kronkels, Simon Carmiggelt, de Arbeiderspers, 2018
- Saïdjah en Adinda (uit Max Havelaar), Multatuli, de Arbeiderspers, 2021
Overige
- In memoriam Walt D., Titanic strips, 1986
- Parijs 25/44, Atlas, 2008
- De Teloorgang van Oude Knudde, Uitgeverij Personalia, 2019
Proza
In 2023 verscheen van Dick Matena bij Uitgeverij L een bundeling autobiografische columns onder de titel Nu ben ik er nog.
Persoonlijk
Hij was een zoon van (baan)wielrenner en tevens metselaar Willem Matena en Cornelia van Lier. Dick Matena was gehuwd met schrijfster Nelleke de Boorder.
Hij overleed op 26 april 2026, twee dagen na zijn 83e verjaardag.
Prijzen
- Stripschapprijs voor zijn gehele oeuvre, 1986
- Bronzen Adhemar voor zijn gehele oeuvre, 2003
Bronnen
- Officiële website Dick Matena
- Biografie Dick Matena op Lambiek.net
- Biografie Dick Matena op Zilveren Dolfijn
- De Eppo-index
- Rob van Eyck (1979). Matena, Dick (ps. A. den Dooier, Dick Richard). In: Wordt Vervolgd: Striplexicon der Lage Landen (Evelien en Kees Kousemaker, eds.). Het Spectrum, Utrecht.
- Rob van Eyck (1987). Matena Dick. In: Kunst en Grafische Vernieuwing in het Europees Beeldverhaal. De Buck, Brussel.
Referenties
- 1 2 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 7 november 2022; NKC-identificatiecode: xx0263557.
- ↑ Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 20 januari 2023; NKC-identificatiecode: xx0263557.
- ↑ https://www.dbnl.org/onzekinderboeken/jeugdlit_illustrator.php; geraadpleegd op: 17 september 2024.
- ↑ http://collecties.stadsarchief.rotterdam.nl/publiek/detail.aspx?xmldescid=2858253; geraadpleegd op: 5 november 2019.
- ↑ "Onzegbare, Het"; collectie: Eye-affichecollectie; genoemd als: Dick Matena; geraadpleegd op: 30 juli 2024; datum van uitgave: 2008.
- 1 2 Dick Matena (83) overleden | Overlijdens | Stripspeciaalzaak. www.stripspeciaalzaak.be (26 april 2026). Geraadpleegd op 26 april 2026.
- ↑ 0058-01.1127 avondcursus, haagsgemeentearchief.nl
- ↑ Familiebericht. "De residentiebode". Den Haag, 28-04-1943, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011063079:mpeg21:p002
- ↑ MATENA IS GETROUWD. "De Volkskrant". 's-Hertogenbosch, 11-11-1938, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 28-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB12:000164060:mpeg21:p00008
- ↑ Dick Matena (83), striptekenaar van Tom Poes, Turks Fruit en Pietje Bell, overleden. Algemeen Dagblad (27 juli 2026).
