De Duffelse reuzen zijn Belgische reuzen uit de Antwerpse gemeente Duffel.
De Duffelse reuzen zijn Belgische reuzen uit de Antwerpse gemeente Duffel.
Wanneer de Duffelse reuzen ‘geboren’ werden, is onbekend.
De reus en de reuzin hebben drie kinderen, met name Janneke, Mieke en Kinnebaba. Daarnaast zijn er de Moor en de Morin.
Verondersteld wordt dat de reuzen dateren uit de tweede helft van de 18e eeuw. De oudste vermelding van de Duffelse reuzen dateert uit 1819 toen de reus Willem I begeleidde bij zijn bezoek aan de gemeente. Volgens sommige auteurs zou de reus ouder zijn dan de andere figuren van de reuzengroep. Vermoed wordt dat hij - onder de naam Goliath - in processies optrok. Ze worden gedragen sinds circa 1850 door de families Caers en Verlinden.
Aanvankelijk werden de reuzen enkel tijdens uitzonderlijke momenten opgevoerd, o.a. bij de intocht van Leopold I in de gemeente in 1833. Omstreeks 1900 geraakten de reuzen tijdelijk in de vergetelheid en het zou duren tot na de Eerste Wereldoorlog alvorens ze opnieuw verschenen. Omstreeks 1936 werden de geraamtes opnieuw gevlochten en een jaar later werden de kleuren vernieuwd. Vervolgens waren de Reuzen te zien bij de Mariaommegang van 1937 - ter ere van de 300e verjaardag van de vondst van het Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil-beeldje - en bij de herdenking van de 150ste verjaardag van de Boerenkrijg op 12 september 1948. Ook waren ze in 1958 te gast op de Wereldtentoonstelling te Brussel. Tussen 1991 en 1993 werden de reuzen gerestaureerd. In juli 2015 werden ze, als onderdeel van de Reuzen in Vlaanderen, erkend als Vlaams Immaterieel Cultureel Erfgoed. Ze behoren tot de oudste van Vlaanderen.
In 1983 werd Nelles toegevoegd aan het Duffelse reuzengezelschap. Hij werd gemaakt door Albert Teugels ter ere van de voorstelling van Mijn groot sprookjesboek van het Davidsfonds en is gebaseerd op het dorpsfiguur zotte Nelles. De reus is 2,5 meter en weegt 25 kg. Hij wordt gedragen door een drager.
Zie Ros Beiaard (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Ros Beiaard.
Ten slotte is er ook nog het Ros Beiaard. Het Duffelse ros is bruin met een onderkleed in het groen. Op het onderkleed hangen verschillende wapenschilden.
De reuzen van Duffel namen in de twintigste eeuw deel aan diverse feestelijkheden. In 1905 traden ze aan bij de honderdste verjaardag van Moederken Diddens en na een periode van vergetelheid verschenen ze opnieuw tijdens de Mariaommegang van 1937. Op 12 september 1948 waren ze aanwezig bij de viering van het 75-jarig bestaan van De Toneelvrienden en de 150ste verjaardag van de Boerenkrijg; de reuzen werden toen volledig gerestaureerd en vernieuwd. In 1958 vierden ze de honderdste verjaardag van Josephine Croisiers en namen ze op 31 augustus voor het eerst deel aan een optocht buiten Duffel, op de Grote Reuzendag tijdens Expo 58 in Brussel.
Bij het zilveren ambtsjubileum van burgemeester Emiel Van Hamme (1900-1998), gemeentesecretaris R. Croes en schepenen H. Smulders, A. Verrelst en L. Verschueren in 1964 werden vijf nieuwe reuzen vervaardigd door Frans Van Immerseel (1909-1978). Zij trokken op 10 mei samen met de traditionele Duffelse reuzen door de gemeente, in een stoet met onder meer een maanraket, het Ros Beiaard en het Rad van Avontuur. De reuzen verschenen daarna nog bij de opening van de bibliotheek in 1973, de inhuldiging van het Muggenbergpark in 1980 en de carnavalstoet van 1986, waarvoor hun hoofden door Albert Teugels werden opgeknapt.
De reuzen en het Ros Beiaard gaan jaarlijks uit tijdens de Ballonnekensstoet, een lichtstoet voor kinderen tijdens de laatste zaterdag van september. Tijdens deze gelegenheid worden ze begeleid door de plaatselijke fanfare en dansen ze op het reuzenlied Als de grote klokke luidt, de reus komt uit.
In het gemeentelijk museum 'Het Gasthuis' te Duffel bevinden zich miniatuurversies van de reuzen. Ze zijn begin jaren 1990 ontworpen door Gaston Gillis (reuzengeraamtes), Paul Goossens (hoofden) en Annie Verlinden (kleding).
De Volkskunstgroep De Moeffeleer uit Duffel is erkend als reuzenbeheerder door de vzw Reuzen in Vlaanderen.
De Heemkring Jos Resseler maakte in 2017 een boekje over de geschiedenis van de Duffelse reuzen.