Duivelsdriehoek

Duivelsdriehoek met Geld, Kwaliteit en Tijd op de hoeken

De duivelsdriehoek (ook bekend als projectmanagementdriehoek, project management triangle of ijzeren driehoek) is het fundament van projectmanagement en beschrijft de onderlinge relatie tussen drie sleutelfactoren in het sturen en beheersen van projecten. In de duivelsdriehoek staat elke hoek voor een sleutelfactor:

Kenmerken

Oorsprong

Toepassing

Belangrijk voor projectleiders is zich bewust te zijn van de relatie tussen de sleutelfactoren en de mogelijke gevolgen van wijzigingen van een van hen. Een goede beheersing van de duivelsdriehoek vereist het vinden van een evenwicht tussen de drie sleutelfactoren en het nemen van weloverwogen beslissingen om de projectdoelstellingen te bereiken.

Verklaring

De duivelsdriehoek is in wezen een vereenvoudigd model van de meest essentiële kwaliteitskenmerken. Kwaliteit wordt in enge zin gebruikt, dus als verzamelnaam voor bijvoorbeeld betrouwbaarheid, onderhoudbaarheid en flexibiliteit. Tijd staat voor logistieke kwaliteitseigenschappen als juiste hoeveelheid, plaats en tijd. Geld staat tenslotte voor doelmatigheid en kosten.

Kritiek

Varianten

Een variant van de duivelsdriehoek met Geld, Tijd en Omvang op de hoeken en Kwaliteit in de driehoek.
The PMBOK Project Management Star

Duivelsvierkant

Duivelsvierkant met Tijd, Kwaliteit, Reikwijdte en Geld op de hoeken

De duivelsdriehoek gaat impliciet vanuit dat de reikwijdte/omvang/grootte/resultaat van de projectopdracht vastligt en gedurende het hele project ongewijzigd blijft. In de praktijk vindt vaak gewild of ongemerkt een beperking of uitbreiding van de oorspronkelijke opdracht plaats (scopecreep) en wordt reikwijdte/omvang/grootte/resultaat van de projectopdracht de vierde sleutelfactor voor sturing en beheersing van projecten.

De duivelsdriehoek wordt zo een duivelsvierkant en laat zien dat de reikwijdte/omvang/grootte/resultaat van de projectopdracht een sleutelfactor is die beheerst kan worden. Halvering van het projectbudget beïnvloedt minstens een van de sleutelfactoren tijd, kwaliteit en de grootte/reikwijdte/omvang/resultaat van de opdracht. Enkele jaren geleden werd in Edinburgh een tramlijn aangelegd waarvan de kosten uit de hand liepen. Besloten werd een deel van de tramlijn niet aan te leggen.

De vier hoeken van het duivelsvierkant staan voor:

Het duivelsvierkant is een variatie op de duivelsdriehoek met omvang, kosten en tijd.