| Echelbeek | ||||
|---|---|---|---|---|
| Bron | Lillo | |||
| Monding | Laambeek | |||
| Stroomgebied | Schelde | |||
| Bevaarbaar | Nee | |||
| ||||
De Echelbeek of Winterbeek is een zijbeek van de Laambeek, in de Belgische gemeenten Houthalen-Helchteren en Heusden-Zolder.
Samen met de Laambeek, Bolderbergbeek, Roosterbeek en Slangbeek is ze een van de centrale waterlopen in De Wijers en voedt ze het waterrijke gebied op de grens van Heusden-Zolder, Zonhoven en Hasselt met talloze natuur- en vijvergebieden. De beken hebben doorheen de geschiedenis een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling en inrichting van het gebied. Ze bepaalden mee de vorm van het landschap en leverden het water dat nodig was voor de aanleg en het onderhoud van vijvers, waardoor de visteelt zich kon ontwikkelen. Daarnaast waren de beekvalleien van groot belang voor de landbouw. De vruchtbare en vochtige gronden werden gebruikt als hooi- en weilanden, terwijl andere delen geschikt waren voor verschillende vormen van landbouw en het benutten van natuurlijke grondstoffen. Ook zorgden de beken voor een natuurlijke watervoorziening en beïnvloedden ze het gebruik van de omliggende gronden. Op die manier hebben ze bijgedragen aan de ontwikkeling van de landbouw en het typische landschap van de regio.
De Echelbeek behoort tot een stelsel van beken die ontspringen op het Kempens Plateau of vanaf het Plateau gevoed worden met kwelwater.
De bovenloop heet de Winterbeek en ontspringt op het Plateau, ten oosten van Lillo. Ze loopt ten oosten van het Hortelbos en voedt de visvijvers van het Kanaalke, dat de mijnschachten van steenkoolmijnen van koelwater voor de machinerie voorzag en de mijnwerkers van douchewater. In Zolder gaat ze ondergronds en ze gaat onder de A2/E314 door. Tussen de domeinen van Terlaemen en Vogelsanck – in natuurgebied Weyerman – mondt ze uit in de Laambeek, via een trappensysteem bij het bos van Kasteel Vogelsanck.
De Laambeek mondt bij Lummen uit in de Mangelbeek, die naar de Demer vloeit, zodat de Echelbeek tot het stroomgebied van de Schelde behoort.
In 2014 overstroomde de beek als gevolg van slecht onderhoud. In 2015–2016 werden grootschalige plannen bekendgemaakt: zo zouden onder meer de oevers van de Echelbeek worden vrijgemaakt en zou er meer vis worden uitgezet in de beek. Ook werd daarmee gehoopt op terugkeer van de ijsvogel in het gebied. Op 29 mei 2016 werd het project aangevangen.