Een deel van de structuur van , waarin de hoge mate van crosslinkende eigenschappen, gebruikelijk bij de fosfides van de overgangsmetalen, duidelijk te zien is. Cu = oranje, P = purper.
In de chemie is een fosfide een verbinding waarin het -ion, of zijn equivalent,[bron?] voorkomt. Er is een groot aantal fosfides beschreven. De structuren van deze verbindingen kunnen zeer sterk van elkaar verschillen. Veel fosfides bevatten clusters of ketens van fosfor-atomen met een negatieve lading. Van de meeste minder elektronegatieveelementen zijn fosfides beschreven, met uitzondering van Hg, Pb, Sb, Bi, Te en Po. Sommige fosfides hebben een moleculaire structuur.
vertoont een voor de fosfides ongebruikelijke stoichiometrie. Deze verbindingen vormen vaste polymere netwerken en zijn niet oplosbaar. De fosfides van elektropositieve elementen reageren wel met water:
Coordinatie rond in . Twee paren koper-atomen zijn eclipsed.
Polyfosfides
Polyfosfides bevatten directe bindingen tussen fosforatomen: . De eenvoudigste polyfosfines bevatten het ion . Meer complexe ionen hebben clusters van het type of een polymere helix-vorm met als formule . Het aantal mogelijke structuren is enorm groot. Zo zijn er van kalium naast het verwachte nog acht verschillende fosfides bekend: , , , , , , en . Van nikkel zijn acht mono- en polyfosfides beschreven: , , , , , , en .
Twee polyfosfide-ionen, , dat voorkomt in , en in , zijn radicaal-anionen: met een oneven aantal valentie-elektronen, waardoor de verbindingen waarin ze optreden paramagnetisch zijn.
Synthese van fosfides en polyfosfides
Er bestaan verscheidene syntheseroutes naar fosfides en polyfosfides. Een gebruikelijke manier is het verhitten van een metaal met rode fosfor in een inerte atmosfeer of vacuüm. In principe kunnen alle metaalfosfides en polyfosfides gesynthetiseerd worden door elementaire fosfor en het respectievelijke metaal in stoichiometrische hoeveelheden te laten reageren. De synthese kent echter een aantal problemen. De exotherme reacties hebben vaak een explosief verloop door lokale oververhitting. Geoxideerd metaal, of zelfs een dun laagje oxide op het oppervlak van het metaal, leiden tot te hoge temperaturen voor de fosforering[bron?] kan beginnen. De nikkelfosfides en zijn in hydrothermale reacties in zuivere, kristallijne vorm verkregen. De verbindingen ontstonden in een vaste stof-vloeistofreactie tussen en rode fosfor bij 200°C en respectievelijk 24 en 48 uur.
Verbindingen met een drievoudige band tussen fosfor en een metaal zijn zeldzaam. De voornaamste voorbeelden hebben de structuur , waarbij R een (ruimtelijk) grote organischesubstituent is.
↑Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann, ISBN 978-0-08-037941-8.
123Von Schnering, H.G. and Hönle , W. (1994) "Phosphides - Solid-state Chemistry" in Encyclopedia of Inorganic Chemistry. R. Bruce King (ed.). John Wiley & Sons, ISBN 0-471-93620-0
↑Jeitschko, W., Möller, M. H.(1987).Phosphides and Polyphosphides of the Transition Metals. Phosphorus and Sulfur and the Related Elements30(1–2): 413–416. DOI: 10.1080/03086648708080608.
↑von Schnering, Hans-Georg, Hönle, Wolfgang(1988).Bridging Chasms with Phosphides. Chemical Reviews88: 243–273. DOI: 10.1021/cr00083a012.
↑Liu, Zongyi, Huang, Xiang, Zhu, Zhibin(2010).A simple mild hydrothermal route for the synthesis of nickel phosphide powders. Ceramics International36(3): 1155–1158. DOI: 10.1016/j.ceramint.2009.12.015.
↑Dragulescu-Andrasi, Alina, Miller, L. Zane, Chen, Banghao, McQuade, D. Tyler, Shatruk, Michael(March 14, 2016).Facile Conversion of Red Phosphorus into Soluble Polyphosphide Anions by Reaction with Potassium Ethoxide. Angewandte Chemie International Edition55(12): 3904–3908. PMID26928980. DOI: 10.1002/anie.201511186.
![{\displaystyle {\mathrm {Cu} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/021ed0274debbf5449d5b7af717dedd8cc16b554)
![{\displaystyle {\mathrm {Na} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/afd3ae2752d6da06a39172bdb1dabba95f51f03a)
![{\displaystyle {\mathrm {Ca} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/d2679e08eb4c48ffc053398f7f5aa861877a9410)
![{\displaystyle {\mathrm {PH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/5203e9b467cdba56f6a372a60f0cfdd30d674432)
![{\displaystyle {\mathrm {Mg} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/0c2fb8f26450a1466226da45b232a8a34fd67598)
![{\displaystyle {\mathrm {Ca} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{}+{}6\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} {}\mathrel {\longrightarrow } {}3\,\mathrm {Ca} (\mathrm {OH} ){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{}+{}2\,\mathrm {PH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/e93ed7217885be4990a099320a5a50797cbe6070)
![{\displaystyle {\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{\vphantom {A}}^{4-}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/b3d67252bed02b7921161ee7bdbd2ebaca8d38e7)
![{\displaystyle {\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{11}}{\vphantom {A}}^{3-}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/6bab07cdcc54d8e35d493ee7ae3df870e254097b)
![{\displaystyle {(\mathrm {P} {\vphantom {A}}^{-}){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{n}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/ce72beebc48f870f96857a5fa7cdc47236db7c07)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/46c131f392e132fb4a7d16a24a345358d56a2a92)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/4e6c21f0481330b5c036786fa1a00c11c52fdbf7)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{5}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/b95c95cf7a5df4361b5b7af4518b9449b5dd7e99)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{6}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/51b914462675613d82d7f19ebaf476ab8fff345a)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{7}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/857c11b068e4cf72792ee9a0c8d447ba2b3f808b)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{11}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/963ec831ce653e5c105269f3fde81bd925239da0)
![{\displaystyle {\mathrm {KP} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{10.3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/2486d491f4c9961bc548138411f0ce1f34366f5f)
![{\displaystyle {\mathrm {KP} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{15}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/79cafc780a5618a4fedc07a37c7402b2abf90188)
![{\displaystyle {\mathrm {Ni} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/c71cc4f711b93ef1f25666d1f5ca8c391aedbac5)
![{\displaystyle {\mathrm {Ni} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{5}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/441efa3f1744ed237eb4c4d65463fcaa3ee92138)
![{\displaystyle {\mathrm {Ni} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{12}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{5}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/15dc0306a7e2645526989f2205a16205048c9be9)
![{\displaystyle {\mathrm {Ni} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/ad9d344829768e42dff7c62c852c30914faef0ac)
![{\displaystyle {\mathrm {Ni} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{5}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/4cb43e34947cde38cdbd5b1b84031d7d56a0c319)
![{\displaystyle {\mathrm {NiP} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/98a411a4e6553e81cda313ca56f407ac72326118)
![{\displaystyle {\mathrm {NiP} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/591cc7f47094cdc722a67ccb51ce1ac16b4beee8)
![{\displaystyle {\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}{\vphantom {A}}^{4-}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/941cb6a3eca026be779e146a71cf63e8b942f5f1)
![{\displaystyle {\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}{\vphantom {A}}^{5-}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/e894d9f7e4cedd8520b8ed773e71757d4e9066a3)
![{\displaystyle {\mathrm {NiCl} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\,{\cdot }\,12\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/11aa5fe179078aafd60ad223df8d63a60ac2656d)
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{16}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/5d1d0aedfc5764d691e7af19fb67231d02ac7c80)
![{\displaystyle {\mathrm {P} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{7}}{\vphantom {A}}^{3-}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/f9b51591a7ac66bf8d15dbe8cba587f98747a52f)
![{\displaystyle {\mathrm {Mo} (\mathrm {P} )(\mathrm {NR} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/42e5844c34e02f97d01fa1b9e742172821bdceda)
![{\displaystyle {\mathrm {R} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {PM} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/19dd1d994708c5be930d662ae4df74fb32076028)
![{\displaystyle {(\mathrm {Fe} {,}{\mkern {3mu}}\mathrm {Ni} ){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {P} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/d0317a46c373d24da2f101c1b238aea6e9389ad1)