Gaspedaal

Het gaspedaal is een pedaal dat in motorvoertuigen gebruikt wordt om het vermogen van de motor te regelen. Ook bij elektrische auto's wordt de term gebruikt, hoewel er geen sprake is van gasgeven.

Tot begin twintigste eeuw

In de vroege jaren van de auto hadden de meeste auto's geen gaspedaal. Stoomauto's en de vroege elektrische auto's hadden een heel ander bedieningsconcept, maar zelfs bij verbrandingsmotoren was een gasregeling niet per se nodig: vroege auto's van Gottlieb Daimler regelden de snelheid volledig met de vier standen van de versnellingshendel, tot aan de top van 25 kilometer per uur. Ook in latere jaren was het gaspedaal niet universeel: veel auto's hadden een gashendel naast de bestuurder of een manette aan het stuur. Dat laatste was bijvoorbeeld het geval bij de T-Ford, die tot 1924 gebouwd is.

Het woord gaspedaal wordt in 1910 in een Nederlandse krant gebruikt, maar het bedieningsorgaan zelf zal ouder zijn.

Klassiek

Bij verbrandingsmotoren regelt het gaspedaal gewoonlijk de hoeveelheid brandstof of brandstof-luchtmengsel en daarmee het vermogen dat geleverd moet worden. Bij klassieke benzinemotoren regelt het pedaal de gasklep, een vlinderklep in de carburateur. Vooral vanaf de jaren 1970 is de carburateur vervangen door benzine-injectie, met uiteenlopende bedieningssystemen. In een dieselmotor bedient het gaspedaal de injectoreenheid.

Traditioneel verzorgt een bowdenkabel de verbinding tussen het gaspedaal en de motor.

Modern

De meeste moderne voertuigen zijn voorzien van een drive-by-wire systeem, zonder directe verbinding tussen het gaspedaal en de motor. Daarmee stuurt de auto-elektronica het motorgedrag aan, wat diverse controletechnieken mogelijk maakt, zoals adaptive cruise control, tractiecontrole en electronic stability control. Een volldig zelfrijdende auto heeft helemaal geen gaspedaal.

Zie ook

• Aandrijving
• Pedaalfout