Gerhard Rambold

Gerhard Rambold
	Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum	1956
Geboorteplaats	Pocking
Nationaliteit	Duits
Academische achtergrond
Alma mater	Ludwig Maximilians-Universiteit München
Wetenschappelijk werk
Vakgebied	Mycologie, lichenologie, biodiversiteitsinformatica
Instituten	Universiteit van Bayreuth

Gerhard Rambold (Pocking, 1956) is een Duits mycoloog, lichenoloog en emeritus hoogleraar. Hij is vooral bekend vanwege zijn onderzoek naar de taxonomie en systematiek van korstmossen en zijn bijdragen aan de ontwikkeling van digitale systemen voor het vastleggen en ontsluiten van biodiversiteitsgegevens.

Levensloop

Rambold werd in 1956 geboren in Pocking in de Duitse deelstaat Beieren. Hij groeide op in een gezin waarin muziek een belangrijke rol speelde, maar ontwikkelde al vroeg belangstelling voor de biologie. Hij studeerde aan de Ludwig Maximilians-Universiteit München, waar hij onder invloed van de lichenoloog Hannes Hertel belangstelling kreeg voor het wetenschappelijk onderzoek naar korstmossen.

In 1989 promoveerde hij op een monografische studie van steenbewonende, op Lecidea lijkende korstmossen uit Australië, met uitzondering van Tasmanië. Dit onderzoek verscheen onder de titel A monograph of the saxicolous lecideoid lichens of Australia (excl. Tasmania) in de reeks Bibliotheca Lichenologica.

Zijn latere onderzoek richtte zich onder meer op de onderlinge relaties tussen korstmossen en korstmosbewonende schimmels. Samen met Dagmar Triebel publiceerde hij in 1992 het werk The inter-lecanoralean associations, waarin dergelijke relaties binnen de Lecanorales werden behandeld.

In 1999 werd Rambold benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit van Bayreuth, waar hij leiding gaf aan de afdeling mycologie. Hij hield zich daar bezig met onderzoek naar de systematiek, taxonomie en ecologie van schimmels en korstmossen, evenals met de toepassing van moleculaire methoden en informatica in biodiversiteitsonderzoek.

Na zijn emeritaat werd de vroegere leerstoel mycologie vervangen door een leerstoel schimmelecologie, die in 2023 werd bezet door Claus Bässler.

Wetenschappelijk onderzoek

Korstmossen en systematiek

Rambold heeft onderzoek verricht naar de taxonomie, evolutie en ecologie van korstmossen en korstmosbewonende schimmels. Zijn vroege werk concentreerde zich op de systematiek van korstvormige korstmossen, waaronder soorten die traditioneel tot het geslacht Lecidea werden gerekend.

Samen met Hannes Hertel beschreef hij in 1987 het korstmosgeslacht Miriquidica. Daarnaast onderzocht hij de verwantschappen tussen korstmossen en hun fotosynthetische symbiosepartners, de zogenoemde fotobionten.

Hij was tevens betrokken bij onderzoek naar de diversiteit en verspreiding van bodemkorstmossen in zuidelijk Afrika. Samen met andere onderzoekers onderzocht hij onder meer de samenstelling van korstmosgemeenschappen in verschillende biomen en droge ecosystemen.

Zijn latere werkzaamheden omvatten ook de moleculaire ecologie van schimmels, de analyse van schimmelgemeenschappen en de toepassing van DNA-sequencing bij biodiversiteitsonderzoek. Hij werkte onder meer mee aan publicaties over de geografische verspreiding van korstmosstoffen en de aanwezigheid van schimmels op microplastics.

Biodiversiteitsinformatica

Een belangrijk onderdeel van Rambolds werk is de ontwikkeling van informatiesystemen voor de identificatie en documentatie van schimmels.

Hij ontwikkelde het concept van LIAS (A Global Information System for Lichenized and Non-Lichenized Ascomycetes), een informatiesysteem voor gelicheniseerde en niet-gelicheniseerde zakjeszwammen. Het systeem combineert taxonomische gegevens, wetenschappelijke namen en beschrijvende kenmerken en maakt deze toegankelijk via digitale identificatiemiddelen.

Een onderdeel daarvan is LIAS light, een database voor het identificeren van korstmossen op basis van morfologische, ecologische en chemische kenmerken. In 2014 bevatte deze database gegevens over bijna 10.000 taxa, beschreven aan de hand van 71 kenmerken. De toepassing was op dat moment in achttien taalversies beschikbaar.

Samen met Reinhard Agerer werkte Rambold bovendien aan DEEMY, een informatiesysteem voor het beschrijven en determineren van ectomycorrhiza. Dit systeem biedt onder andere beschrijvingen, afbeeldingen en interactieve determinatiesleutels. Het project beoogde tevens de standaardisatie en uitwisseling van gegevens over ectomycorrhiza te bevorderen.

Naar hem vernoemde taxa

Verschillende schimmeltaxa zijn naar Rambold vernoemd. Het bekendste voorbeeld is het korstmosgeslacht Ramboldia, dat in 1994 door Gintaras Kantvilas en John Alan Elix werd beschreven. Het geslacht omvat korstvormige korstmossen die onder meer op schors, hout en steen voorkomen.

Ook verschillende soorten dragen een naar Rambold verwijzende naam, waaronder:

Relicina ramboldii Elix & J.Johnst. (1988)
Xanthoparmelia gerhardii Elix & J.Johnst. (1988)
Rimularia ramboldiana Kantvilas & Elix (2007)
Sculptolumina ramboldii Elix & H.Mayrhofer (2018)
Rinodina gerhardii H.Mayrhofer & Elix (2020)

Deze namen verwijzen naar zijn bijdragen aan de korstmossensystematiek.

Selectie van publicaties

Rambold, G. (1989). A monograph of the saxicolous lecideoid lichens of Australia (excl. Tasmania). Bibliotheca Lichenologica 34: 1–345.
Rambold, G. & Triebel, D. (1992). The inter-lecanoralean associations. Bibliotheca Lichenologica 48: 1–201.
Rambold, G. & Agerer, R. (1997). DEEMY – the concept of a characterization and determination system for ectomycorrhizae. Mycorrhiza 7: 113–116.
Rambold, G. & Triebel, D. (1999). Generic concepts in lichenized and lichenicolous ascomycetes since 1950 – a historical approach. Symbolae Botanicae Upsalienses 32(2): 123–164.
Döbbeler, P. & Rambold, G. (red.) (2004). Contributions to lichenology: Festschrift in Honour of Hannes Hertel. Bibliotheca Lichenologica 88.
Rambold, G. et al. (2014). LIAS light – Towards the ten thousand species milestone. MycoKeys 8: 11–16.
Rambold, G., Zedda, L., Coyle, J., Peršoh, D., Köhler, T. & Triebel, D. (2016). Geographic heat maps of lichen traits derived by combining LIAS light description and GBIF occurrence data, provided on a new platform. Biodiversity and Conservation 25: 2743–2751.

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

1 2 3 4 5 6 7 Kärnefelt, I., Scholz, P., Seaward, M.R.D. & Thell, A. (2012). Lichenology in Germany: past, present and future. Schlechtendalia 23: 1–90, in het bijzonder pp. 58–59.
↑ Rambold, G. (1989). A monograph of the saxicolous lecideoid lichens of Australia (excl. Tasmania). Bibliotheca Lichenologica 34, 345 pp.
1 2 Einzigartige Professur an der Universität Bayreuth neu besetzt. Universiteit van Bayreuth, 26 mei 2023.
1 2 Gerhard Rambold: Publikationen. Bayreuther Zentrum für Ökologie und Umweltforschung, Universiteit van Bayreuth.
↑ Rambold, G., Elix, J.A., Heindl-Tenhunen, B., Köhler, T., Nash, T.H. III, Neubacher, D., Reichert, W., Zedda, L. & Triebel, D. (2014). LIAS light – Towards the ten thousand species milestone. MycoKeys 8: 11–16.
↑ DEEMY – An Information System for Determination and Characterisation of Ectomycorrhizae. Universiteit van Bayreuth.
1 2 Elix, J.A. (2009). Ramboldia. Flora of Australia, deel 57. Australian Biological Resources Study.
↑ Elix, J.A. & Johnston, J. (1988). Further new species of Relicina and Xanthoparmelia (lichenized Ascomycotina) from the southern hemisphere. Mycotaxon 33: 353–364.

[biografie-1] 1 2 3 4 5 6 7 Kärnefelt, I., Scholz, P., Seaward, M.R.D. & Thell, A. (2012). Lichenology in Germany: past, present and future. Schlechtendalia 23: 1–90, in het bijzonder pp. 58–59.

[dissertatie-2] Rambold, G. (1989). A monograph of the saxicolous lecideoid lichens of Australia (excl. Tasmania). Bibliotheca Lichenologica 34, 345 pp.

[bayreuth-3] 1 2 Einzigartige Professur an der Universität Bayreuth neu besetzt. Universiteit van Bayreuth, 26 mei 2023.

[publicaties-4] 1 2 Gerhard Rambold: Publikationen. Bayreuther Zentrum für Ökologie und Umweltforschung, Universiteit van Bayreuth.

[lias-5] Rambold, G., Elix, J.A., Heindl-Tenhunen, B., Köhler, T., Nash, T.H. III, Neubacher, D., Reichert, W., Zedda, L. & Triebel, D. (2014). LIAS light – Towards the ten thousand species milestone. MycoKeys 8: 11–16.

[deemy-6] DEEMY – An Information System for Determination and Characterisation of Ectomycorrhizae. Universiteit van Bayreuth.

[ramboldia-7] 1 2 Elix, J.A. (2009). Ramboldia. Flora of Australia, deel 57. Australian Biological Resources Study.

[8] Elix, J.A. & Johnston, J. (1988). Further new species of Relicina and Xanthoparmelia (lichenized Ascomycotina) from the southern hemisphere. Mycotaxon 33: 353–364.