Giulio Mancini

Giulio Mancini
Algemene informatie
Geboortedatum 21 februari 1559 (juliaans), 21 februari 1558 (juliaans)Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats SienaBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 22 augustus 1630Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats RomeBewerken op Wikidata
Werk
Beroep arts, schrijver, kunsthistoricus, academisch docentBewerken op Wikidata
Werkgever(s) Universiteit van Siena
Actieve periode 1579–1630
Studie
School/universiteit Universiteit van Padua
Persoonlijk
Talen Italiaans

Giulio Mancini (Siena, 21 februari 1559 - Rome, 22 augustus 1630) was een Italiaans arts, kunstverzamelaar en schrijver. Hij was lijfarts van paus Urbanus VIII en schreef de Considerazioni sulla pittura, een van de belangrijkste bronnen voor de schilderkunst in Rome rond 1600. Hij geldt als een van de eerste kunstkenners in moderne zin.

Leven

Mancini was de jongste zoon van de Sienese arts Bartolomeo di Niccolò en Camilla Mucci. Hij studeerde vanaf 1579 geneeskunde in Padua, onder anderen bij de anatoom Girolamo Fabrici d'Acquapendente, en daarna in Bologna, waar hij omging met de natuuronderzoeker Ulisse Aldrovandi. In 1587 promoveerde hij in Siena in de vrije kunsten en de geneeskunde, waarna hij er hoogleraar anatomie en chirurgie werd. Na een korte periode in Viterbo vestigde hij zich in 1592 in Rome als arts in het hospitaal van Santo Spirito in Sassia.

In Rome bouwde hij een grote praktijk op onder de elite. Hij stond bekend als een openhartig en opvliegend man, maar ook als een nauwkeurig en snel diagnosticus. Zijn sceptische, natuurwetenschappelijke houding blijkt uit een anekdote over de opgraving in 1625 van het lichaam van Camillus de Lellis, elf jaar na diens dood. Een onvergaan lichaam gold destijds als een teken van heiligheid. Toen de aanwezigen zich verbaasden over de goede staat van het lijk, stak Mancini er om dat te controleren met een mes in de zij. Tot ieders verwondering stroomde er bloed uit, waarin linnen doeken als relikwie werden gedoopt. Mancini, 'een man die verder nogal zijn eigen mening had', schudde zijn hoofd en vertrok zonder een woord te zeggen. Het verhaal komt uit een levensbeschrijving van Camillus uit 1676, waarin het dient om het wonder te bevestigen: zelfs de sceptische arts had geen verklaring. In 1623 benoemde de Barberini-paus Urbanus VIII hem tot zijn persoonlijke arts, wat hem onder meer een kanunnikschap van de Sint-Pieter opleverde. In 1629 adviseerde hij over maatregelen tegen de naderende pest. Hij overleed in 1630 in het pauselijk paleis op het Quirinaal.

Kunstverzamelaar en schrijver

Vanaf 1606 verzamelde Mancini tekeningen, schilderijen en bronzen beeldjes, mede als belegging. In dezelfde tijd begon hij aan zijn Considerazioni sulla pittura, waaraan hij tot ongeveer 1628 bleef werken. Het werk bestaat uit een theoretische verhandeling, een reeks levensbeschrijvingen van tijdgenoten in navolging van Vasari, en een praktisch deel voor verzamelaars: hoe je originelen van kopieën onderscheidt, een schilderijencollectie inricht, schilderijen bewaart en restaureert, en de verschillende scholen herkent. Daarmee richtte hij zich op een breder publiek dan alleen de aristocratie, en geldt hij als een voorloper van de latere connoisseurship. Het werk circuleerde in handschrift en werd pas in 1956-1957 volledig uitgegeven. Ook zijn Viaggio per Roma per vedere le pitture che si ritrovano in essa (1623-1624), een vroege kunstgids van Rome, verscheen pas veel later in druk.

Mancini's biografieën zijn een belangrijke bron voor kunstenaars als Caravaggio, Annibale Carracci, Pietro da Cortona en Nicolas Poussin. Over Caravaggio vertelt hij onder meer dat deze Milaan na een conflict verliet, in Rome eerst berooid en 'met gescheurde kousen' rondliep, en zijn broer, een priester, verloochende toen die hem bij kardinaal Del Monte opzocht. Over Annibale Carracci schreef hij dat die in zijn laatste jaren leed aan 'uiterste melancholie, vergezeld van een zwakte van geest en geheugen'.

Geschriften (selectie)

Literatuur