Gurs

Gurs

Gemeente in Frankrijk
Situering
Regio	Nouvelle-Aquitaine
Departement	Pyrénées-Atlantiques
Arrondissement	Oloron-Sainte-Marie
Kanton	Le Cœur de Béarn
Intercommunalité	CC du Béarn des Gaves
Coördinaten	43° 17′ NB, 0° 45′ WL
Algemeen
Oppervlakte	10,96 km²
Inwoners (1 januari 2023)	418 (38 inw./km²)
Hoogte	119 - 254 m
Overig
Postcode	64190
INSEE-code	64253
Website	Officiële website
Detailkaart
Locatie in Frankrijk Pyrénées-Atlantiques
Foto's
Gemeentehuis
Portaal    Frankrijk

Gurs (Gascons-Occitaans: Gurs) is een gemeente in het Franse departement Pyrénées-Atlantiques is een Franse gemeente in het departement Pyrénées-Atlantiques in de regio Nouvelle-Aquitaine en maakt deel uit van het arrondissement Oloron-Sainte-Marie. De gemeente telde 418 inwoners op 1 januari 2023.

Geschiedenis

De gemeente maakte tot 2015 deel uit van het kanton Navarrenx. Toen het kanton op 22 maart 2015 werd opgeheven werd Gurs opgenomen in het op die dag gevormde kanton Le Cœur de Béarn.

Gurs was lid van de communauté de communes du canton de Navarrenx, die op 1 januari 2017 opging in de communauté de communes du Béarn des Gaves.

Geografie

De oppervlakte van Gurs bedraagt 10,96 vierkante kilometer. Op 1 januari 2023 was de bevolkingsdichtheid 38,1 inwoners per km².

Het dorp ligt ten westen van een rivier met de naam Gave d'Oloron. Op circa 18 km ten zuidoosten van Gurs ligt de wat grotere plaats Oloron-Sainte-Marie, die ook een spoorwegstation heeft.

Kamp Gurs

Van 1939 tot 1944, en tijdelijk in 1946, was hier een gevangenkamp gevestigd voor Joden en tegenstanders van het Vichyregime. Blijkens de tekst op het informatiepaneel waren hier de volgende groepen mensen gedetineerd:

• 23.000 Republikeinen, in en na de door generaal Franco gewonnen Spaanse Burgeroorlog gevangengezet
• 7.000 leden van de Internationale Brigades, in en na de Spaanse Burgeroorlog gevangengezet
• 120 leden van de Résistance, de Franse verzetsbeweging tegen de bezetting (1940-1944) door Nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog
• 12.860 Joden die in mei en juni 1940 vanuit o.a. Duitsland naar Frankrijk immigreerden, en werden geïnterneerd
• 6.500 Duitse Joden uit Baden, waar op 23 oktober 1940 de nog aanwezige joden in het kader van de Wagner-Bürckel-Aktion werden gedeporteerd naar dit kamp te Gurs.
• 12.000 Joden, gearresteerd in Vichy-Frankrijk.

• 
  Kamp Gurs in 1939
• 
  Monument Camp de Gurs
• 
  Gedenkpaneel Camp de Gurs
• 
  Striptekening door Horst Rosenthal: Indien U wilt afslanken, bezoekt Gurs, plm. 1941

Vele Joden werden in de jaren 1942-1944 vanuit Gurs en andere kampen in Frankrijk naar o.a. concentratiekamp Auschwitz weggevoerd en daar vermoord. In totaal zijn van 1939-1944 1.072 mensen in Camp Gurs gestorven aan besmettelijke ziektes, mishandelingen, koude en andere ontberingen.

Na de oorlog heeft het kamp in 1946 enige tijd gediend om van collaboratie met de Duitsers verdachte Fransen vast te zetten. Ook hebben er korte tijd tegenstanders van de Spaanse dictator Francisco Franco gevangen gezeten. Opmerkelijk is, dat sommigen van hen zij aan zij met de Résistance tegen de nazi's hadden gevochten. Maar de regering van het naoorlogse Frankrijk vreesde, dat zij guerilla-operaties tegen het Franco-regime zouden beginnen. Tijdens de Koude Oorlog had Frankrijk het Spanje van Franco liever als bondgenoot dan als vijand.

De gedenkplaats, met oorlogsgraven, ligt aan de D936, 1½ à 2 kilometer ten zuidoosten van het langgerekte dorp Gurs.

Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal tussen 1962 en 2008.

Zie de categorie Gurs van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.