J. (Hans) van Beek (Hillegom, 1942) is een Nederlandsarchitect. Hij was medeoprichter en jarenlang een van de leidende architecten van het Haagse architectenbureau Atelier PRO. Enkele van zijn werken zijn het experimentele woningbouwcomplex Couperusduin in Den Haag, de Haagse Hogeschool en het Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Zijn oeuvre omvat daarnaast woningbouw, onderwijs- en cultuurgebouwen en de herbestemming van bestaande gebouwen, waaronder de Ludgerkerk in Lichtenvoorde en De Meerpaal in Dronten.
Van Beek speelde tevens een rol in het debat over de ontwikkeling van Den Haag. Vanaf het einde van de jaren zestig verzette hij zich met Werkgroep Dooievaar tegen grootschalige verkeersdoorbraken, sloop en cityvorming in de Haagse binnenstad. Later was hij onder meer lid van de Haagse welstandscommissie en betrokken bij het Haags Architectuur Café.
Levensloop
Jeugd en opleiding
Van Beek werd geboren in de Bollenstreek, maar groeide op in Groningen, Heerlen en Den Haag. Na zijn eindexamen HBS studeerde hij Bouwkunde aan de HTS in Den Haag, tussen 1966 en 1972, gevolgd door de Academie van Bouwkunst in Rotterdam. Als onderdeel van zijn studie aan de Academie werkte hij bij verschillende bureaus, waaronder vanaf 1970 bij architectenbureau Sj. Schamhart. Ook was hij in die jaren actief bij de Werkgroep Dooievaar, een groep die zich richtte tegen grootschalige afbraak, verkeersplannen en cityvorming in de Haagse binnenstad. Tijdens zijn afstuderen in 1975 ontwierp Van Beek samen met Sjoerd Schamhart het experimentele woningbouwproject Couperusduin.
Atelier PRO
In augustus 1976 richtte Van Beek met Schamhart, Cees Nieuwenkamp en Ernst Verheij het architectenbureau Atelier PRO op. Van Beek bleef er tot zijn pensionering in 2014 aan verbonden en gold gedurende lange tijd als een van de leidende architecten en het boegbeeld van het bureau. Eind 2013 rondde Van Beek zijn laatste en grootste project, het Meander Medisch Centrum in Amersfoort, af, en ging hij vervolgens met pensioen.
Andere activiteiten
Van Beek gaf gastcolleges op verschillende universiteiten en hij hij betrokken bij de Berlagestichting, het Haags Architectuur Café en Stichting Globe. In de jaren tachtig was hij lid van de Haagse welstand. Hij was voorts jurylid van de Prix de P..., een ludieke schandprijs voor slechte architectuur en stedebouw in Den Haag.
Pensioen
Na zijn pensionering stelde Van Beek samen met architectuurhistoricus Marcel Teunissen een overzicht samen van zijn loopbaan en het oeuvre van Atelier PRO, Hans van Beek, architect. Kracht door wisselwerking: van Couperusduin tot Meander (2017).
Architectuuropvattingen
Couperusduin
Van Beek stelde een plaatsgebonden architectuur centraal, waarbij het ontwerp voortkwam uit het karakter en de ruimtelijke kenmerken van de locatie. In het samen met Sjoerd Schamhart ontworpen woningbouwcomplex Couperusduin kwam dit tot uitdrukking in een hoge stedelijke dichtheid, zes verschillende woningtypen en een landschappelijke inrichting die verwees naar het oorspronkelijke duinlandschap. De variatie in woningen was bedoeld om uiteenlopende typen huishoudens te huisvesten, terwijl de glooiende binnentuinen en lage duinpartijen rondom het gebouw het complex in zijn omgeving doet passen.
Van Beeks aandacht voor de bestaande stad bleek voor het eerst bij Werkgroep Dooievaar, die zich keerde tegen grootschalige sloop, verkeersdoorbraken en de aantasting van Haagse stadswijken. In zijn latere werk bleef hij zich richten op stedelijke continuïteit en op het toevoegen van functies die de leefbaarheid konden vergroten. Bestaande gebouwen en structuren beschouwde hij als uitgangspunt voor aanpassing en hergebruik. Deze benadering kwam onder meer tot uitdrukking in de verbouwing van de Ludgerkerk in Lichtenvoorde tot wooncomplex Ludgerhof, waarbij de ruimtelijke structuur van het kerkgebouw herkenbaar is gebleven.
Samenwerking was een belangrijk aspect van Van Beeks ontwerppraktijk. Binnen Atelier PRO werd gewerkt met ontwerpkoppels, waarbij een plan door uitwisseling tussen verschillende ontwerpers verder werd ontwikkeld. In het contact met opdrachtgevers streefde Van Beek naar het voortzetten van een inhoudelijke dialoog. Ontwerpbeslissingen kwamen door deze werkwijze tot stand in wisselwerking met medewerkers, opdrachtgevers, gebruikers en de eigenschappen van de locatie.
Oeuvre (selectie)
Van Beek werkte binnen Atelier PRO doorgaans samen met andere architecten. De onderstaande selectie bevat alleen projecten die overwegend zijn signatuur dragen.
123Beek, Hans van; Teunissen, Marcel(2017).Hans van Beek, architect. Kracht door wisselwerking: van Couperusduin tot Meander. Lecturis.ISBN 9789462261921.
