| Heilbot IUCN-status: Gevoelig (2021) | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Hippoglossus hippoglossus (Linnaeus, 1758) Originele combinatie Pleuronectes hippoglossus Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||||
 Heilbot op Wikispecies | ||||||||||||||
| (en) World Register of Marine Species | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
De heilbot (Hippoglossus hippoglossus) is een straalvinnige vis uit de familie van de schollen (Pleuronectidae) en de orde van de platvissen (Pleuronectiformes).
De heilbot kan mits die door de mens met rust gelaten wordt enorm groot worden, tot een lengte van 4,7 meter en een gewicht van 320 kilogram. De vis wordt bij een lengte van 1,2 meter geslachtsrijp, maar wordt in de praktijk zelden langer dan 2 meter. Hij kan maximaal 50 jaar oud worden. De soort heeft het karakteristieke uiterlijk van een platvis. De rechterkant, de bovenkant van de vis is groenbruin tot zwart, de linkerzijde, de onderkant is glanzend wit. De bek is heel groot, de schubben voelen zacht aan. De zijlijn is bij de rechter borstvin halfcirkelvormig gebogen. De vis heeft één rugvin met 98 tot 110 vinstralen en een aarsvin met 73 tot 85 vinstralen.
Het dieet van de vis bestaat vooral uit dierlijk voedsel. Jonge dieren eten macrofauna, vooral schelpdieren en krabben, volwassen heilbotten zijn roofvissen die minder aan de zeebodem zijn gebonden. Hierdoor kan men grote heilbotten ook aantreffen in het gebied tussen bodem en wateroppervlak.
De soort komt voor in het noordwesten en het noordoosten van de Atlantische Oceaan. De heilbot is een zoutwatervis die voorkomt van de Golf van Biskaje tot Spitsbergen op een diepte van 50 tot 2000 meter. Aan de Nederlandse kust is deze vis uiterst zeldzaam. Er zijn tussen 1964 en 1987 maar enkele meldingen geweest van jongere exemplaren.
De heilbot was voor de beroepsvisserij van groot belang. Door overbevissing in combinatie met de trage voortplanting is de Atlantische heilbot bedreigd. De vis staat sinds 1996 op de internationale Rode Lijst van de IUCN. Tegenwoordig is de meest verkochte soort heilbot dan ook de Pacifische heilbot (Hippoglossus stenolepis), die in de Noordelijke IJszee voorkomt en het noorden van de Grote Oceaan. De heilbot wordt nog wel door zeehengelsporters gevangen. De vis geldt als een smakelijke soort die zowel rauw, gerookt, gekookt als gebakken wordt gegeten. De soort is te zien in sommige openbare aquaria.
- voetnoten
- 1 2 (en) Heilbot op de IUCN Red List of Threatened Species.
- ↑ Het Algemeen Dagblad rapporteerde desondanks in 2007 over de vangst van een ruim 100 jaar oude heilbot van ongeveer 290 kilogram.
Algemeen Dagblad. Monstervis in hotel, 12 oktober 2007
De Telegraaf maakte in juni 2015 melding van de vangst van een heilbot van 300 kg en minimaal 100 jaar oud.
De Telegraaf. Heilbot van 300 kilo, 9 juni 2015. - 1 2 Nijssen, H. & S.J. de Groot (1987). De vissen van Nederland; KNNV uitgeverij Utrecht
- websites