Horizon Europa
| Horizon Europa | ||
|---|---|---|
 | ||
Ondertekening van het Canadese associatieovereenkomst in Montréal op 3 juli 2024 | ||
| Onderzoeks- en innovatieprogramma | ||
| Engelse naam | Horizon Europe | |
| Instelling | Europese Unie | |
| Looptijd | 2021–2027 | |
| Voorganger | Horizon 2020 | |
| Rechtsgrondslag | Verordening (EU) 2021/695 | |
| Website | Officiële website | |
Horizon Europa (Engels: Horizon Europe) is het kaderprogramma van de Europese Unie voor wetenschappelijk onderzoek en innovatie voor de periode 2021–2027. Het ondersteunt onderzoek, internationale samenwerking en de ontwikkeling en toepassing van nieuwe kennis en technologieën. Het volgde Horizon 2020 op, dat van 2014 tot en met 2020 liep.
Totstandkoming en doelstellingen
Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie stelden het programma vast bij Verordening (EU) 2021/695 van 28 april 2021. De verordening bevat ook regels voor deelname aan het programma en de verspreiding van onderzoeksresultaten.
Het programma richt zich onder meer op klimaatverandering, de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties en het concurrentievermogen van de Europese economie. Daarnaast beoogt het de verspreiding van kennis en de samenwerking tussen onderzoeksorganisaties, bedrijven en andere deelnemers te versterken.
Financiering
Voor de periode 2021–2027 werd aanvankelijk een begroting van 95,5 miljard euro vermeld. Na de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader in 2024 vermeldde de Europese Commissie een indicatief bedrag van 93,5 miljard euro. Daarin was 5,4 miljard euro opgenomen uit het herstelprogramma NextGenerationEU.
Op 29 september 2026 kondigde de Commissie een aanvullende toewijzing van 500 miljoen euro aan voor de werkprogramma's van 2026 en 2027.
Opbouw
De civiele onderzoeks- en innovatieactiviteiten zijn georganiseerd in drie pijlers, aangevuld met een horizontaal onderdeel voor bredere deelname en versterking van de Europese onderzoeksruimte.
| Onderdeel | Doel en inhoud |
|---|---|
| Pijler I: Excellente wetenschap | Fundamenteel onderzoek, opleiding en mobiliteit van onderzoekers en onderzoeksinfrastructuur. Hieronder vallen de Europese Onderzoeksraad (ERC) en de Marie Skłodowska-Curie-acties. |
| Pijler II: Wereldwijde uitdagingen en Europees industrieel concurrentievermogen | Samenwerkingsonderzoek in zes clusters: gezondheid; cultuur, creativiteit en inclusieve samenleving; civiele veiligheid; digitaal, industrie en ruimtevaart; klimaat, energie en mobiliteit; en voeding, bio-economie, natuurlijke hulpbronnen, landbouw en milieu. Ook het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) maakt deel uit van deze pijler. |
| Pijler III: Innovatief Europa | Ondersteuning van innovatie en ondernemerschap via de Europese Innovatieraad (EIC), Europese innovatie-ecosystemen en het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT). |
| Horizontaal onderdeel | Verbreding van deelname, verspreiding van wetenschappelijke excellentie en versterking van de Europese onderzoeksruimte. |
De financieringsmogelijkheden worden uitgewerkt in werkprogramma's. Voor onder meer de ERC, het JRC en de EIC bestaan afzonderlijke werkprogramma's. De activiteiten van het EIT worden vastgelegd in eigen programmeringsdocumenten.
Missies en partnerschappen
Horizon Europa omvat vijf missies met afgebakende maatschappelijke doelstellingen: aanpassing aan klimaatverandering, kankerbestrijding, klimaatneutrale en slimme steden, gezonde bodems en herstel van oceanen en andere wateren. Bij deze missies werken onderzoekers, overheden, burgers en andere betrokkenen samen. De doelstellingen reiken doorgaans tot 2030.
Daarnaast ondersteunt het programma Europese partnerschappen waarin de EU, nationale overheden en particuliere partijen gezamenlijk onderzoeks- en innovatieactiviteiten ontwikkelen.
Internationale deelname
Landen buiten de Europese Unie kunnen via een associatieovereenkomst aan het programma deelnemen. Zij dragen dan bij aan de begroting, terwijl hun onderzoekers onder vergelijkbare voorwaarden als onderzoekers uit EU-lidstaten kunnen deelnemen. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor andere internationale deelnemers, met voorwaarden die per onderdeel kunnen verschillen.
Strategische planning
Het strategisch plan voor 2025–2027 legt de nadruk op de groene transitie, de digitale transitie en een veerkrachtiger, concurrerender, inclusiever en democratischer Europa. Het plan bevat onder meer de doelstelling om in deze periode 10 procent van de begroting te besteden aan onderwerpen die met biodiversiteit samenhangen.
Op 16 juli 2025 presenteerde de Europese Commissie een voorstel voor een volgende programmaperiode, eveneens onder de naam Horizon Europa, voor 2028–2034. De voorgestelde begroting bedroeg 175 miljard euro. Dit bedrag maakte deel uit van het voorstel en was daarmee nog geen definitief vastgestelde begroting.
Externe links
- 1 2 3 4 (en) Horizon Europe. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Horizon 2020. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021. Publicatieblad van de Europese Unie (12 mei 2021). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Evidence Framework for the monitoring and evaluation of Horizon Europe. Europese Commissie (2023). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Horizon Europe: Investing to shape our future. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) EU support to research and innovation increases with additional €500 million for research programme Horizon Europe. EURAXESS, Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Horizon Europe Structure. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Horizon Europe work programmes. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) EU Missions in Horizon Europe. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) International cooperation. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- ↑ (en) Strategic plan. Europese Commissie. Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
