Jacques Bainville

Jacques Bainville (foto door Frédéric Boissonnas)

Jacques Bainville (Vincennes, 9 februari 1879 – Parijs, 9 februari 1936) was een Frans historicus en politiek denker. Hij was een belangrijk figuur binnen de Action Française.

Biografie

Jacques Bainville was afkomstig uit een republikeinse familie. Hij verkreeg zijn scholing aan het Lycée Henri-IV en legde zich vervolgens toe op geschiedenis en literatuur. Op twintigjarige leeftijd schreef hij al zijn eerste boek, Histoire du roi Louis II. Rond 1900 werd Bainville actief in de journalistiek en raakte hij onder de invloed van de royalistische propagandisten Maurice Barrès en Charles Maurras. Door hen raakte hij overtuigd van het herstel van de monarchie in Frankrijk. Bainville ging schrijven voor de royalistische krant La Gazette de France en Action Française. In 1905 verscheen zijn boek La République de Bismarck, ou Origines allemandes de la Troisième République waarin hij de steun van Otto von Bismarck benadrukte voor het Franse republicanisme.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog schreef Bainville enkele boeken over Rusland, Italië en Duitsland. Zo publiceerde hij het anti-Duitse boek Histoire de deux peuples (1915) over de diverse Duitse invasies in Frankrijk. In zijn Les Conséquences politiques de la paix uit 1920 viel hij het Verdrag van Versailles aan en sprak hij hierin over het mogelijke gevaar van een verenigd Duitsland. Tussen de twee wereldoorlogen was hij een van de leidende figuren binnen de politieke beweging Action Française. Ondanks zijn politieke betrokkenheid schaadde deze niet de kwaliteit van zijn historische studies volgens de Académie française.

In het werk van Bainville zijn sporen van antisemitisme te vinden. Zo schreef hij over het "probleem van het jodendom" en beweerde hij dat joden nooit volwaardig deel van de Franse samenleving konden worden. Ondanks dat hij zich publiekelijk zo uitliet tegen Alfred Dreyfus zou hij volgens historisch onderzoek zich privé hebben laten zien als een Dreyfusard. In een brief aan een neef zou Bainville verklaard hebben dat Dreyfus onschuldig zou zijn. Deze positie stond haaks op die van de Action Française, die Antidreyfusards waren.

Bainville leed aan kanker en ondanks zijn ziekte werd hij in 1935 opgenomen als lid van de Académie française. Hij overleed op 9 februari en vier dagen later werd hij begraven. Bij zijn begrafenis werd premier Léon Blum bijna door de aanhangers van Action Française gelyncht.

Nachleben

In Parijs is een plein naar Bainville vernoemd in het 7e arrondissement.

Sinds 2020 vergelijkt de Franse politicus Éric Zemmour zich regelmatig met Bainville.

Bibliografie (selectie)