| Jan Manschot | ||||
|---|---|---|---|---|
Drummer en medeoprichter Jan Manschot van Normaal | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboortedatum | 21 september 1947 | |||
| Geboorteplaats | Lichtenvoorde | |||
| Overlijdensdatum | 20 januari 2014 | |||
| Overlijdensplaats | Doetinchem | |||
| Land | ||||
| Opleiding en werk | ||||
| Beroep(en) | muzikant, drummer | |||
| Genre(s) | Boerenrock, hardrock | |||
| Act(s) | Normaal, Boh Foi Toch | |||
| ||||
Jan Manschot, ook genaamd Brekken Jan Schampschot (Lichtenvoorde, 21 september 1947 – Doetinchem, 20 januari 2014), was een Nederlands muzikant. Hij speelde een prominente rol in de geschiedenis van de popgroep Normaal. Samen met Bennie Jolink nam hij in 1974 het initiatief tot het oprichten van de groep. Manschot ging drummen, hoewel hij dit instrument op dat moment maar amper beheerste. Vanaf het debuut op het popfestival van Lochem was de groep succesvol en ze werden landelijk bekend met hun single Oerend Hard. In 1989 verliet Manschot de groep. Hij trad nog wel op bij de jaarlijkse 'koffieconcerten' van Normaal. Eveneens in 1989 vormde hij met onder anderen Ferdi Joly en Hans Keuper de in het Achterhoeks zingende muziekgroep Boh Foi Toch. In de zomer van 2012 en het voorjaar van 2013 werden tumoren ontdekt bij Manschot, waardoor hij zijn muzikale activiteiten moest opschorten. Hij overleed begin 2014 op 66-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hersentumor. Aan de Dorpsstraat in Hummelo bevindt zich sinds 2018 een standbeeld van de Achterhoekse rockband. Andere groepen waarin hij speelde waren Bakkerij Manschot, Old Ni-js, Hanska Duo en De Drie keien.
De groep die later Normaal zou heten begon in 1974 onder de naam Pudding, met naast Manschot zanger Bennie Jolink, de gitaristen Jan Kolkman en Ferdi Joly en bassist Wim van Dijk. Joly bedacht in de loop van datzelfde jaar de definitieve bandnaam. Het eerste grote optreden vond plaats op Hemelvaartsdag 1975 in het openluchttheater van Lochem; deze datum geldt sindsdien als de officiële geboortedatum van Normaal.
Na een geflopte debuutsingle en enkele bezettingswisselingen tekende de band bij Killroy, een dochterlabel van de platenmaatschappij van Johnny Hoes. In het voorjaar van 1977 brak Normaal door met Oerend Hard, een nummer waarin Manschots eenvoudige en herkenbare drumpartij een dragende rol vervult. In 1985 raakte hij ernstig gewond bij een ongeluk en werd hij tijdelijk vervangen door Nico Groen.
In 1989 stapte Manschot definitief uit de band. Hij werd opgevolgd door Fokke de Jong, afkomstig uit de Groningse countergroep Catfever. Bij de jaarlijkse koffieconcerten van Normaal in Toldijk bleef hij incidenteel optreden in de oorspronkelijke bezetting. Tijdens het koffieconcert van 2013 nam Normaal officieus afscheid van hem, op een moment waarop zijn ziekte al zichtbaar was gevorderd.
Manschot had naar eigen zeggen na zijn vertrek uit Normaal niet meer willen drummen. Toen zijn zwager hem in 1989 vroeg of Hans Keuper op een huwelijksfeest kon komen spelen, wilde Keuper alleen optreden samen met hem. Onder de naam Hans en Mans traden zij die avond als duo op. Het idee beviel, en Manschot belde zijn oud-Normaalgenoot Ferdi Joly, die op zijn beurt bassist Willem te Molder meebracht. Zo ontstond Boh Foi Toch, een groep die tex-mex, cajun en zydeco vermengde met Nedersaksische teksten. Het eerste optreden vond plaats op 1 januari 1990 tijdens het Achterhoek Gala in zaal Concordia in Hengelo. Manschot verliet Boh Foi Toch in 1997; hij werd vervangen door drummer Han Mali.
Vanaf 1990 maakte Manschot ook deel uit van het Hanska Duo, het Achterhoekse feestduo van Hans Wonnink dat sinds 1967 met orgel en drumstel langs bruiloften, kermissen en dorpsfeesten in Oost-Nederland trok. Onder Manschots periode bereikte het duo zijn grootste publiek; het speelde in grote discotheken en in voorprogramma's van Normaal en Rowwen Hèze, en reisde tweemaal naar Brazilië om er voor Nederlandse emigranten op te treden. Na het overlijden van Wonnink in 1998 viel het duo uiteen. Bij de tribute-optredens vanaf 2007, georganiseerd vanuit de Coöperatie Hanska Duo in Baak, behoorde Manschot tot de vaste deelnemers.
Daarnaast speelde Manschot in Bakkerij Manschot, een naar zijn geboortegrond genoemde groep die Engelstalig repertoire bracht in de geest van Bob Dylan en The Band. Verder was hij actief in Old Ni-js, een ensemble van veteranen uit de Achterhoekse popscene, en in De Drie keien.
Voor Omroep Gelderland presenteerde Manschot verschillende programma's. Het bekendst werden Achter D'n Issel en Superzondag, dat hij samen met Bennie Jolink maakte.
In het voorjaar van 2012 werden bij Manschot meerdere hersentumoren vastgesteld. In het voorjaar van 2013 volgden nieuwe diagnoses. Hij overleed in de nacht van maandag 20 op dinsdag 21 januari 2014 in Doetinchem aan de gevolgen van zijn ziekte, op 66-jarige leeftijd.
Op Hemelvaartsdag 10 mei 2018 werd in Hummelo, het geboortedorp van Bennie Jolink, een standbeeld van Normaal in de oorspronkelijke bezetting onthuld. Het levensgrote bronzen werk van kunstenares Lia Krol kwam tot stand op initiatief van de fanclub het Anhangerschap, en is gebaseerd op een foto uit de beginjaren van de band, gemaakt op de veemarkt in Doetinchem. Manschot is samen met Jolink, Joly en Willem Terhorst in het beeld vereeuwigd. De keuze voor Hemelvaartsdag was geen toeval: op die dag in 1975 vond het eerste optreden van Normaal plaats in het openluchttheater van Lochem.
Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers in Doetinchem beheert de Collectie J. Manschot (1975-1986), met daarin onder meer een serie nummers van de Anhangerschapbode en affiches van de popgroep Normaal.