Jenga

Jenga
Jenga
Aantal spelers 1+
Leeftijd 6+
Speelduur Tot de toren omvalt
Uitgever Milton Bradley Company
Auteur Leslie Scott
Portaal  Portaalicoon   Dagelijks leven

Jenga is een spel van fysieke en mentale behendigheid, bedacht en gemaakt door de Tanzaniaans-Britse Leslie Scott, en in 1983 op de markt gebracht door de Milton Bradley Company (MB), een afdeling van Hasbro.

Uit blokken wordt een toren gemaakt, waarna het eigenlijke spel begint. De spelers trekken om de beurt een blok uit de toren en leggen dat bovenop. Als de instabiele toren omvalt, heeft de speler die aan de beurt is verloren. Het spel wordt gespeeld door volwassenen en door kinderen na de kleuterleeftijd. Er zijn varianten qua spelmateriaal en regels.

Het woord Jenga is de gebiedende wijs van kujenga, Swahili voor "bouwen".

Regels

Jenga wordt gespeeld met 54 houten blokken, waaruit de toren gestapeld wordt. De blokken hebben een lengte-breedteverhouding van 3:1 en zijn iets breder dan hoog. De hoogtes van de blokken zijn met opzet wat verschillend, zodat de toren altijd enigszins instabiel is. Door de hoogteverschillen zijn geen twee spelsets hetzelfde.

In de voorbereiding bouwt een van de spelers de toren op in 18 lagen. Een laag bestaat uit drie blokken die plat naast elkaar liggen, haaks op de vorige laag.

De deelnemers spelen om de beurt, waarbij de bouwer begint. Een speler mag meerdere blokken aanraken om te testen, maar mag nooit twee handen tegelijk gebruiken. Uit een willekeurige laag onder de bovenste volledige laag wordt een blok gepakt. Dat wordt bovenop de toren gelegd, waarbij de laag afgemaakt moet worden. De beurt eindigt vijf seconden nadat het blok geplaatst is, of als de volgende speler een blok aanraakt.

De verliezer is degene die aan de beurt is als de toren valt.

Varianten

Wiskundige analyse

Uri Zwick heeft met technieken uit de combinatorische speltheorie torens van vier of meer lagen met identieke blokken geanalyseerd. Daarbij ging hij uit van spelers met volmaakt stabiele handen, waarbij het spel pas eindigt als een speler wordt gedwongen tot het weghalen van een blok dat absoluut nodig is voor het evenwicht van de toren. Bij minstens drie lagen en optimaal spel van twee spelers wint de tweede speler als en slechts als het aantal lagen deelbaar is door 3. In deze vorm is Jenga equivalent aan een simpel Nim-spel.

In de media