Jozien Bensing

Jozien Bensing
Jozien Bensing (foto: NWO/Arie Wapenaar)
Jozien Bensing (foto: NWO/Arie Wapenaar)
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Josina Maria Bensing
Geboortedatum 12 maart 1950
Geboorteplaats Tilburg
Overlijdensdatum 1 juni 2026
Overlijdensplaats 's-HertogenboschBewerken op Wikidata
Academische achtergrond
Alma mater Universiteit Utrecht, Erasmus Universiteit RotterdamBewerken op Wikidata
Wetenschappelijk werk
Vakgebied psychologie
Universiteit Erasmus Universiteit (PhD), Universiteit Utrecht
Erkenning en lidmaatschap
Lid van Koninklijke Nederlandse Akademie van WetenschappenBewerken op Wikidata

Josina Maria (Jozien) Bensing (Tilburg, 12 maart 1950 – 's-Hertogenbosch, 1 juni 2026) was buitengewoon programmaleider Communicatie en gezondheidspsychologie bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) en hoogleraar Klinische Psychologie en Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Utrecht.

Na haar studie klinische psychologie aan de Universiteit Utrecht werkte Bensing bij het Nederlands Huisartsen Instituut. In de periode 1985-2008 was ze directeur van het NIVEL waar toegepast beleidsonderzoek plaatsvindt voor beleidsmakers in de gezondheidszorg.

In 1991 promoveerde ze aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op een proefschrift over de arts-patiënt-communicatie. Twee jaar later werd ze benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. In de periode 1996-1998 was ze decaan aan de Faculteit Sociale Wetenschappen. Ze was daarmee de eerste vrouwelijke decaan aan de Universiteit Utrecht.

Jozien Bensing behoort wereldwijd tot de toonaangevende onderzoekers op het gebied van de medische communicatie. Haar onderzoek naar de communicatie tussen hulpverleners en patiënten/cliënten is zowel maatschappelijk als praktisch van groot belang. Daarbij gaat ze ervan uit dat communicatie een vitaal onderdeel van de gezondheidszorg is, en niet alleen belangrijk voor het emotionele welzijn van de patiënt, maar ook voor diens genezing. Samen met collega’s en promovendi heeft Bensing ruim 16.000 video-opnames van spreekkamer-gesprekken gecodeerd en gearchiveerd.

Bensing bekleedde diverse bestuurlijke functies, onder andere bij de Gezondheidsraad, de Sociaal-Wetenschappelijke Raad van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO), de Erasmus Universiteit en het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Jozien Bensing was getrouwd en moeder van twee kinderen; ze woonde in het Betuwse dorp Haaften.

Bensing is met emeritaat gegaan per 24 maart 2015 en overleed op 1 juni 2026 op 76-jarige leeftijd.

Onderscheidingen

In oktober 2003 ontving Jozien Bensing de internationale George Engel Award voor haar onderzoek. Ze was de eerste niet-Amerikaan die deze prijs won. In 2004 werd zij benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. In 2006 ontving ze de NWO-Spinozapremie voor haar multidisciplinaire onderzoek naar de communicatie tussen artsen en patiënten en haar internationaal gebruikte onderzoeksmethode om non-verbale communicatie te kwantificeren.

In 2009 kwam Bensing voor op de Lijst van 100 machtigste vrouwen van Nederland, opgesteld door het maandblad Opzij.

Op 24 maart 2015 werd ze benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Onderzoek en publicaties

Bensing was onder meer bij de volgende projecten betrokken:

Per oktober 2025 waren 413 publicaties van Bensing als auteur of coauteur bekend bij het NIVEL.