Karin Prien

Karin Prien
Karin Prien in 2025
Karin Prien in 2025
Geboren 26 juni 1965
Amsterdam
Politieke partij CDU
Beroep Politicus, advocaat
Website Officiële website
Bondsminister van Onderwijs, Familie, Senioren, Vrouwen en Jeugd
Huidige functie
Aangetreden 6 mei 2025
Premier Friedrich Merz (bondskanselier)
Voorganger Cem Özdemir (Onderwijs)
Lisa Paus (Familie, Senioren, Vrouwen en Jeugd)
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Karin Prien (Amsterdam, 26 juni 1965), meisjesnaam Kraus, is een Duitse politica namens de CDU. Sinds 2025 is zij bondsminister van Onderwijs, Familie, Senioren, Vrouwen en Jeugd in het kabinet-Merz. Eerder zetelde ze in de parlementen van de deelstaten Hamburg (2011–2017) en Sleeswijk-Holstein (2022–2025) en was ze minister van Onderwijs in de regering van Sleeswijk-Holstein (2017–2025).

Familie en opleiding

Karin Prien groeide op in Nederland, waarheen haar grootouders van moederskant aan het begin van de jaren dertig waren gevlucht voor het opkomende nationaalsocialisme in Duitsland. Ze is een achter-achter-achterkleindochter van de Joodse Düsseldorfse koopman Salomon Hartoch, oprichter van het Warenhaus Hartoch. Aan het einde van de jaren zestig verhuisde ze met haar ouders mee naar Neuwied (Rijnland-Palts), al bleef het Nederlands als spreektaal binnen de familie behouden. Prien beschouwt zichzelf als Joods, maar niet religieus.

Nadat ze in 1984 aan het Rhein-Wied-Gymnasium in Neuwied haar Abitur had behaald, studeerde Prien rechten en politieke wetenschappen aan de Universiteit van Bonn. Tijdens haar studie was ze van 1986 tot 1989 assistente van Friedbert Pflüger (CDU), de perswoordvoerder van de toenmalige bondspresident Richard von Weizsäcker. Na haar eerste staatsexamen in 1989 voltooide ze in 1991 een postdoctorale opleiding aan de Universiteit van Amsterdam en vervolgens in 1994 haar tweede staatsexamen in Celle. Van 1994 tot 2017 was ze zelfstandig advocaat in Hannover, Leipzig en Hamburg. In die functie was ze eerst gespecialiseerd in handels- en insolventierecht en vanaf 2008 in handels- en ondernemingsrecht. Vanaf 2011 was ze ook als mediator actief.

Prien is getrouwd met advocaat Jochen Prien en heeft drie kinderen.

Politieke loopbaan

Partijcarrière

Karin Prien sloot zich in 1981 aan bij de christendemocratische CDU. Namens die partij was ze aanvankelijk op lokaal niveau werkzaam in Hamburg, onder meer als lid van het partijbestuur in Hamburg-Blankenese en als vicevoorzitter van het partijdistrict Altona-Elbvororte. Tussen 2010 en 2018 maakte ze tevens deel uit van het Hamburgse CDU-bestuur op deelstaatniveau.

In 2018 werd Prien benoemd tot voorzitter van het Joods Forum van de CDU en een van de vier vicevoorzitters van de CDU in Sleeswijk-Holstein. Daarnaast was ze een van de medeoprichters van de Union der Mitte, die wordt beschouwd als de tegenhanger van de rechts-conservatieve vereniging Werteunion. In september 2019 zegde ze haar lidmaatschap van de Union der Mitte op, omdat ze de vorming van een vleugel binnen de CDU wilde voorkomen.

In september 2021 werd Prien door toenmalig CDU-voorzitter Armin Laschet opgenomen in zijn achtkoppige 'Toekomstteam' voor de Bondsdagverkiezingen van 2021, waar ze de thema's onderwijs en sociale verbondenheid vertegenwoordigde. Nadat de CDU deze verkiezingen had verloren en Laschet zijn vertrek had aangekondigd, riep Prien de CDU-top op om te komen tot een vrouwenquotum. Op een partijcongres in januari 2022 werd ze gekozen als een van de vijf vicevoorzitters in het bondsbestuur van de CDU.

Karin Prien in 2025

Parlementslid in Hamburg (2011–2017)

In 2011 stelde Karin Prien zich in het kiesdistrict Blankenese verkiesbaar voor de Hamburgische Bürgerschaft, het parlement van Hamburg. Ze werd verkozen en in 2015 herkozen voor een tweede termijn. Ze diende onder meer als woordvoerder van de CDU-fractie voor onderwijsbeleid en had zitting in verschillende parlementaire commissies, waaronder de begrotingscommissie, de grondwet- en districtscommissie, de schoolcommissie en de commissie voor sociale zaken, arbeid en integratie. Tevens was ze vicefractievoorzitter.

Vanwege haar overstap naar de politiek van Sleeswijk-Holstein verliet ze de Bürgerschaft voortijdig in juni 2017.

Minister in Sleeswijk-Holstein (2017–2025)

In juni 2017 werd Prien benoemd tot minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur in de deelstaatregering van Sleeswijk-Holstein. Ze bekleedde die functie onder minister-president Daniel Günther, een partijgenoot.

Als minister pleitte Prien er in maart 2020 voor om de eindexamens in Sleeswijk-Holstein te schrappen vanwege de coronapandemie. Dit voorstel werd echter verworpen door de Kultusministerkonferenz, het samenwerkingsverband van onderwijsministers van de Duitse deelstaten. Later kwam Prien in opspraak toen zij in een verklaring op Twitter de dood van kinderen tijdens de coronacrisis leek te relativeren.

In 2021 vaardigde haar onderwijsministerie een decreet uit waarin gesteld werd dat genderneutraal taalgebruik niet overeenstemt met de Duitse spellingregels. Hiermee werd getracht duidelijkheid te scheppen aan scholen die met dit thema worstelden. Het leverde verontwaardigde reacties op van Bündnis 90/Die Grünen, een van de coalitiepartners in de deelstaatregering.

In 2022 werd Prien, als vertegenwoordiger van het kiesdistrict Pinneberg, verkozen in de Landdag van Sleeswijk-Holstein. Kort daarna werd ze in het kabinet-Günther II herbenoemd als minister van Onderwijs, Wetenschap, Onderzoek en Cultuur. In het kader van een begrotingssanering schrapte zij zes lesuren per week op gemeenschapsscholen en vier lesuren per week op gymnasia.

Bondsminister van Onderwijs (sinds 2025)

In mei 2025 verruilde Karin Prien de deelstaatpolitiek van Sleeswijk-Holstein voor de federale politiek in Berlijn. Ze nam deze stap op vraag van CDU-bondsvoorzitter Friedrich Merz, die haar benoemde tot bondsminister van Onderwijs, Familie, Senioren, Vrouwen en Jeugd in zijn kabinet-Merz. Hiermee werd Prien de eerste vrouwelijke minister met Joodse wortels in de Duitse bondsregering sinds de Tweede Wereldoorlog.

Prien tegen antisemitisme

Karin Prien (links) bij een herdenkingsbijeenkomst in Itzehoe (januari 2022)

In oktober 2021 verklaarde Karin Prien zich solidair met zanger Gil Ofarim, toen die een hotelmedewerker ervan beschuldigde hem te hebben beledigd vanwege zijn Davidsster-ketting. Ze schreef toen op Twitter "Ongelooflijk dat zoiets in Duitsland gebeurt" en riep op tot ontslag van de medewerker. Nadat Ofarim in 2023 voor de rechtbank had toegegeven dat hij had gelogen, bood Prien publiekelijk haar excuses aan.

Prien sprak zich ook uit over opmerkingen die werden gemaakt tijdens de prijsuitreiking van de Berlinale 2024, die volgens haar duidelijk antisemitisch waren: "Iedereen die de hele staat Israël, dat een democratische staat is, als een apartheidsstaat afschildert, doet een antisemitische uitspraak." Ze nuanceerde deze kritiek niet, zelfs niet toen ze erop werd gewezen dat de enige persoon die de term 'apartheid' die avond had gebruikt de Joodse Israëlische filmmaker Yuval Abraham was. Hierop antwoordde ze: "Als een dergelijke woordenschat wordt gebruikt door een Israëlische Jood, maakt dat de dingen er niet beter op."

Binnen de CDU was Prien een prominent criticus van haar partijgenoot Hans-Georg Maaßen, een voormalig president van het Bundesamt für Verfassungsschutz die complottheorieën verspreidde en omstreden uitspraken deed op het gebied van de coronapandemie en het federale vluchtelingenbeleid. Zij verweet Maaßen een racistische en antisemitische koers te varen en noemde zijn houding 'onverenigbaar met de waarden van de CDU'. In 2024 zegde Maaßen zijn partijlidmaatschap op, nadat Prien er meermaals op had aangedrongen hem te royeren.

In november 2025 gaf Prien een toespraak tijdens de Kristallnachtherdenking in haar geboortestad Amsterdam.